يکشنبه 6 بهمن 1398 | Sunday, 26 January 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : جمعه 26 شهريور 1395     |     کد : 21015

64. سوره تغابن آيه 14

پيام ها / 1- لازمه ايمان واقعى ، مقاومت در برابر خواسته‏ هاى عاطفى و به ناحق همسر و فرزند است ، گرچه ممكن است دشمنى آنان را به همراه داشته باشد. «يا ايّها الّذين آمنوا انّ من ازواجكم و اولادكم عدواً لكم» 2- تنها بعضى از همسران و فرزندان ، مانع‏ تراشى مى‏ كنند ، نه همه . «من ازواجكم» 3- بايد مراقب بوده و فريب همسران و فرزندان نا اهل را نخورد. «فاحذروهم» 4- گرچه نبايد تسليم خواسته‏ هاى نابجايى همسر و فرزندان شد ، ولى رابطه عفو و گذشت و بخشش را مراعات كنيد . ...

آيه
يَآ أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلاَدِكُمْ عَدُوّاً لَّكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَإِن تَعْفُواْ وَتَصْفَحُواْ وَتَغْفِرُواْ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
ترجمه
اى كسانى كه ايمان آورده ‏ايد ! برخى از همسران و فرزندانتان براى شما دشمنند (كه شما را از راه خدا بازمى‏ دارند)، پس از آنان بر حذر باشيد و اگر (آزار و خطايشان را) عفو كنيد و چشم بپوشيد و درگذريد، پس (بدانيد كه) خداوند آمرزنده مهربان است.
نکته ها
«عفو» به معناى گذشت و «صفح» به معناى ترك سرزنش و «مغفرت» به معناى از ياد بردن و به فراموشى سپردن است و اين سه امر (عفو و صفح و مغفرت) سه گام در برخورد با خطاهاى ديگران و از جمله همسر و فرزند است.
امام باقرعليه السلام فرمود: هنگامى كه مسلمانان مكه بناى هجرت را گذاشتند، بعضى همسران و فرزندان، مانع آنها شده و با سوگند مى‏ گفتند: تو را به خدا هجرت نكن و عده‏اى مى‏ پذيرفتند و مى‏ ماندند.(55) لذا اين آيه نازل شد و مردان را از پذيرش اين خواستِ همسران و فرزندان كه مخالف فرمان رسول خدا بوده برحذر داشت.
همسر و فرزندى كه مانع انجام وظيفه شوند، آخرت و بهشت انسان را مى‏ گيرند و لذا اين گونه همسران و فرزندان دشمن شمرده شده ‏اند.
در تمام قرآن، هيچ كجا كلمات عفو و صفح و مغفرت، پشت سر هم نيامده است، جز در مورد زندگى خانوادگى با همسر و فرزند. يعنى حتى در موردى كه هم فكرى نيست و بايد از آنان بر حذر بود، باز هم عفو و صفح و مغفرت را بايد مراعات كرد.
با توجه به شأن نزول ، معيار شناخت دوست از دشمن ، تشويق به كارهاى خير يا مانع تراشى در برابر انجام عمل خير است. كسى كه به خاطر منافع خود، ديگرى را از انجام وظيفه ‏اش باز مى‏ دارد، دشمن اوست.
بعضى از مهاجران، به همسر و فرزند خود مى ‏گفتند : ما هجرت مى‏ كنيم و اگر شما پشيمان شديد و هجرت كرديد، ما در مدينه شما را تحويل نخواهيم گرفت. لذا ادامه آيه مى ‏فرمايد: گرچه آنان در مكه مانع هجرت شما بودند، ولى اكنون كه به شما ملحق شده ‏اند، گذشته آنان را ببخشيد و سرزنش نكنيد.(56)
