چهارشنبه 9 بهمن 1398 | Wednesday, 29 January 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : دوشنبه 31 تير 1392     |     کد : 22294

76. سوره انسان آيه 7-10

نکته ها صاحب تفسیر المیزان مى‏ فرماید: محبّت اهل بیت به خداوند در آیه بعد مطرح شده كه مى ‏گویند:... و منظور از «على حبّه»، علاقه به غذا است كه در این صورت، علاوه بر اخلاص، ایثار آنان نیز ثابت مى‏ شود. اگر به فكر نام و شهرت نباشید، خداوند نامتان را جاودانه مى‏ كند. كارى كه اهل بیت كردند، ارزش مادى فراوانى نداشت ولى چون خالصانه بود، خداوند آن را ماندگار ساخت. در این آیه، كلمات مسكین و یتیم و اسیر به صورت نكره آمده تا بگوید : در اطعام، نباید گزینش كرد، بلكه به هركس كه بود انفاق كنید.

آيه
يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْماً كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً
وَ يُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَيَتِيماً وَأَسِيراً
إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَآءً وَلَا شُكُوراً
إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً
ترجمه
آنان به نذر وفا مى ‏كنند و از روزى كه شرش فراگیر است مى‏ ترسند.
و غذاى خود را با آن كه دوستش دارند ، به بینوا و یتیم و اسیر مى ‏دهند.
(و مى ‏گویند:) ما براى رضاى خدا به شما طعام مى‏ دهیم و از شما پاداش و تشكّرى نمى‏ خواهیم.
همانا ما از پروردگارمان، به خاطر روزى عبوس و سخت، مى‏ ترسیم.
نکته ها
«مُستطیر» از «سَیطره» یعنى سلطه است و ریشه آن «طَیر»، به معناى گستردگى است.
«قَمطریر» به معناى شرّى است كه سخت باشد.
بر اساس برخى روایات، اطعام مسكین و یتیم و اسیر در یك شب واقع شد و براساس برخى، در سه شب متوالى اتفاق افتاد و هر شب، یكى از آنها مراجعه كرد.
مراد از «یطعمون الطعام على حبّه» آن است كه اهل بیت با آنكه آن غذا را دوست داشتند، به دیگران دادند. چنانكه قرآن در جاى دیگر مى‏ فرماید: «لن تنالوا البرّ حتّى تنفقوا ممّا تحبّون» به نیكى نمى ‏رسید مگر آنكه از آنچه دوست دارید، انفاق كنید.(206)
صاحب تفسیر المیزان مى‏ فرماید:
 محبّت اهل بیت به خداوند در آیه بعد مطرح شده كه مى ‏گویند: «انّما نطعمكم لوجه اللّه» و منظور از «على حبّه»، علاقه به غذا است كه در این صورت، علاوه بر اخلاص، ایثار آنان نیز ثابت مى‏ شود.
اگر به فكر نام و شهرت نباشید، خداوند نامتان را جاودانه مى‏ كند. كارى كه اهل بیت كردند، ارزش مادى فراوانى نداشت ولى چون خالصانه بود، خداوند آن را ماندگار ساخت.
در این آیه، كلمات مسكین و یتیم و اسیر به صورت نكره آمده تا بگوید : در اطعام، نباید گزینش كرد، بلكه به هركس كه بود انفاق كنید.
پروین اعتصامى درباره اخلاص در انفاق مى‏ گوید:
بزرگى داد یك درهم گدا را
كه هنگام دعا یاد آر ما را
یكى خندید و گفت این درهم خُرد
نمى‏ارزید این بیع و شرى‏ را
مكن هرگز به طاعت خودنمایى‏
حجاب دل مكن روى و ریا را
تو نیكى كن به مسكین و تهیدست‏
كه نیكى خود سبب گردد دعا را
به وقت بخشش و انفاق پروین‏
نباید داشت در دل جز خدا را
خوف از خداوند، به معناى خوف از مقام اوست. چنانكه در جاى دیگر مى‏ فرماید: «و لمن خاف مقام ربّه»(207)
206) تفسیر برهان ؛ محاسن برقى، ج 2، ص 397.
207) الرّحمن، 46.
پيام ها
1- كمال واقعى زمانى است كه نیكى در انسان نهادینه شود. (تمام كمالات با فعل مضارع كه نشانه استمرار فعل است، آمده است.) «یوفون، یخافون، یطعمون و...»
2- اطعام و انفاق زمانى ارزش بیشتر دارد كه شى‏ء انفاق شده، مورد نیاز و علاقه انسان باشد. «یطعمون الطعام على حبّه»
3- اسلام، حامى مستمندان و یتیمان و اسیران است. «و یطعمون الطعام... مسكینا و یتیما و اسیراً»
4- گروهى طعام را دوست دارند و گروهى اطعام را. «یطعمون الطعام على حبّه»
5 - اطعام، زمانى ارزش بیشترى دارد كه از خود و با دست خود باشد. «نطعمكم»
6- كمكى ارزش دارد كه خالصانه و به دور از هر منّت و انتظارى باشد. «نطعمكم لوجه اللّه»
7- آنچه به عمل ارزش مى‏ دهد، انگیزه خالصانه و اخلاص در عمل است. «نطعمكم لوجه اللّه لا نرید منكم جزاء و لا شكورا»
8 - نیكان، نه تنها با زبان درخواست تشكّر ندارند، بلكه در دل هم به فكر تمجید و تشكّر نیستند. «لا نرید... شكوراً»
9- گرچه ابرار انتظار پاداش ندارند ولى مردم نباید بى‏تفاوت باشند. در آیه 25 سوره قصص مى‏ خوانیم: حضرت شعیب دخترش را فرستاد تا پاداش سقّایى و آب دادن حضرت موسى را بپردازد. «انّ ابى یدعوك لیجزیك اجر ما سقیت»
10- گذشتن از پاداش، به تنهایى نشانه اخلاص نیست، بلكه گذشتن از تمجید و تشكّر نیز لازم است. «لا نرید منكم جزاءً و لا شكورا»
11- وفاى به نذر واجب است و كسى كه به نذر خود وفا نكند، از قهر الهى بترسد. «یوفون بالنذر و یخافون یوماً»
12- اگر كارى براى خدا باشد، فقط از قهر او مى‏ ترسیم، نه مردم. «نخاف من ربّنا»
13- داشتن انگیزه الهى، منافاتى با شوق به ثواب یا خوف از عقاب ندارد. زیرا ثواب و عقاب نیز از خداست. «لوجه اللّه... انّا نخاف من ربّنا یوماً عبوساً»
14- در قیامت، نه تنها مردم عبوسند، بلكه روز عبوس است. «یوماً عبوساً»
15- براى فرار از آن روز عبوس، امروز در برابر مسكین و یتیم و اسیر، عبوس نكنید. « نخاف من ربّنا یوماً عبوساً»


نوشته شده در   دوشنبه 31 تير 1392    
PDF چاپ چاپ