سه شنبه 28 آبان 1398 | Tuesday, 19 November 2019
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : سه شنبه 28 دي 1389     |     کد : 8095

امام خمینی و تقابل با عوامل تفرقه و اختلاف

امام خمینی و تقابل با عوامل تفرقه و اختلاف

امام خمینی و تقابل صریح و قاطع با عوامل تفرقه و اختلاف
حضرت امام خمینی در موضوع « وحدت » ملاحظه هیچ « فرد » و « جناح » را نمی‎كرد و بسیار جدی صریح قاطع و فارغ از مصلحت اندیشی‎هایی كه « مصلحت » نیستند و در واقع نوعی « قصور » و « غفلت » و در مواقعی « كوتاه آمدن » و « تسلیم » در برابر اغواگری و به هم آمیختن خیر و شر و حق و باطل توسط برخی عناصر و جریان‎ها می‎باشد در مسیر تحقق اتحاد و همدلی حركت می‎نمود و شجاعانه همه موانع را از سر راه برمی داشت .

جدیت و صراحت امام خمینی درباره وحدت از آنجا ناشی می‎شود كه در تفكر و اندیشه این رجل الهی اصل اتحاد و همبستگی نیروهای مسلمان ـ اعم از علما و شخصیتهای دینی حاضر در عرصه مدیریت كلان سیاسی مسئولان و دولتمردان جریان‎ها و جناح‎های درون نظام و فعالان عرصه‎های علم و فرهنگ و هنر و اقتصاد ـ حائز اهمیت بسیار و دارای نقشی حیاتی و بنیادی می‎باشد و به هیچ وجه نمی‎توان تصور نمود كه بدون آماده شدن زمینه‎های مساعد وحدت و اتحاد بتوان بر مشكلات كشور از جنبه‎های گوناگون غالب و فائق آمد و كشتی انقلاب و نظام را از طوفان حوادث خارجی و داخلی عبور داد و به ساحل امن نجات رساند.

راستی چه كسی می‎تواند در باتلاق‎های عفن و وحشت زای فرقه گرایی و اختلاف گام نهد و طی مسیر كند و سالم به مقصد برسد !

چگونه می‎توان باورداشت كه در تنازع مكرر و تشتت مستمر ـ كه بر كینه‎ها و عداوت‎ها می‎افزاید و از دوستی‎ها و مودت‎ها می‎كاهد ـ می‎شود بر مشكلات پیروز شد و تنگناها را برطرف نمود !

آیا با تنش‎ها و اختلاف انگیزی‎ها ـ به ویژه وقتی با هتك حرمت و تخریب دیگران همراه باشد و حرف اول را سیاست بازان دروغگو و تهمت زن و فریبكار بزنند ـ می‎توان در آرامش و امنیت زیست !

آیا در اوضاع نابسامان ناشی از تحركات ضد اخلاقی و تخریب‎های عناصر و جناح‎های ماجراجو و قدرت طلب می‎توان تنگناهای معیشتی و اقتصادی مردم را مرتفع نمود و مشكلات فرهنگی جامعه را حل كرد و به دغدغه‎های مراجع و عملا و خانواده‎های شهدا و همه نیروهای ارزشی نظام رسیدگی نمود

این كه امام خمینی به طور مكرر و با جدیت و بدون ملاحظه افراد و جناح‎ها به شدت از تفرقه و تنازع نهی می‎نمود و به وحدت و اخوت فرا می‎خواند جز این نیست كه « وحدت » از سویی امری مقدس و مورد توجه خاص حضرت پروردگار و از سویی دیگر عامل سامان یابی جامعه و كشور و اعتلای دین و پیشرفت فرهنگ و اقتصاد و صنعت می‎باشد و اسلام و ملت مسلمان را در بلندای قله‎های عزت و اقتدار می‎نشاند و از هر ذلت و سكون و ركود و كرنش در برابر قدرت‎های خارجی و عوامل آنان می‎رهاند.
حضرت امام خمینی با احاطه خاصی كه به ابعاد و جنبه‎های مختلف علوم و معارف اسلامی داشت و نیز با توجه به پیام گیری‎ها و نكته سنجی‎های ویژه‎ای كه با تفكر در اعماق فرهنگ و اندیشه اسلامی به دست می‎آورد در هر موضوعی كه اظهار نظر می‎نمود درس و پیام‎های زیبا و عبرت زا به مخاطب منتقل می‎ساخت .

