سه شنبه 28 آبان 1398 | Tuesday, 19 November 2019
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : يکشنبه 28 آذر 1389     |     کد : 7202

دولت بني حفص در تونس

دولت بني حفص در تونس

دولت بني حفص در تونس 625 ـ 982 هجري
اين خاندان به شيخ ابو حفص عمر رئيس قبيله بربر هنتاته منسوب ‏اند که از مريدان و شاگردان برگزيده ابن تومرت مؤسس دولت موحدين به شمار مي ‏آمد.
ابو حفص و  فرزندانش در ابتدا بعنوان واليان موحدين بر تونس حکم مي ‏راندند . سپس يکي از آنها به نام  ابو زکريا در سال 625 هجري  اعلام استقلال کرد و دولتي تأسيس نمود . بني حفص  بيش از سه  قرن در اين منطقه از افريقا با عدل و داد حکم راندند و تونس را به مرتبه ‏اي از ترقي و تعالي نائل کردند که نه تنها مرکزي سياسي ، بلکه مرکزي فرهنگي و علمي و تجارتي نيز به شمار مي ‏رفت.
ابو زکريا و پسرش به نام محمد مستنصر اول ، مساجد بسيار و بناهاي زيبا و دانشگاهها و کتابخانه هاي متعدد بنا کردند و قناتهاي بسياري براي تأمين آب حفر نمودند و دانشمندان و اديبان را از اطراف عالم و بخصوص از اسپانيا به تونس فرا خواندند و با حکومت هاي ايتاليا که در بازرگاني مهارت داشتند روابط  تجاري برقرار کردند و حتي براي بهبود اوضاع اقتصادي مناطق تحت تسلط خود ، معاهدات تجاري نيز منعقد نمودند.
ابو  زکريا به لقب امير قانع  بود اما پسرش مستنصر خود را خليفه و امير المؤمنين خواند و چون خلافت عباسيان بدست هلاکوخان مغول منقرض شد، شريف مکه نيز او را وارث اين خلافت ناميد . مرحله  ترقي علمي و اقتصادي پس از مدتي از پيشرفت باز ايستاد و نوبت رکود و اضطراب  فرا رسيد  و جنگهاي داخلي آغاز شد . در سال 941 هجري ، خير الدين که در ميان اروپائيان به بارباروس معروف است ، تونس را براي عثمانيان  فتح  کرد اما بني حفص توانستند سال بعد ، شهر خود را به کمک امپراطور شارل ‏کن بازپس گيرند ولي ديگر نتوانستند جز بر ناحيه کوچکي از تونس حکم رانند که آنهم با کمک نظامي اسپانيا در گولته «~ Goletta ~» يا «~ Goulette ~» ميسر شد.
در سال 977 هجري ، قليچ علي براي دومين بار بر تونس و گولته مستولي شد اما بني حفص اين بار نيز در سال 981 هجري با کمک نيروي دريائي دون‏ژان امير النمسا  [اطريش‏] توانستند تونس را اشغال کنند . سال بعد يعني سال 982 هجري  قليچ علي و سنان پاشا فاتح يمن به کمک يکديگر گولته و آنگاه تونس را فتح کردند  و  آخرين حاکم بني حفص را به نام  مولاي  محمد  بن حسن دستگير کردند و به اسلامبول فرستادند . تونس از اين تاريخ تا سال 1881 ميلادي  در دست ترکهاي  عثماني باقي ماند تا آنکه فرانسويها در اين سال، آنجا را اشغال کردند.
در سال 958 هجري ، دريا سالار تورگود ، ليبي را که اسپانيائيها در سال 916 هجري از بني حفص گرفته بودند اشغال کردند و آنجا را از تونس منفصل نمودند . ليبي نيز در اثر حمله ناگهاني ايتاليا به سال 1329 هجري (1911 ميلادي) از دست عثمانيها بيرون رفت.


بني حفص
625 هجري قمري ابو زکريا يحيي اول
647 ابو عبد الله محمد اول المستنصر
675 ابو زکريا يحيي دوم الواثق بالله
678 ابو اسحاق ابراهيم اول
683 ابو حفص عمر اول
694 ابو عبد الله محمد دوم، المستنصر بالله
709 ابو بکر اول، الشهيد.
709 ابو البقاء خالد اول، الناصر لدين الله
711 ابو يحيي زکريا
717 ابو ضربه محمد سوم المتنسصر بالله
718 ابو يحيي ابو بکر دوم، المتوکل علي الله
747ابو حفص عمر دوم
747 اشغال منطقه توسط بني مرين
750 ابو العباس احمد اول، الفضل
751 ابو اسحاق ابراهيم دوم، المستنصر بالله
770 ابو البقاء خالد دوم
772 ابو العباس احمد دوم، المستنصر بالله
796 ابو فارس عبد العزيز، المتوکل علي الله
837 محمد چهارم، المنتصر بالله
839 ابو عمر عثمان، المتوکل علي الله
893 ابو زکريا يحيي سوم
899 ابو عبد الله محمد پنجم، المتوکل علي الله
[فتح اول ترکها]
932 ـ 941 ابو عبد الله الحسن (مولاي حسن)
942 ـ 977 احمد سلطان
977 ـ 981 اشغال ترکها [براي بار دوم‏]
981 ـ 982 مولاي محمد
(سپس عثمانيان بر قلمرو آنان تسلط يافتند) بني حفص
شيخ ابو حفص عمر
ابو محمد (متوفاي 618
ابو زيد
1 ـ ابو زکريا
ابو محمد عبد الله احمد
2 ـ محمد اول
3 ـ يحيي دوم
4 ـ ابراهيم اول يحيي
5 ـ عمر اول
6 ـ محمد دوم
7 ـ ابو بکر اول
8 ـ خالد اول
9 ـ زکريا
10 ـ محمد سوم
11 ـ ابو بکر دوم محمد
12 ـ عمر دوم
13 ـ احمد اول
14 ـ ابراهيم دوم
15 ـ خالد دوم
16 ـ احمد دوم ـ عبد العزير
منصور
18 ـ محمد چهارم
19 ـ عثمان
مسعود
20 ـ يحيي سوم
الحسن
21 ـ محمد پنجم
22 ـ مولاي حسن
23 ـ احمد سلطان
24 ـ مولاي محمد
کتاب : تاريخ دولتهاي اسلامي و خاندان حکومتگر ج 1 ص 55
نويسنده : استانلي لين ‏پل


نوشته شده در   يکشنبه 28 آذر 1389    
PDF چاپ چاپ