مشابه اين آيه را در سوره نور آيه 22 نيز مى‏ خوانيم: «و ليعفوا و ليصفحوا الا تحبّون ان يغفر اللّه لكم و اللّه غفور رحيم» مردم بايد عفو و گذشت كنند، آيا دوست نداريد كه خدا شما را ببخشد و خداوند بخشنده و مهربان است. (آرى اگر ما ديگران را بخشيديم، خداوند نيز ما را مى ‏بخشد)
گرچه عفو كردن «تعفوا» و سرزنش نكردن «تصفحوا» مهم است، ولى به كلى ناديده گرفتن خطا «تغفروا» مهم‏تر است؛ لذا اولاً كلمه «تغفروا» بعد از آن دو آمده است كه نشان دهنده مرحله بالاترى از عفو و صفح است. ثانياً در پايان آيه خداوند به «غفور» توصيف شده است، با اين كه خداوند به دو صفت ديگر نيز متّصف شده است: «كان اللّه عفوّاً غفوراً»(57) و يا در دعا مى‏خوانيم: «يا كريم الصَّفح».
در رهبرى امت نيز قرآن به پيامبرش سه دستور مى‏ دهد : «فاعف عنهم واستغفر لهم و شاورهم فى الامر»(58) يعنى علاوه بر گذشت و به كلى صرف نظر كردن لغزشها و بالاتر از همه مشورت كردن و شخصيت دادن به مردم لازم است.
از پيامبر اكرم ‏صلى الله عليه وآله نقل شده است : زمانى خواهد آمد كه هلاك مرد به دست همسر و فرزندش خواهد بود . زيرا آنان مرد را به خاطر فقرش سرزنش مى‏ كنند و او براى تأمين خواسته‏ هاى آنان ، به هر كارى دست مى ‏زند و هلاك مى‏ شود. «يسخرانه بالفقر فيركب مراكب السوء فيهلك» (59)
55) تفسير نورالثقلين.
56) تفسير نمونه.
57) نساء، 99.
58) آل‏ عمران، 159.
59) تفسير مراغى.
پيام ها
1- لازمه ايمان واقعى ، مقاومت در برابر خواسته‏ هاى عاطفى و به ناحق همسر و فرزند است ، گرچه ممكن است دشمنى آنان را به همراه داشته باشد. «يا ايّها الّذين آمنوا انّ من ازواجكم و اولادكم عدواً لكم»
2- تنها بعضى از همسران و فرزندان ، مانع‏ تراشى مى‏ كنند ، نه همه . «من ازواجكم»
3- بايد مراقب بوده و فريب همسران و فرزندان نا اهل را نخورد. «فاحذروهم»
4- گرچه نبايد تسليم خواسته‏ هاى نابجايى همسر و فرزندان شد ، ولى رابطه عفو و گذشت و بخشش را مراعات كنيد. «فاحذروهم و ان تعفوا و تصفحوا و تغفروا»
5 - در مسير خطا پوشى ، تا آخرين مرحله پيش رويد ؛ ببخشيد ، سرزنش نكنيد و به ياد خودتان هم نياوريد. «تعفوا و تصفحوا و تغفروا»
6- تعادل ميان وظيفه و غريزه در زندگى خانوادگى لازم است، نه به خاطر عواطف و غرايز، دست از وظيفه و هجرت و جهاد برداريد و نه به خاطر انجام وظيفه ، عواطف خانوادگى را ناديده بگيريد . «فاحذروهم و ان تعفوا و تصفحوا و تغفروا»
7- به دنبال عفو و مغفرت شما ، عفو و مغفرت الهى است . «ان تعفوا و تصفحوا و تغفروا فانّ اللّه غفور رحيم»
8 - مغفرت الهى ، همراه با رحمت و الطاف ويژه است . اگر شما ديگران را ببخشيد ، خداوند هم شما را مى‏ بخشد و هم مورد لطف ويژه قرار مى ‏دهد. «فانّ اللّه غفور رحيم»


نوشته شده در   جمعه 26 شهريور 1395    
PDF چاپ چاپ