« وحدت و اتحاد » و در نقطه مقابل آن « تشتت و افتراق » از موضوعاتی هستند كه در چرخه تفكرات و عمق اندیشی‎ها و نكته سنجی‎های خاص امام خمینی قرار داشت .

در میان اندیشه‎ها و رهنمودهای صریح و جدی این پیشوای الهی درباره اختلاف و تفرقه كلام ذیل بسیار تفكر برانگیز و تكان دهنده است‎: « آن كسی كه اختلاف ایجاد می‎كند از فرقه اسلام خارج می‎شود به حسب واقع ولو در صورت هم بین مسلمین باشد‎. » (1 ) موضوع اصلی این سخن شدت خبث و پلیدی « اختلاف انگیزی می‎باشد و به وضوح و در قالب عباراتی كوتاه ماهیت خطرناك انسان‎هایی كه عامل ایجاد چند دستگی و تنازع می‎شوند را نمایان می‎كند.

تعابیر نهفته در این كلام را با دقت واكاوی می‎كنیم.
آن كسی كه « اختلاف » می‎اندازد كار كوچكی انجام نمی‎دهد كه عملی بزرگ و خطرناك مرتكب می‎شود.این عمل آفت زا و آسیب رسان اختلاف افكندن بین « افراد » و « جریان »‎ها در همه سطوح و موقعیتهای فرهنگی اجتماعی اقتصادی سیاسی و حكومتی است‎. یعنی پاشیدن بذر تفرقه چند دستگی منازعات فرسایش دهنده و باز دارنده از حركت در مسیر رفع مشكلات و تنگناهای جامعه و ایجاد مانع بر سر راه شخصیتهای دینی مدی رو مدیر و حاضر در مدیریت كلان سیاسی با دولتمردان و كارگزاران و زمینه سازی برای هرج و مرج و در نهایت بازماندن دین و ملت و كشور از رشد سریع و همه جانبه .

در رهنمود بیدار كننده امام خمینی آمده است كه عامل ایجاد اختلاف ـ هر كس و در هر كسوت و موقعیت كه باشد با عمل شنیع و پلید خویش از اسلام خارج می‎شود!

این دیدگاه صریح و قاطع امام خمینی نشان میدهد كه خروج از اسلام و در پی آن به تقابل با راهبردها خط مشی‎ها مبانی قوانین و ارزش‎های والای دین مبین الهی پرداختن هرگز محدود و منحصر به الحاد و كفرو شرك و نفاق نیست بلكه چه بسیار كسان كه در ظاهر نام ملحد و كافر و مشرك و منافق ندارند و در عین حال به دلیل عملكرد‎هایی كه به اسلام ضربات مهلكی وارد می‎كند و به تضعیف و تخریب آن می‎انجامد و در نهایت موجب شكست و انزوای دین حق می‎گردد از دیانت اسلام خارج می‎شوند و صفت و لقب « بی دین » می‎گیرند! به همین دلیل است كه در متون فرهنگ و معارف اسلامی با آموزه‎هایی مواجه می‎شویم كه بی دینی را نه فقط به كفر و شرك و نفاق كه به رفتار و عملكردهای مبتنی بر مكر و نیرنگ كه به اختلاف و درگیری می‎انجامد تعمیم می‎دهد و از آن جمله تصریح می‎گردد كه‎: « لادین لخداع »
« انسان مكار و خدعه كننده دین ندارد‎. »
(2 ) راسی كسی كه پی در پی مكر می‎كند و فریب و نیرنگ می‎ورزد اگر دیندار بود كه مكر و خدعه نمی‎كرد زیرا یكی از تعالیم و دستورات صریح دین مبین الهی این است كه مكاری و فریبندگی نكنید و به این وسیله انسان‎ها را به جان هم نیندازید و رابطه‎های صمیمی و محبت آمیز را از هم نگسلید.

