جمعه 9 اسفند 1398 | Friday, 28 February 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : جمعه 19 شهريور 1389     |     کد : 3545

دعاهاى قبل از نماز و در حال نماز

دعاهاى قبل از نماز و در حال نماز

دعاهاى قبل از نماز و در حال نماز
قبل از نماز، خواندن اين دعاها مستحب است:
1ـ امام صادق(عليه السلام) نقل مى كند: امير مؤمنان(عليه السلام) فرمود: هر كسى كه براى نماز بر مى خيزد، اگر پيش از شروع نماز، اين دعا را بخواند، با محمّد و آل محمّد(عليهم السلام) خواهد بود:


اَللّهُمَّ اِنّى اَتَوَجَّهُ اِلَيْكَ بِمُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد، وَ اُقَدِّمُهُمْ بَيْنَ يَدَىْ صَلاتى،
خدايا بسوى تو رو كنم به محمّد و آلش و آنان را پيش روى نمازم قرار دهم
وَ اَتَقَرَّبُ بِهِمْ اِلَيْكَ، فَاجْعَلْنى بِهِمْ وَجيهاً فِى الدُّنْيا وَالاْخِرَةِ وَ مِنَ
و بوسيله ايشان بدرگاه تو تقرّب جويم پس مرا بوسيله ايشان آبرومند در دنيا و آخرت قرار ده و هم از
الْمُقَرَّبينَ، مَنَنْتَ عَلَىَّ بِمَعْرِفَتِهِمْ، فَاخْتِمْ لى بِطاعَتِهِمْ وَ مَعْرِفَتِهِمْ
مقربان درگاهت تويى كه بر من منّت نهادى به شناساييشان پس ختم كن برايم به اطاعت و معرفت
وَوِلايَتِهِمْ، فَاِنَّهَاالسَّعادَةُ وَ اخْتِمْ لى بِها، فَاِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىْء قَديرٌ.
و ولايتشان كه براستى سعادت همان است و بدان برايم ختم فرما كه براستى تو بر هر چيز توانايى
سپس نماز مى گزارى و چون نمازت تمام شد، مى خوانى:
اَللّهُمَّ اجْعَلْنى مَعَ مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد
خدايا قرار ده مرا با محمّد و آل محمّد
فى كُلِّ عافِيَة وَ بَلاء، وَاجْعَلْنى مَعَ مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد فى كُلِّ مَثْوىً
در هر عافيت و بلايى و قرارم ده با محمّد و آل محمّد در هر جايگاه
وَمُنْقَلَب،اَللّهُمَّ اجْعَلْ مَحْياىَ مَحْياهُمْ، وَمَماتى مَماتَهُمْ، وَاجْعَلْنى مَعَهُمْ
و بازگشتگاهى خدايا زندگيم را زندگى ايشان و مرگم را مرگ ايشان قرار ده و مرا در
فِى الْمَواطِنِ كُلِّها، وَلاتُفَرِّق بَيْنى وَ بَيْنَهُمْ، اِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىْء قَديرٌ.(1)
تمام جاها با ايشان قرار ده و ميان من و ايشان جدايى مينداز كه براستى تو بر هر چيز توانايى.
2ـ از «صفوان جمّال» روايت شده است كه امام صادق(عليه السلام) را ديدم پيش از تكبيرة الإحرام نماز، رو به قبله اين جملات را مى خواند:
اَللّهُمَّ لا تُؤْيِسْنى مِنْ رَوْحِكَ، وَلاتُقَنِّطْنى مِنْ رَحْمَتِكَ، وَلا تُؤْمِنّى
خدايا مرا از نسيم جانبخش لطفت محروم مكن و از مهر و رحمتت نا اميدم مكن و از مكرت ايمنم
مَكْرَكَ، فَاِنَّهُ لا يَاْمَنُ مَكْرَاللهِ اِلاَّ الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ.(2)
مكن زيرا ايمن نشوند از مكر خدا جز مردم زيانكار.
