پنجشنبه 14 آذر 1398 | Thursday, 05 December 2019
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : جمعه 5 تير 1394     |     کد : 31813

حقوق فرزندان ؛ فصل ششم : پرورش ايمان و مذهب / 10- آموزش قرآن

قرآن آخرين كتاب آسمانى است كه تمام قوانين هدايت و سعادت انسان ها را در بر دارد. قرآن سفره گسترده و غذاى آسمانى و گنجينه حقايق و اسرار الهى است ، قرآن بهار دلهاى خزان زده و مايه طراوت انديشه هاى افسرده و راكد است . قرآن شفاى دلها و ريسمان الهى است . و هر كس به آن چنگ زند نجات يابد و هر كس آن را رها كند هلاك گردد. قرآن هدايتگر جهانيان است و تضمين كننده سعادت پيروان آن ، تلاوت قرآن كليد ارتباط با حق است ، و تدبر در آيات آن سبب بيدارى دلها و شكوفايى مغزهاست . ...

حقوق فرزندان ؛ فصل ششم : پرورش ايمان و مذهب / 10- آموزش قرآن
قرآن آخرين كتاب آسمانى است كه تمام قوانين هدايت و سعادت انسان ها را در بر دارد. قرآن سفره گسترده و غذاى آسمانى و گنجينه حقايق و اسرار الهى است ، قرآن بهار دلهاى خزان زده و مايه طراوت انديشه هاى افسرده و راكد است . قرآن شفاى دلها و ريسمان الهى است . و هر كس به آن چنگ زند نجات يابد و هر كس آن را رها كند هلاك گردد.
قرآن هدايتگر جهانيان است و تضمين كننده سعادت پيروان آن ، تلاوت قرآن كليد ارتباط با حق است ، و تدبر در آيات آن سبب بيدارى دلها و شكوفايى مغزهاست .
حضرت امام رضا - عليه السلام - مى فرمايد: ((قرآن ريسمان محكم خداست ، وسيله اطمينان بخش و راه مستقيم اوست ، راهى است كه به بهشت منتهى مى شود و سبب نجات و رهايى از آتش دوزخ است و قرآن با گذشت زمان كهنه و فرسوده نمى شود و بحث و گفتگو از آن سبب كاستى آن نمى گردد، زيرا كه به زمان معينى اختصاص ندارد...(399).
از اين رو رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) بسيار به قرآن اهتمام مى ورزيد و خلق و خويش تجلى معارف قرآن بود. ائمه طاهرين - عليهم السلام - نيز علاوه بر اين كه خود به قرآن عنايت بسيار داشتند، فرزندان خود را به قرائت ، حفظ و آموزش قرآن و عمل به آن تشويق و توصيه مى كردند، و آموزش قرآن را يكى از حقوق مسلم فرزند بر گردن والدين مى دانستند.
1- سفارش به قرآن
امير مؤ منان - عليه السلام - فرزندش امام حسن (عليه السلام ) اين چنين به قرآن سفارش كرد: الله الله فى القرآن فلا يسبقنكم الى العلم به غيركم .(400)
خدا را خدا را درباره قرآن ، مبادا ديگران در فهم قرآن بر شما پيشى بگيرند.
2- آموزش قرآن
آموزش اين كتاب آسمانى ، از حقوق مسلم فرزندان است كه پدران بايد از عهده آن برآيند، و آنان را با قرآن آشنا سازند بدين معنى كه يا خود بشخصه قرآن را به آنان بياموزند يا براى آنان معلم بگيرند. رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: حق الولد على والده اءن يحسن اسمه ... و يعلمه الكتاب .(401)
حق فرزند بر پدر آن است كه به او قرآن بياموزد.
امام صادق - عليه السلام - فرمود: علموا اءولادكم يس فانها ريحانه القرآن .(402)
به فرزندانتان سوره يس بياموزيد زيرا اين سوره ، گل (باغ ) قرآن است .
پيامبر فرمود: حق الولد على والده اذا كان ... انثى ... يعلمها سوره النور.(403)
حق فرزند بر پدر آن است كه اگر دختر بود سوره نور را به او تعليم دهد.
