يکشنبه 26 آبان 1398 | Sunday, 17 November 2019
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : يکشنبه 28 آذر 1389     |     کد : 7200

دولت مرابطون

دولت مرابطون

دولت مرابطون
در سال 448  يعني در همان زماني که دولت  ـ  شهرهاي مسلمان اندلس زير فشار مسيحيان اسپانيايي قرار گرفته بودند ، در شمال افريقا و در ميان قبايل بربر ، جنب و جوش تازه‏ اي آغاز شده بود . اين جنب و جوش در اصل بر اثر آزادي آنان از اطاعت دولت هاي منطقه بود . دولت فاطمي مصر در اين زمان با دولت بني حماد در الجزاير، در گير کشمکش بودند ؛ در نتيجه قبايل بربر ساکن صحرا و نيز نواحي دور ـ دست مغرب  (مراکش)  فارغ از سلطه هر حکومتي بودند . اين فراغت مصادف با پيدايش تعدادي رهبر ديني پرشور در ميان بربرها بود . بربرها که قبل از آن با قبول رهبري رؤساي عرب در منازعات سياسي و ديني شمال افريقا وارد مي‏ شدند ، اکنون خود داراي رهبراني ديني شدند . انگيزه‏ هاي ديني و روح ‏آزاد منشي و ساده‏ زيستي ، از بربرها مجاهداني پرشور ساخته بود . رهبران بربر در قدم اول از اين مجاهدان براي گسترش اسلام در ميان قبايل سياه پوست کافر در جنوب صحراي افريقا استفاده کردند . در جريان گسترش اسلام در ميان سياهان ، نهضتي در بين بربرها به وجود آمد که مرابطون ناميده شده است . مرابط به معناي جنگجوي مرزنشين است . نهضت سياسي و ديني مرابطون پس از موفقيت هاي اوليه در جنوب صحرا ، متوجه شمال شد و فرمانده آنان به نام يوسف بن تاشفين مراکش را تصرف کرد و دولت قدرتمندي به وجود آورد .
چون آوازه مرابطون به گوش مسلمانان اسپانيا رسيد ، از آنان در برابر مسيحيان کمک خواستند  . يوسف  بن تاشفين نيز با سپاهيان خود  به کمک آنان شتافت . او در سال 479 ه . (1)  در جنگ زلاقه  توانست آلفونس پادشاه مسيحي را شکست دهد . دلاوري و ايستادگي مرابطون در اين جنگ ، شور و شوق بسياري در مسلمانان اندلس به وجود آورد . در نتيجه آنان نيز به مرابطون پيوستند و طي چندين جنگ مسيحيان اسپانيايي را وادار به عقب نشيني کردند.
پس از عقب راندن مسيحيان ، يوسف  ـ  بن ‏تاشفين به شمال افريقا باز گشت ، اما  چون مسيحيان حملات خود را از سر گرفتند و مسلمانان اندلس مجددا تقاضاي کمک کردند، مرابطون  بار ديگر  عازم  آن سرزمين  شدند . اين بار پس از عقب راندن مسيحيان ، مرابطون در اندلس  باقي  ماندند  و  به  مطيع  ساختن دولت  ـ  شهرهاي آن سرزمين اقدام کردند . بعضي از اين دولتها ، مقاومت هاي سختي از خود نشان دادند ، اما سر انجام مجبور به اطاعت شدند . فرمانروايان شهرهاي اندلس اگر چه به وسيله مرابطون از خطر دشمنان مسيحي خود نجات يافته بودند ، اما از اينکه مرابطون استقلال شان را سلب کرده بودند ، رضايتي نداشتند . مرابطون  هم که به دليل پرورش در صحرا شجاع  و  صبور بودند ، کم کم بر اثر زندگي در شهرهاي خوش آب و هواي اندلس و بهره‏ مندي از زندگي راحت ، به گروهي آسايش طلب تبديل شدند.
آسايش  طلبي مرابطون در مدت کوتاهي دولت مقتدر آنان را ضعيف کرد . آنان ديگر سد محکمي در برابر مسيحيان اسپانيايي نبودند . در شمال افريقا هم دولتهاي کوچک ، کم کم بر قدرت خود افزودند . ساکنان شهرهاي اندلس نيز به مقاومت در برابر آنان دست زدند . از آنجا که مرابطون علاوه بر ساکنان مسلمان اين شهرها ، بر مسيحيان و يهوديان نيز فشار وارد مي ‏کردند، بنابراين همه ساکنان شهرهاي اندلس از هر قوم و مذهبي که بودند با آنان به مخالفت برخاستند و براي تجديد استقلال خود تلاش کردند . در چنين شرايطي دولت مرابطون در برابر نهضت جديد بربرهاي شمال افريقا موسوم  به موحدون از پاي در آمد و حيات آن به پايان رسيد.
پي ‏نوشت
1 ـ 1086 م.
کتاب : تاريخ اسلام و دولتهاي مسلمان، ص 150
نويسنده : رسول جعفريان و عبدالرسول خيرانديش


نوشته شده در   يکشنبه 28 آذر 1389    
PDF چاپ چاپ