بدیهی است كه یكی از محرك‎ها و عوامل برانگیزاننده‎ای كه برخی از افراد و گروهها و جناح‎ها را در موضع و جایگاه ایجاد اختلاف و تنازع بین « زمامداران و مسئولان » و « شخصیت‎های خدوم و دلسوخته درون و برون نظام » قرار می‎دهد « مكر و خدعه » است‎. در این میان « مكاران و خدعه گران سیاسی » نقش اساسی را ایفا می‎نمایند و با روش‎های گوناگون فریبكاری واغواگری ـ كه معمولا با آمیزه‎ای از دروغ تهمت دشنام هتاكی و پرده دری‎های اخلاقی همراه است ـ صالحان را ناصالح جلوه می‎دهند و سعی می‎نمایند « خادمان » را از گردونه « خدمت » خارج كننده و « خائنان » را در جایگاه « خیانت » باقی بگذارند و به این وسیله مهره‎های ناسالم را در پیكره نظام جاسازی نمایند!

در كلام هشدار دهنده و بیدار كننده امام خمینی بحث « واقعیت » و « صورت » به میان آمده است و درباره عامل ایجاد اختلاف تصریح شده است كه او با این عملكرد تباه و زیانبار خویش به حسب واقع از دین اسلام خارج می‎شود ولو در صورت در میان مسلمانان حضور داشته باشد!

« واقع » یا « واقعیت » به آنچه در خارج از محیط ذهن و فكر تحقق دارد اطلاق می‎شود. به تعبیری دیگر چیزی است كه « وقوع یابنده » است و رخ می‎دهد و نمایان می‎گردد.

« صورت » به ظاهر و شكل انسان اطلاق می‎گردد. به عبارتی دیگر انسانها را ظاهری می‎باشد كه به آن وسیله شناخته می‎شوند و آن قیافه و شكل آنان است كه « صورت » نام می‎گیرد.

با این توضیح بیندیشیم كه این كلام امام خمینی چقدر تكان دهنده است كه اعلام می‎نمایند كسی كه اختلاف ایجاد می‎كند به حسب واقع و آنچه تحقق می‎یابد از اسلام خارج می‎شود و چنین كسی فقط در « صورت » و « شكل » و « قیافه » مسلمان است و در میان مسلمین حاضر می‎شود!

این عبارات و تعابیر امام خمینی ـ كه در مسئولیت بزرگ یك اسلام شناس و مفسر و فقیه و متكلم و آگاه به اعماق نظام اجتماعی و سیاسی و حكومتی اسلام و جایگاه و نقش تحركات افراد و جریان‎ها مطرح می‎شود ـ نشان می‎دهد كه « اختلاف و تشتت » یك آفت و آسیب و تهدید بزرگ است و « اختلاف انگیزان » كه عامل هرج و مرج و چند دستگی و منازعات خطرناك و عامل شكست دین و ملت و كشور اسلامی می‎شوند از پلیدترین موجودات می‎باشند و به همین دلیل از اسلام و هویت دینی خارج می‎شوند و فقط در صورت و شكل و قیافه به عنوان مسلمان در جامعه مسلمین حضور می‎یابند!

می بینیم كه امام خمینی ـ به همان دلیل كه محیط به تعالیم اسلام و فانی در خداست و جز براساس خواست و رضایت او حركت نمی‎كند ـ با كسی یا جریان و جناحی تعارف ندارد و ملاحظه هیچ فرد و گروهی را نمی‎نماید و صریح و قاطع دیدگاه الهی خویش را كه بر اسلام ناب و اصیل منطبق است اعلام می‎كند و ماهیت مبتنی بر خبث و عملكرد برخاسته از نفس و آثار مهلك اختلاف افكنی‎های برخی از افراد و جریان‎های فكری و سیاسی را نمایان می‎سازد.

تفكر و اندیشه امام خمینی و قاطعیت و صراحت و مقابله شدید آن پیشوای اهلی با كسانی كه عامل ایجاد اختلاف و تفرقه در دین خدا می‎شوند در آیات قرآن كریم مورد توجه و نظر خاص قرار می‎گیرد و به این ترتیب اختلاف انگیزان كه نه تنها هیچ هشداری را در ترك مخاصمه و معارضه و رها كردن بیراهه تشتت و بازگشت به شاهراه وحدت و مودت برنمی تابند كه بر تلاش گران خالص و صادق كه پیوسته به وحدت و تعادل فرا می‎خوانند و با افراطی گری و چند دستگی در ستیز هستند می‎شورند و با ساماندهی جنگ روانی و برانگیختن افكار عمومی علیه آنان سعی در به شكست كشاندن فعالیتهای دلسوزانه آنان دارند از جانب خداوند متعال و در قرآن كریم طرد و نفی می‎شوند و مورد مذمت شدید قرار می‎گیرند.