سفارش امير مؤ منان به حفظ قرآن
ابو عمر نحوى گويد: جاء غالب الى على بن اءبى طالب (عليه السلام ) بالفرزدق بعد الحمل بالبصره فقال ان ابنى هذا من شعراء مضر فاسمع منه قال ((علمه القرآن )) فكان ذلك فى نفس الفرزدق فقيد نفسه فى وقت و آلى اءن لايحل قيده حتى يحفظ القرآن .(404)
روزى غالب ، پدر فرزدق شاعر، به همراه فرزندش پس از جنگ جمل در بصره به حضور على (عليه السلام ) رسيد. به حضرت عرض كرد: فرزندم از شعراى مضر است . به شعرهايش گوش بفرماييد. على (عليه السلام ) فرمود: به او قرآن تعليم ده . اين سخن در روح فرزدق مؤ ثر افتاد و در زمانى - مناسب - ريسمانى يه پاى خود بست و با خود عهد كرد كه تا قرآن را حفظ نكند هرگز آن را باز نكند.
ابن ابى الحديد مى گويد: تا زمانى كه فرزدق قرآن را حفظ نكرده بود پاى خود را باز نكرد.(405)
3- پاداش آموزش قرآن در قيامت
از پيامبر بزرگوار و اهل بيت عصمت - عليهم السلام - روايات زيادى وارد شده كه خداوند در برابر آموزش قرآن به فرزندان عنايت خاصى در روز قيامت به پدران و مادران دارد.
الف - تاج گذارى پدران و مادران از طرف خداوند
معاذ گويد از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) شنيدم مى فرمود: ما من رجل علم ولده القرآن الا توج الله اءبويه يوم القيامه بتاج الملك و كسيا حلتين لم ير الناس مثلهما.(406)
هيچ مردى فرزند خود را قرآن نياموزد مگر اينكه خداوند پدر و مادر كودك را در روز قيامت تاج پادشاهى عطا كند و دو لباس بهشتى به آنان بپوشاند كه هرگز مردم مانند آن را نديده باشند.
ب - لباس بهشتى جايزه تعليم قرآن :
امام صادق (عليه السلام ) فرمود: ... و من علمه القرآن دعى الاءبوان فكسيا حلتين يضى ء من نورهما وجوه اءهل الجنه .(407)
هر كس به فرزند خود قرآن ياد دهد روز قيامت پدر و مادرش را فراخوانند و دو لباس بهشتى به آنان بپوشانند كه از نور آن چهره بهشتيان روشن و پر فروغ گردد.
ج - پاداش شگفت انگيز:
عايشه از رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) نقل كند كه فرمود: من علم ولدا له القرآن قلده الله عزوجل يوم القيامه بقلاده يعجب منه الاءولون و الاءخرون .(408)
هر كه فرزند خود را قرآن بياموزد خداوند روز قيامت حلقه افتخارى به گردن او آويزد كه باعث حيرت اولين و آخرين شود.
د - سيماى اخروى آموزش قرآن :
امام صادق (عليه السلام ) فرمود: تعلموا القرآن فانه ياءتى يوم القيامه صاحبه فى صوره شاب جميل شاحب اللون فيقول له : اءنا القرآن الذى كنت اءسهرت ليلك و اءظمات هو اجرك و اجففت ريقك و اءسبلت دمعك فاءبشر فيؤ تى بتاج فيوضع على راءسه و يعطى الاءمان بيمينه والخلد فى الجنان بيساره ويكسى حلتين ثم يقال له : اقراء وارق ، فكلما قراء آيه صعد درجه ، و يكسى ابواه حلتين ان كانا مؤ منين ، ثم يقال لهما هذا لما علمتماه القرآن .(409)
قرآن را بياموزيد زيرا روز قيامت قرآن به صورت جوانى زيبا و سفيد روى به سوى صاحبش آمده به او مى گويد: من همان قرآنى هستم كه شبهايت را به بيدارى كشانده و در وسط روز تشنه ات گذاشته و آب دهانت را خشك كرده و اشك چشمت را جارى ساخته بودم . پس (امروز) شاد و مسرور باش ، سپس تاجى بياورند و بر سر او بگذارند و برات رهايى از آتش جهنم را به دست راست او و جاودانگى در بهشت را به دست چپش بدهند، و دو لباس ‍ بهشتى به او بپوشانند و به او گفته شود بخوان و بالا برو، و او به هر آيه اى كه بخواند درجه اى بالاتر رود، سپس اگر پدر و مادرش مؤ من بوده اند دو لباس ‍ بهشتى بر آنان بپوشانند و به آنان گفته شود اين پاداش براى آن است كه به فرزندتان قرآن ياد داديد.
