يکشنبه 6 بهمن 1398 | Sunday, 26 January 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : جمعه 23 تير 1391     |     کد : 18382

سوره 76. انسان آيه 2،1

سوره 76. انسان آيه 2،1

آيه
- هَلْ أَتَى‏ عَلَى الْإِنسَانِ حِينٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْئاً مَذْكُوراً (1) إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعاً بَصِيراً (2)
- ترجمه
- آيا بر انسان دوره ‏اى از روزگار گذشت كه چيزى قابل ذكرى نبود؟ (1) همانا ما انسان را از نطفه‏ اى آميخته (از نطفه مرد و زن) آفريديم تا او را بيازماييم، پس او را شنوا و بينا گردانيديم (2)

نکته ها
«دَهر» به معناى زمان و دوران و «اَمشاج» جمع «مَشيج» به معناى مخلوط است.
امام باقرعليه السلام در روايتى فرمودند: «كان شيئاً لم يكن مذكوراً»(191) انسان، چيزى بود ولى قابل ذكر نبود و بعداً قابليّت پيدا كرد.
امام صادق‏ عليه السلام مى ‏فرمايد: انسان در تقدير الهى بود، ولى چيز موجودى نبود. «لم يكن شيئاً مذكوراً»(192)
امام باقر عليه السلام فرمودند: مراد از «نطفة امشاج»، اختلاط نطفه مرد با زن است.(193)
براى بيدار كردن وجدان خفته، گاهى مسائل قطعى در قالب سؤال مطرح مى ‏شود. چنانكه مادر از فرزند خود مى‏ پرسد : آيا من به تو شير ندادم؟ در اين آيه هم كلمه «هل» به معناى «قد» مى ‏باشد. «هل اتى على الإنسان...» يعنى به تحقيق، بر هر انسانى دورانى گذشته كه چيز قابل ذكر نبوده است.
ناچيز بودن انسان گاهى طبيعى است، «لم يكن شيئاً مذكوراً» ولى گاهى به خاطر عملكرد نامناسب، انسان خودش را به مرز ناچيز بودن مى‏ رساند. چنانكه قرآن مى ‏فرمايد: «يا أهل الكتاب لستم على شى‏ءٍ حتّى تقيموا التوراة والانجيل و ...» اى اهل كتاب! اگر كتاب آسمانى را برپا نداريد، هيچ هستيد.(194)
قرآن، 12 مرتبه از آفرينش انسان از نطفه ياد كرده است، تا هم قدرت خداوند معلوم شود كه از نطفه ‏اى انسان مى‏ سازد و هم انسان دچار غرور و تكبّر نگردد.
191) تفسير برهان.
192) تفسير كنزالدقائق.
193) تفسير نورالثقلين.
194) مائده 68.
1- انسان، بايد درباره منشأ وجود خود فكر كند. «لم يكن شيئاً مذكوراً»
2- انسان موجودى نو آفريده و حادث است. «لم يكن شيئاً مذكورا»
3- انسان در مسير وجودى خود، روند تكاملى داشته و مراحلى را طى نموده است: ابتدا وجود نداشت، «لم يك شيئاً» (195) بعد از بوجود آمدن هم، چيز قابل ذكرى نبود «لم يكن شيئاً مذكوراً»
4- ياد ضعف‏ها، غرور انسان را برطرف و او را تسليم خداوند مى‏ كند. «لم يكن شيئاً مذكورا»
5 - آفرينش انسان از نطفه ‏اى ناچيز ، جلوه ‏اى از عظمت الهى است. «إنّا خلقنا الإنسان من نطفة...»
6- خداوند، با صورت‏گرى روى آب، قدرت نمايى مى ‏كند. «من نطفة امشاج»
7- آفرينش انسان، حكيمانه و هدفدار است. «خلقنا الانسان ... نبتليه»
8 - انسان، موجودى مسئول و مكلّف است. (آزمايش كردن نشانه تكليف است.) «نبتليه»
9- همه انسان‏ها در طول تاريخ مورد آزمايش الهى واقع مى ‏شوند. «نبتليه»
10- بيان دو ويژگى شنوايى و بينايى براى نمونه است و گر نه تمام اعضاى بدن مورد امتحان واقع مى ‏شوند. «سميعاً بصيراً»

توضيحات
سيماى سوره انسان‏
در روايات آمده است: امام حسن و امام حسين ‏عليهما السلام بيمار شدند. پيامبر اكرم‏ صلى الله عليه وآله با مردم به عيادت آنان آمدند و به حضرت على ‏عليه السلام پيشنهاد كردند كه براى سلامتى دو كودك عزيز خود نذر كنند كه روزه بگيرند. پس از آن كه حسنين بهبود يافتند، حضرت على و حضرت فاطمه ‏عليهما السلام سه روز روزه گرفتند، امّا براى افطار غذايى در خانه نداشتند.
حضرت على ‏عليه السلام از شمعون يهودى مقدارى جو قرض كرد و نانى تهيه شد. به هنگام مغرب ابتدا نماز مغرب را خواندند و خواستند افطار نمايند كه شب اول فردى مسكين، شب دوّم فردى يتيم و شب سوّم سائلى اسير، درب منزل على‏ عليه السلام را به صدا درآوردند و درخواست غذا كردند. اهل بيت‏ عليهم السلام براى رضاى خدا، غذاى خود را به آنان دادند و خودشان با آب افطار كردند. خداوند متعال، اين سوره را در وصف ايثار آنان نازل فرمود.
مهم آن است كه در اين حركت مقدس، پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله سهيم و شريك نبود تا روشن شود كه اين سوره فقط درباره اهل بيت‏ عليهم السلام نازل شده است.(190)
190) الغدير، ج 3، ص 107.


نوشته شده در   جمعه 23 تير 1391    
PDF چاپ چاپ