3ـ وقتى خواستى قرائت نماز را آغاز كنى مستحب است كلمه «اَعُوذُ بِاللّهِ السَّمِيعِ الْعَليمِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجيم» را آهسته بگويى، پس از آن سوره حمد را با حضور قلبِ كامل، و با توجّه به تفكّر در معانى آن مى خوانى، چون سوره حمد به پايان رسيد، به اندازه يك نفس، ساكت مى شوى، سپس سوره اى از قرآن را مى خوانى، البتّه بهتر است، سوره نبأ (عمّ يتسائلون...) يا «هل اتى» و يا سوره قيامت باشد. وقتى سوره به پايان رسيد، باز هم به اندازه يك نفس ساكت مى شوى و آنگاه دست را براى تكبير بلند مى كنى و به ركوع مى روى، و انگشتان را به هنگامى كه دستها را بر روى زانو گذاشتى، باز مى كنى، كمر را خم كرده و گردن را كشيده، مساوى با كمر و نظرها را به ميان قدمها مى افكنى، و يكبار مى گويى: سُبْحانَ رَبِّىَ الْعَظِيمِ وَ بِحَمْدِهِ (يا سه بار سبحان الله). بهتر است اين ذكر را هفت مرتبه، يا پنج مرتبه و يا سه مرتبه بگويى.(3) پيش از گفتن ذكر ركوع سزاوار است اين دعا را بخوانى:
اَللّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ، وَلَكَ اَسْلَمْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَاَنْتَ
خدايا براى تو ركوع كردم و براى تو تسليم شدم و به تو ايمان آوردم و بر تو توكل كردم و تويى
رَبّى، خَشَعَ لَكَ سَمْعى وَبَصَرى، وَشَعْرى وَبَشَرى، وَلَحْمى وَدَمى،
پروردگار من خاشع شد براى تو گوش و چشم و مو و پوست و گوشت و خون
وَمُخّى وَعِظامى وَعَصَبى، وَما اَقَلَّتْهُ قَدَماىَ غَيْرَ مُسْتَنْكِف، وَلا
و مخ و استخوان و رگم و (خلاصه) آنچه را در پاهايم بر خود حمل كرده بدون سرپيچى و نه تكبّر ورزى
مُسْتَكْبِر وَلا مُسْتَحْسِر.(4)
و نه به حال خستگى مى شنود خدا هركس او را ستايش كند.
سپس سر را از ركوع برمى دارى و مى ايستى و مى گويى: سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ.(5)
آنگاه تكبير مى گويى و با نهايت خضوع و خشوع به سجده مى روى و به هنگام رفتن به سجده، نخست كف دست ها را پهن كرده و بر زمين مى گذارى و آنگاه زانوها را مى گذارى و بر زمين يا چيزى كه از زمين مى رويد غير از خوردنيها و پوشيدنيهاسجده مى كنى و بهتر است بر تربت امام حسين(عليه السلام) سجده كنى و ذكر سجود را مى گويى. بهتر است هفت مرتبه يا پنج مرتبه و يا سه مرتبه بگويى: سُبْحانَ رَبِّىَ الاَْعْلى وَ بِحَمْدِهِ (يك مرتبه هم كافى است).(6)
پيش از ذكر سجود بهتر است اين دعا را بخوانى:
اَللّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ،وَلَكَ
خدايا براى تو سجده كردم و به تو ايمان آوردم و براى تو
اَسْلَمْتُ، وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَاَنْتَ رَبّى، سَجَدَ وَجْهى لِلَّذى خَلَقَهُ، وَشَقَّ
تسليمم و بر تو توكل كنم و تويى پروردگار من سجده كرد چهره ام براى كسى كه او را آفريد
سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ، اَلْحَمْدُ للهِِ رَبِّ الْعالَمينَ، تَبارَكَ اللهُ اَحْسَنُ الْخالِقينَ.(7)
و گوش و چشمش را شكافت ستايش خاص خدا پروردگار جهانيان است خجسته باد خدا بهترين آفريننده
وقتى ذكرسجده راگفتى، سراز سجده برمى دارى و مى نشينى و پس از گفتن تكبير مى گويى:
اَسْتَغْفِرُاللهَ رَبّى وَاَتُوبُ اِلَيْهِ.(8)
آمرزش خواهم از خدا و بسويش توبه كنم
و همچنين مى گويى:
اَللّهُمَّ اغْفِرْ لى وَ ارْحَمْنى، وَ اجْبُرْنى وَادْفَعْ
خدايا مرا بيامرز و به من رحم كن و حالم نيكو كن و از من دفاع كن
عَنّى وَعافِنى،اِنّى لِما اَنْزَلْتَ اِلَىَّ مِنْ خَيْر فَقيرٌ،تَبارَكَ اللهُ رَبُّ الْعالَمينَ.(9)
