يکشنبه 17 آذر 1398 | Sunday, 08 December 2019
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : جمعه 4 دي 1394     |     کد : 33394

14) رواق اندیشه : فطرت و شخصيت – 3. ادلّه اثبات فطرت

به دو دليل براي اثبات فطرت اشاره مي كنيم: 2-1. درون كاوي و مطالعه حالات رواني / گرايش هاي فطري از روح و جان انسان سرچشمه گرفته است و از پديده هاي رواني او مي باشد. نزديك ترين راهِ شناخت، مطالعه كتاب نفس و دقّت در حالات روحي انسان است. انسان وقتي به حالات دروني ، ضمير و روان خود با توجّه مي نگرد ، مي يابد كه حقيقت جو و خير خواه است ، كمال جويي را مي پسندد و خير خواهي را ستايش مي كند. او به علم حضوري اين را درك مي كند ؛ اين ...

14) رواق اندیشه : فطرت و شخصيت – 3. ادلّه اثبات فطرت
2. ادلّه اثبات فطرت
به دو دليل براي اثبات فطرت اشاره مي كنيم:
1-2. درون كاوي و مطالعه حالات رواني
گرايش هاي فطري از روح و جان انسان سرچشمه گرفته است و از پديده هاي رواني او مي باشد. نزديك ترين راهِ شناخت، مطالعه كتاب نفس و دقّت در حالات روحي انسان است. انسان وقتي به حالات دروني، ضمير و روان خود با توجّه مي نگرد، مي يابد كه حقيقت جو و خير خواه است، كمال جويي را مي پسندد و خير خواهي را ستايش مي كند. او به علم حضوري اين را درك مي كند؛ اين نحوه از وجود با چنين احساساتي را فطرت مي نامند.
اين استدلال يك تجربه شخصي است و نتيجه آن را نمي توان در قالب يك استدلال منطقي ريخت و در مقام اقناع يا افهام به آن استناد جست؛ ليكن آنچه مي تواند رهگشا باشد، ياد آوري شواهد و نشانه هايي است كه بر وجود چنين گرايش هاي فطري در وجود نوع انسان ها دلالت مي كنند، مانند اين كه مي بينيم افراد بشر در شرايط عادي كه نه انتظار سودي است و نه احتمال زياني، علم را مي ستايند و عالمان را تكريم مي كنند؛ يا در گفتار و رفتار انسان مي يابيم كه پيوسته كمال مطلق را جويا بوده و در هر درجه از كمال مراتب بالاتري را خواهان است.
2-2. رجوع به آراء روان شناسان
در روان شناسي تجربيِ حالات رواني (نفسانيات) اموري مسلم گرفته شده است. آنان تمايلات غريزي و فطري انسان را به سه دسته شخصي، اجتماعي و عالي تقسيم كرده اند:1 تمايلات شخصيو خود دوستي، تمايلاتي است كه طبق آن شخص به دنبال خير و صلاح خود است. تمايلات اجتماعي، تمايلاتي است كه احساس نوعي علاقه و دلبستگي را نسبت به هم نوعان خود موجب مي شود.اموري چون محبت و دوستي خانوادگي، ميهن دوستي و الگوپذيري از اين دسته اند. تمايلات عالي اموري مانند حقيقت جويي، زيبايي دوستي و حس ديني مي باشد.
رجوع به نظريه هاي روان شناسان، بدون لحاظ دليل آن، ارزش علمي ندارد، مگر آنكه مورد اتفاق همه روان شناسان باشد كه از اين اتفاق نوعي اطمينان حاصل مي شود.
از مجموع اين ادلّه استفاده مي شود كه فطرت در همه انسان ها وجود دارد. با دقت در آراء روان شناسان و عملكرد آن ها در روانكاوي هر فرد جداي از ديگري و آنچه ما در زندگي اجتماعي مي بينيم، تفاوت انسان ها در بهرمندي از فطرت را مي يابيم كه به عامل اين تفاوت اشاره خواهيم كرد.
1.ر.ك: ژان استوتزل، پيشين، ص197.
محمد كريمي


نوشته شده در   جمعه 4 دي 1394    
PDF چاپ چاپ