جمعه 9 اسفند 1398 | Friday, 28 February 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : دوشنبه 7 ارديبهشت 1394     |     کد : 31329

جلسه بيست و يكم : رهيافتى به حقايق و معارف سوره توحيد (1) ؛ رمز عظمت سوره توحيد در قرآن

پاسخ به يك پرسش / اين پرسش در ذهن انسان جستجوگر مطرح مى شود كه مگر صفات خداوند فقط در سوره توحيد ذكر شده و مگر خداوند فقط در آن سوره توصيف گرديده كه داشتن چنين خصوصيتى باعث شده معادل ثلث قرآن معرفى گردد؟ علاوه بر سوره توحيد در ساير سوره هاى قرآن نيز، صفات و اسماى الهى آمده است ؛ مثلا در سوره حشر خداوند مى فرمايد : هو الله الخالق البارى ء المصور له الاسماء الحسنى ؛ ((اوست خداى خالق نگارنده صورتها، بهترين نام ها [و صفات ] از آن اوست )). ...

نام كتاب : به سوى تو (منك و بك و لك و اليك )
نام نويسنده : آيت الله محمد تقى مصباح يزدى
جلسه بيست و يكم : رهيافتى به حقايق و معارف سوره توحيد (1) ؛ رمز عظمت سوره توحيد در قرآن
پاسخ به يك پرسش
اين پرسش در ذهن انسان جستجوگر مطرح مى شود كه مگر صفات خداوند فقط در سوره توحيد ذكر شده و مگر خداوند فقط در آن سوره توصيف گرديده كه داشتن چنين خصوصيتى باعث شده معادل ثلث قرآن معرفى گردد؟ علاوه بر سوره توحيد در ساير سوره هاى قرآن نيز، صفات و اسماى الهى آمده است ؛ مثلا در سوره حشر خداوند مى فرمايد: هو الله الخالق البارى ء المصور له الاسماء الحسنى ؛(237) ((اوست خداى خالق نگارنده صورتها، بهترين نام ها [و صفات ] از آن اوست )).
همچنين سوره حديد داراى معارف و حقايق بلندى در توحيد است كه مردم زمان نزول قرآن از درك آن عاجز بودند و علاوه بر معصومان ؛ كه داراى علم كامل الهى هستند و به همه حقايق و معارف احاطه دارند، انديشمندان و علماى ژرف انديش آخر الزمان از عهده فهم آنها بر مى آيند؛ چنان كه امام سجاد عليه السلام فرمودند:
ان الله عز و جل علم انه يكون فى آخر الزمان اقوام متعمقون فانزل الله تعالى ((قل هو الله احد)) و الايات من سوره الحديد الى قوله ((و هو عليم بذات الصدور)) فمن رام وراء ذلك فقد هلك ؛(238)
((خداى متعال چون مى دانست كه در آخرالزمان مردمى ژرف انديش و محقق وجود خواهند داشت ، سوره قل هو الله احد و آيات سوره حديد را كه پايان آنها ((و او به راز دل ها داناست )) نازل فرمود. پس ‍ هر كس در مسير خداشناسى غير از اين راه جويد، هلاك گردد)).
حال با توجه به اين كه مقام توحيد و صفات الهى در ساير سوره هاى ذكر شده - از جمله در سوره حديد آمده است : هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن و هو بكل شى ء عليم ؛(239)
((اوست اول و اخر و ظطاهر و باطن ، و او به هر چيزى داناست )) - چرا سوره توحيد از جايگاه ويژه اى برخوردار گرديده است ؟
پاسخ اين است كه هر چند صفات الهى و مقام توحيد در ساير سوره هاى قرآن نيز بيان شده ؛ اما سوره توحيد در بين سوره هاى قرآن ، از جهت ذكر مضامين بلند و صفات جامع خداوند، ويژگى خاصى دارد؛ مثلا دو صفت ((احد)) و ((صمد)) كه هر كدام جامع مقام توحيد هستند، تنها در اين سوره ذكر شده اند.
مى توان گفت كه سر اهميت و برترى اين سوره بر ديگر برخوردار سوره ها در اين دو صفت نهفته است ؛ چون ساير صفات الهى كه در اين سوره آمده ، در سوره هاى ديگر قرآن نيز امده اند؛ از اين رو پس از سوره حمد، سوره توحيد برترين و با فضيلت ترين سوره هاى قرآن است .
همچنين جامعيت سوره توحيد در معرفى توحيد كامل ؛ مفسران ، عرفا و عالمان را واداشت كه درباره مضامين بلند آن تحقيق كنند. ما نيز براى انس با قرآن و خوشه چينى از معارف بلند آن و نيز براى درك عظمت و جايگاه نماز و تقرب فزون تر به خداوند، بر آن شديم كه پس از بررسى سوره حمد، درباره سوره توحيد بحث مى كنيم ؛ سوره اى كه كامل ترين و جامع ترين توصيف را از توحيد كامل و خالص ارائه مى دهد و از اين جهت سوره اخلاص نيز نام گرفته است .
237- حشر (59)، 24.
238- محمدبن يعقوب كلينى ، اصول كافى ، ج 1،ص 91.
239- حديد (57)، 3.


نوشته شده در   دوشنبه 7 ارديبهشت 1394    
PDF چاپ چاپ