ه - سنگينى نامه عمل و تذكره عبور از صراط
رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: من علم ولده القرآن ... ويثقل ميزانه و يجاوز به على الصراط كالبرق الخاطف و لم يفارقه القرآن حتى ينزل من الكرامه اءفضل ما يتمنى .(410) هر كس به فرزند خود قرآن تعليم دهد... (همان قرآن ) نامه عملش را (در روز قيامت ) سنگين كند و او را از پل صراط همانند برق جهنده عبور دهد و هيچ گاه از او جدا نگردد تا از طرف خداوند بهترين چيزى كه آرزو مى كرد بر او نازل شود.
4- تشويق معلم قرآن
محمد بن على بن شهر آشوب روايت مى كند كه : ان عبدالرحمن السلمى علم ولد الحسين (عليه السلام ) الحمد فلما قراءها على اءبيه اءعطاه اءلف دينار و الف حله و حشافاه درا، فقيل له فى ذلك فقال عليه السلام و اءين يقع هذا من عطائه يعنى تعليمه .(411)
عبدالرحمن سلمى به يكى از فرزندان امام حسين - عليه السلام - سوره حمد را آموزش داد.
وقتى او حمد را نزد پدر خواند، امام - عليه السلام - به آموزگار فرزند خود، هزار دينار و هزار دست لباس عطا كرد و دهان او را پر از جواهرات كرد.
به حضرت اعتراض شد: كه آموزش يك سوره ، اين همه عطا و تشويق لازم نداشت ! حضرت در پاسخ فرمود: اين عطا و بخشش چگونه مى تواند با تعليمى كه او مى دهد برابرى كند!
5- آثار آموزش قرآن
تاخير عذاب
شيخ صدوق گويد: روى اءن الله تبارك و تعالى ليريد عذاب اءهل الاءرض ‍ جميعا حتى لايحاشى منهم اءحدا، فاذا نظر الى الشيب ناقلى اءقدامهم الى الصلوات والولدان يتعلمون القرآن رحمهم الله فاخر ذلك عنهم .(412)
روايت شده : خداوند تبارك و تعالى وقتى اراده كند كه تمام اهل زمين را بى استثنا (بخاطر گناهشان ) عذاب كند. چون به پيرانى نظر افكند كه در حال گام برداشتن و رفتن به سوى مساجدند و نونهالان را ببيند كه مشغول تعليم قرآن هستند بر مردم رحم آورد و عذاب آنان را به تاءخير مى اندازد.
ثواب ده هزار مرتبه حج و عمره
رسول گرامى (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: من علم ولده القرآن فكاءنما حج البيت عشره آلاف حجه و اعتمر عشره آلاف عمره واعتق عشره آلاف رقبه من ولد اسماعيل ، و غزا عشره آلاف غزوه واءطعم عشره آلاف مسكين مسلم جائع و كاءنما كسا عشره آلاف عار مسلم و يكتب له بكل حرف عشر حسنات و يمحو الله عنه عشر سيئات و يكون معه فى قبره حتى يبعث ...(413)
هر كس فرزند خود را قرآن بياموزد مثل آنست كه ده هزار بار به خانه خدا مشرف شود و ده هزار بار عمره به جا آورد، ده هزار بنده از نسل فرزندان اسماعيل آزاد كند. و ده هزار بار به جهاد برود و ده هزار فقير مسلمان گرسنه را اطعام كرده باشد و همانند آن است كه ده هزار مسلمان برهنه را پوشانده باشد و براى او در مقابل هر حرفى ده حسنه نوشته شود و خداوند ده گناه از گناهانش را محو سازد و در قبر با او خواهد بود تا آنگاه كه مبعوث شود.