خداوند متعال خطاب به جوامع اسلامی از جمله جامعه اسلامی ما به صراحت فرمان می‎دهد :
« ولاتكونوا كالذین تفرقوا و اختلفوا من بعد جا هم البینات و اولئك لهم عذاب عظیم »
« و شما مسلمانان مانند مللی نباشید كه پس از آنكه آیات و ادله روشن از جانب خدا برای هدایت آنان آمد باز راه تفرقه و اختلاف پیمودند كه البته برای چنین مردمی عذاب سخت خواهد بود‎. » (3 )

این آیه قرآن مصداق و نمونه‎ای از اختلاف افكنی و فرقه گرایی و حاصل نهایی آن یعنی خروج از دین را می‎نمایاند.
زیرا اولا در فرهنگ قرآن تفرقه و تشتت امری نكوهیده و مذموم است و یك ضد ارزش محسوب می‎شود. ثانیا عاملان ایجاد افتراق و اختلاف انسان‎هایی نه تابع خدا و تعالیم الهی كه در تقابل و تعارض با دین خدا قرار دارند. ثالثا مستحق عذاب الهی شدن این افراد و گروه‎ها خود نمایانگر خروج از دین الهی و حركت در بیراهه‎های ضلالت و گمراهی می‎باشد.

خداوند متعال در آیه‎ای دیگر می‎فرماید :
« ان الذین فرقوا دینهم و كانوا شیعا لست منهم فی شی انما امرهم الی الله ثم ینبئهم بما كانوا یفعلون »
چشم از آنان كه به اختلاف و پراكندگی در دین پرداختند و در آن فرقه فرقه شدند بپوش كه چنین كسان هرگز به كار تو نیایند‎. و از دست آنها غمگین مباش كه مجازات كار آنان با خداست و آنان را از عقوبت آنچه می‎كنند آگاه خواهد كرد‎. (4 )

در این آیه شریفه نیز با صراحت تمام عمل اختلاف انگیزی و فرقه فرقه شدن در دین الهی محكوم و حركتی علیه « نوبت » معرفی می‎شود و طبیعی است كه اختلاف افكنان هم به دلیل عناد با دستورات صریح خداوند و هم به دلیل تعارض با رسالت پیامبر اكرم (ص ) عملا از دین خدا خارج می‎شوند.
مشاهده می‎كنیم كه زیر ساخت تفكر امام خمینی و كلام قاطع آن پیشوای محبوب الهی مبنی بر خارج شدن كسی كه اختلاف ایجاد می‎نماید از دین مبین اسلام آیات شریفه‎ای است كه مطرح گردید. بنابراین باید با فرمان صریح الهی « لاتفرقوا » (5 ) از فرقه گرایی و پراكندگی بگریزیم و بنابر دستور الهی « واعتصموا بحبل الله جمیعا » (6 ) به دستاویز مستحكم وحدت و همبستگی تمسك ورزیم و به مصداق آیه شریفه « واذكروا نعمت الله علیكم » (7 ) همواره نعمت بزرگ و شریف اتحاد و برادری را كه در پرتو انقلاب و نظام اسلامی و با مجاهدت‎های امام خمینی و روحانیت و مردم به آن رسیدیم به یادآوریم و به سپاسگزاری عملی از آن بپردازیم كه به تعبیر قرآن كریم‎: « هذا صراطی مستقیما فاتبعوه ولا تتبعوا السبل فتفرق بكم عن سبیله ذلك وصیكم به لعلكم تتقون »

« این است راه مستقیم از آن پیروی كنید و از راه‎های دیگر كه موجب تفرقه و چند دستگی شماست متابعت نكنید. این است توصیه خداوند به شما باشد كه به این وسیله به تقوا و پارسایی برسید‎. »


پاورقی:
1 ـ صحیفه امام موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ج 13 ص 404
2 ـ غررالحكم تنظیم موضوعی به كوشش سید هاشم رسولی محلاتی دفتر نشر فرهنگ اسلامی ج 1 ص 318
3 ـ قرآن كریم سوره آل عمران (3) آیه 105
4 ـ سوره انعام (6) آیه 159
5 ـ سوره آل عمران آیه 103
6 ـ سوره آل عمران بخشی از آیه 103
7 ـ سوره آل عمران بخشی از آیه 103
8 ـ سوره انعام آیه 153


نوشته شده در   سه شنبه 28 دي 1389    
PDF چاپ چاپ