پنجشنبه 23 آبان 1398 | Thursday, 14 November 2019
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : يکشنبه 28 آذر 1389     |     کد : 7194

دولتهاي مصر پس از اسلام

دولتهاي مصر پس از اسلام

دولتهاي مصر پس از اسلام
با رسيدن مغولان به فلسطين  رويارويي آنان با مملوکان آغاز شد . در نبرد عين جالوت که در سال 658 ه. (29) صورت گرفت، مغولان به خلاف انتظار به شدت شکست خوردند . فرمانده پر افتخار مملوکان در اين جنگ ، بيبرس (30)  نام داشت . پيروزي عين جالوت به ترقي بيشتر بيبرس منجر گرديد . او در سال 658 ه . حکومت مصر را در دست گرفت . اگر چه از ده سال پيش از اين تاريخ، مملوکان عملا قدرت را از دست ايوبيان گرفته بودند ، اما قدرت واقعي مملوکان از زمان بيبرس آغاز گرديد.
با پيروزي مملوکان بر مغولان ، صليبيون که سخت از مغولان در هراس بودند ، متوجه شدند که تهديد واقعي براي آنان از جانب مملوکان است ؛ به همين جهت براي جنگ با مملوکان و تصرف مجدد بيت المقدس در صدد اتحاد با مغولان بر آمدند . براي  اين  منظور ، لشکريان صليبي جديدي از طريق دريا و از اروپا عازم سواحل فلسطين شدند . سفيراني ‏به دربار مغولان نيز اعزام شدند تا پيمان اتحاد ميان طرفين منعقد گردد . مملوکان  که  متوجه  اين فعاليت ‏ها بودند ، پيشدستي کردند و قبل از آنکه مغولان  و  صليبيون عملا  متحد شوند ، ضربات سختي بر صليبيون وارد ساختند . بيبرس شام را تصرف کرد و بعضي از قلعه ‏هاي صليبيون را منهدم ساخت . پس از او  يکي ديگر از فرمانروايان مملوکان  به  نام سيف الدين قلاوون در سال 691 ه . (31)  با حمله به دژ عکا  (آخرين پايگاه صليبيون) ، آنان را به طور کامل شکست داد . با سقوط دژ عکا حضور صليبيون در فلسطين خاتمه يافت . مملوکان ، فاتحان نهايي جنگهاي  صليبي ، با حکومت بر مصر و شام خاطره دوره قدرت فاطميان و ايوبيان را زنده ساختند.
اگر چه مملوکان پيروزمندانه به جنگ هاي صليبي خاتمه دادند ، ليکن ارتباط  فرهنگي و اقتصادي جهان اسلام  با اروپا  را که از عصر جنگ هاي صليبي آغاز شده بود ، قطع  نکردند . آنان با تصرف حجاز و يمن ، راه ارتباطي اروپا  و  هند را در اختيار داشتند . همچنين کالاهاي تجاري جهان اسلام را از طريق بندرهاي مصر و شام به اروپاييان عرضه مي ‏کردند . به همين جهت دولت مملوکان ، صاحب ثروت و رونق قابل توجهي شد و آثار تمدني و معماري قابل توجهي از خود به يادگار گذاشت.
اقتدار دولت مملوکان در حدود سه قرن به طول انجاميد و عليرغم جنگهاي متعدد خارجي و تحولات داخلي مدتها قدرت خود را حفظ کرد ، اما چون  اتکاي اين دولت به طبقه نظاميان بود و نظاميان مملوک پس از چندي به زمين داران بزرگ کشور مصر تبديل شدند ، انحطاط دروني آنان آغاز شد . زمينداران مملوک کم کم تبديل به گروهي مسلط بر جان و مال کشاورزان مصري و نيز عامل ستم بر آنان شدند . اين امر موجب نا رضايتي از مملوکان  و  تضعيف موقعيت  آنان در مصر گرديد . دولت مملوکان سرانجام در سال 922 ه .  (32)  به دست ترکان عثماني منقرض شد.
پی نوشت
29ـ 1259 م.
«~ 30.Baybars ~»
31ـ 1291 م.
32ـ 1516 م.
کتاب : تاريخ اسلام و دولتهاي مسلمان، ص 122
نويسنده : رسول جعفريان و عبدالرسول خيرانديش


نوشته شده در   يکشنبه 28 آذر 1389    
PDF چاپ چاپ