6- تشويق به قرائت قرآن
الف - تاءديب فرزندان با تلاوت قرآن
پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) فرمود: اءدبوا اءولادكم على ثلاث خصال : حب نبيكم و حب اهل بيته و قراءه القرآن فان حمله القرآن فى ظل الله يوم لاظل الا ظله مع انبياءه و اصفياءه .(414)
فرزندانتان را بر سه ويژگى تربيت كنيد: محبت پيامبرتان ، محبت اهل بيت و قرائت قرآن .
زيرا حاملان قرآن در سايه خدايند؛ در آن روز كه هيچ سايه اى جز سايه خدا نيست و در كنار پيامبران و برگزيدگان او جاى دارند.
ب - تلاوت سوره كافرون به هنگام خواب
از رسول گرامى (صلى الله عليه و آله و سلم ) روايت شده كه آن حضرت به برخى از يارانش فرمود: اذا اءردت امنام فاقراء هذه السوره يعنى الجحد...(415) و قال (صلى الله عليه و آله و سلم ) قولوا لصبيانكم اذا اءرادوا المنام ان يقرؤ ا هذه السوره حتى لايتعرض لهم الجن .(416)
هرگاه خواستى بخوابى سوره كافرون را بخوان ... همچنين فرمود: وقتى فرزندانتان خواستند بخوابند به آنان نيز بگوييد همين سوره را بخوانند تا جنينان به آنان آسيبى نرسانند.
ج - تلاوت قرآن در سحرگاهان
امام صادق - عليه السلام - فرمود: كان اءبى كثير الذكر... و كان يجمعنا فياءمرنا بالذكر حتى تطلع الشمس و ياءمر بالقراءه من كان يقراء و من كان لايقراء منا اءمره بالذكر.(417)
پدرم كثير الذكر بود... سيره او چنين بود كه هر روز پس از نماز صبح تا طلوع آفتاب ما را جمع مى كرد، هر كه قرآن ياد داشت او را به خواندن قرآن وا مى داشت و هر كس كه سنش كمتر بود و قرآن نمى خواند دستور مى داد تا ذكر خدا گويد.
د - دستور امام صادق به فرزند خود اسماعيل
حريز درباره امام صادق (عليه السلام ) روايت مى كند كه : كان اسماعيل بن اءبى عبدالله (عليه السلام ) عنده فقال : يا بنى اقراء المصحف . فقال : انى لست على وضوء فقال : لاتمس الكتابه و مس الورق .(418)
روزى اسماعيل فرزند امام صادق (عليه السلام ) نزد پدر بود، امام به او فرمود: فرزندم قرآن بخوان ، اسماعيل گفت : وضو ندارم ، امام فرمود به نوشته ها دست نزن و (به هنگام قرآن خواندن ) فقط به (كناره هاى سفيد) كاغذ آن دست بزن .
ه - تلاوت با صوت بلند
معاويه بن عمار نقل كند كه امام صادق فرمود: ان على بن الحسين كان اءحسن الناس صوتا بالقرآن حتى يسمعه اءهل الدار.(419)
على بن الحسين (عليه السلام ) به هنگام قرآن خواندن از خوش صداترين مردم بود؛ به حدى كه اهل خانه صداى او را مى شنيدند.
7- آثار تلاوت قرآن در خانه
در خانه اى كه قرآن تلاوت شود، آثار نيكويى در آن خانه ظاهر مى گردد و اهل آن خانه غرق در نور مى شوند، پس چه خوب است كه به فرزندانمان بياموزيم تا هر روز در خانه كمى قرآن بخوانند و با صوت زيبا آيات الهى را تلاوت كنند و به آنها انس بگيرند.
 اينك به برخى از آثار نيكوى تلاوت قرآن اشاره مى كنيم :
الف - ازدياد بركت
پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) مى فرمايد: اجعلوا لبيوتكم نصيبا من القرآن فان البيت اذا قرء فيه تيسر على اءهله و كثر خيره و كان سكانه فى زياده .(420) در خانه هايتان سهمى براى قرآن قرار دهيد، زيرا خانه اى كه در آن قرآن خوانده شود. بر اهلش گشايش داده مى شود و خير آن زياد گشته ، افراد آن خانواده فزونى مى يابند.