و تندرستم بدار كه من بدان خيرى كه برايم بفرستى نيازمندم خجسته است خدا پروردگار جهانيان
آنگاه تكبير گفته و براى سجده دوم مى روى و همانند سجده اوّل عمل مى كنى، سپس سر از سجده برمى دارى و اندكى مى نشينى و بر مى خيزى و در همان حال برخاستن مى گويى:
بِحَوْلِ اللهِ وَقُوَّتِهِ اَقُومُ وَاَقْعُدُ.(10)
بايستم و بنشينم به جنبش خدا و نيروى او اين چنين است خدا پروردگار من.
وقتى كه ايستادى و بدنت كاملاً آرام گرفت، حمد را مى خوانى و سپس سوره اى را قرائت مى كنى و بهتر است، سوره توحيد باشد و پس از اتمام سوره توحيد مستحب است سه بار بگويى: كَذلِكَ اللهُ رَبّى.(11) سپس تكبير مى گويى و دستها را براى قنوت بلند مى كنى، تا مقابل صورت مى آورى در حالى كه كف دستها رو به آسمان باشد، انگشت ها را به جز انگشت بزرگ به هم مى چسبانى; خوب است براى قنوت كلمات فرج را بخوانى:
لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ الْحَليمُ الْكَريم، لا اِلهَ اِلاَّ اللّهُ الْعَلِىُّ الْعَظِيمُ،
معبودى نيست جز خداى بردبار كريم معبودى نيست جز خداى والاى بزرگ
سُبْحانَ اللّهِ رَبِّ السَّمواتِ السَّبْعِ، وَ رَبِّ الاْرَضِينَ السَّبْعِ، وَ ما فِيهِنَّ
منزّه است خدا پروردگار آسمانهاى هفتگانه و زمينهاى هفتگانه و آنچه در آنها و مابين آنها
وَما بَيْنَهُنَّ وَ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظيمِ، وَ الْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ.(12)
و آنچه زير آنهاست و پروردگار عرش بزرگ و ستايش خاصّ خدا پروردگار جهانيان است
و پس از آن مى گويى:
اَللّهُمَّ اغْفِرْ لَنا وَارْحَمْنا، وَعافِنا، وَاعْفُ عَنّا فِى الدُّنْيا وَالاْخِرَةِ،
خدايا بيامرز ما را و به ما رحم كن و تندرستمان بدار و از ما بگذر در دنيا و آخرت كه
اِنَّكَ عَلى كُلِّ شَىْء قَديرٌ.(13)
همانا تو بر هر چيز توانايى
سپس دعا مى كنى و هرچه مى خواهى از خدا بخواه.
سزاوار است قنوت نماز را طول داده و دعاهاى قنوت را كه فراوان است بخوانى.
پس از آن تكبير گفته به ركوع و سجود مى روى و به همان نحو كه در ركعت اوّل گفته شد، انجام مى دهى و آنگاه براى تشهّد مى نشينى. مستحب است كه در حال تشهّد متورّكاً بنشينى (يعنى روى ران چپ نشسته و روى پاى راست را بر كف پاى چپ مى گذارى). پيش از تشهد مستحب است بگويى:
بِسْمِ اللّه وَ بِاللهِ وَالاْسْمآءُ الْحُسْنى كُلُّها للهِ.(14)
به نام خدا و به ذات خدا و همه نامهاى نيكو از آن خداست.
آنگاه تشهّد را شروع مى كنى و اگر نماز صبح باشد سلام نماز را داده و نماز را به پايان مى رسانى و اگر نماز سه ركعتى و يا چهار ركعتى باشد، برمى خيزى و تسبيحات اربعه را مى خوانى و آنگاه ركوع و سجود و تشهّد و سلام بجا مى آورى و نماز را به پايان مى برى.
وقتى كه نماز به پايان رسيد، به تعقيبات نماز مى پردازى كه درباره آن تأكيد فراوان شده است.
تعقيبات نماز، يعنى اذكار و دعاهايى كه بعد از نماز خوانده مى شود، در واقع كاستى هاى نماز را برطرف مى سازد و از سوى ديگر آثار نماز را در روح و جان راسخ تر مى كند.
درباره تعقيبات در فصل دوم به طور مشروح بحث خواهد شد.


نماز ؛ چشمه ى زمزم روح
چگونه نماز بخوانيم ؟ ›› تصويري
سیمای نماز


نوشته شده در   جمعه 19 شهريور 1389    
PDF چاپ چاپ