ب - محل تردد فرشتگان
امام صادق (عليه السلام ) فرمود: البيت الذى يقراء فيه القرآن و يذكر الله عزوجل فيه تكثر بركته و تحضره الملائكه و تهجره الشياطين و يضى ء لاءهل السماء كما تضى ء الكواكب لاءهل الاءرض .(421)
در خانه اى كه قرآن خوانده شود و خدا ياد شود خير وبركتش زياد گردد، فرشتگان در آنجا حضور يابند و شياطين آنجا را ترك گويند و آن خانه براى اهل آسمان چنان بدرخشد كه ستارگان براى اهل زمين نور افشانى مى كنند.
 8- آثار ترك قرائت قرآن در خانه
همچنانكه خواندن قرآن موجب نورانيت و بركت اهل خانه مى شود و آن خانه محل رفت و آمد فرشتگان مى شود، ترك قرائت قرآن نيز آثارى دارد كه به آن اشاره مى كنيم :
الف - كم شدن بركت خانه

پيامبر اكرم (صلى الله عليه و آله و سلم ): اجعلوا لبيوتكم نصيبا من القرآن فان البيت ... اذا لم يقرء فيه القران ضيق على اءهله و قل خيره و كان سكانه فى نقصان .(422)
در خانه هايتان سهم و نصيبى براى قرآن قرار دهيد زيرا خانه اى كه در آن قرآن خوانده نشود مايه فشار و سختى اهلش خواهد شد و خيرش كم مى گردد و افرادش رو به كمى و كاستى مى روند.
ب - محل رفت و آمد شياطين
امام صادق - عليه السلام - فرمود: ان البيت الذى لايقراء فيه القرآن و لايذكر الله عزوجل تقل بركته و تهجره الملائكه و تحضره الشياطين .(423)
در خانه اى قرآن خوانده نشود و خداى متعال ياد نشود خير وبركتش ‍ بكاهد، فرشتگان از آن دورى جويند و محل حضور شياطين گردد.
399- بحارالاءنوار، ج 2، ص 14.
400- تحف العقول ، ص 194.
401- كنزالعمال ، ج 16، ص 417.
402- امالى شيخ طوسى ، ج 2، ص 290؛ مستدرك الوسائل ، ج 4، ص 325.
403- وسائل الشيعه ، ج 15، ص 199.
404- قاموس الرجال ، ج 7، ص 307.
405- همان مدرك .
406- وسائل الشيعه ، ج 4، ص 825.
407- عده الداعى ، ص 79؛ وسائل الشيعه ، ج 15، ص 194.
408- كتاب العيال ، ج 1، ص 478.
409- كافى ، ج 2، ص 441.
410- مستدرك الوسائل ، ج 1، ص 290.
411- مستدرك الوسائل ، ج 4، ص 247.
412- وسائل الشيعه ، ج 3، ص 481.
413- مستدرك الوسائل ، ج 1، ص 290.
414- كنزالعمال ، ج 16، ص 456.
415- مستدرك الوسائل ، ج 4، ص 295.
416- مستدرك الوسائل ، ج 4، ص 295.
417- بحارالاءنوار، ج 46، ص 297 و ج 3، ص 161؛ وسائل الشيعه ، ج 4، ص 850، ح 3.
418- الاستبصار، ج 1، ص 113.
419- وسائل الشيعه ، ج 4، ص 858.
420- عده الداعى ، ص 269؛ وسائل الشيعه ، ج 4، ص 851.
421- وسائل الشيعه ، ج 4، ص 850، ح 2؛ بحارالاءنوار، ج 93، ص 161.
422- عده الداعى ، ص 269؛ وسائل الشيعه ، ج 4، ص 851.
423- وسائل الشيعه ، ج 4، ص 850؛ بحارالاءنوار، ج 3، ص 161.


نوشته شده در   جمعه 5 تير 1394    
PDF چاپ چاپ