جمعه 4 بهمن 1398 | Friday, 24 January 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : يکشنبه 7 اسفند 1390     |     کد : 15659

مجلس پنجم : اصلاح‌ طلبان آمدند

مجلس پنجم : اصلاح‌ طلبان آمدند

تحليل هشت دوره مجلس شوراي اسلامي (5)
مجلس پنجم- مجلس پنجم : اصلاح‌ طلبان آمدند
- انتخابات پنجمين دوره مجلس شوراي اسلامي عرصه‌اي براي حضور و خودنمايي تشكل‌هاي سياسي متعدد بود كه برخي از آنها با شعار استقلال و فارغ از معارضات جناحي چپ و راست به صحنه رقابت وارد شدند.
از جمله اين گروه‌ها جمعيت دفاع از ارزش‌هاي انقلاب اسلامي بود كه در 24 بهمن 75 اعلام موجوديت كرد.
محمد محمدي ري‌شهري دبيركل اين جمعيت دليل تشكيل حزب متبوعش را فقدان يك جريان سياسي مورد قبول عامه و پاسخگويي به خلأ موجود و مقابله با رويه تغافل از ارزش‌هاي انقلاب اسلامي اعلام كرد.
در شعارهاي انتخاباتي تشكل ياد شده، حراست از ارزش‌هاي انقلاب اسلامي و در راس آن مساله امامت و رهبري، تعهد نسبت به ولايت فقيه، استكبار ستيزي، طرفداري از مستضعفان و پابرهنه‌ها و مبارزه با رفاه‌طلبي آمده بود.
اين جريان سياسي در تلاش بود براي اولين تجربه، شركت در انتخابات مجلس پنجم را بيازمايد به همين منظور اقدام به معرفي برخي از چهره‌هاي برجسته منسوب به جريان‌هاي سياسي موجود كرد و فهرست نامزدهاي پيشنهادي خود را به اين شرح انتشار داد:‌
ناطق نوري، موحدي كرماني، حسن روحاني، مجتهد شبستري، حسيني، ابوترابي، اكرمي، عبدالحسين معزي، تقوي، دري‌نجف‌آبادي، مرتضي نبوي، يحيوي، عسگراولادي، صدر، منيره نوبخت، مرضيه وحيددستجردي، عبدخدايي، رمضان‌زاده، ناهيدي، مهدوي، باهنر، سرحدي‌زاده، محمدكاظم اكرمي، محجوب، عبدالله نوري، انصاري، معين، ناصر خالقي، محمدهاشم رهبري و رفعت بيات.
جامعه روحانيت مبارز و تشكل‌هاي همسو براي انتخابات مجلس پنجم با طرح شعار پيروي از خط امام، اطاعت از رهبري، حمايت از هاشمي، عدالت اجتماعي و توسعه مشاركت مردمي و نظارت وارد عرصه انتخابات شدند.
ناطق‌نوري، موحدي‌كرماني، روحاني، مجتهد شبستري، علي‌اكبر حسيني، ابوترابي، موحدي ساوجي، معزي، تقوي، دري نجف‌آبادي، سيدرضا اكرمي، دعايي، بهروزي، وحيد دستجردي، نوبخت، لبافي‌نژاد، فياض بخش، عسگراولادي، شيباني، جواد لاريجاني، باهنر، يحيوي، مرتضي نبوي، موسي زرگر، بادامچيان، عباسپور، خاموشي، صدر، دانش جعفري و محمد اصغري از جمله نامزدهايي بودند كه از سوي جامعه روحانيت مبارز و تشكل‌هاي همسو با آن حمايت مي‌شدند.
برگزاري انتخابات
انتخابات پنجمين دوره مجلس شوراي اسلامي در 18 فروردين 1374 برگزار شد. در مرحله اول 141 نماينده انتخاب شدند و انتخابات در 80 حوزه باقيمانده براي انتخابات 123 نماينده به مرحله دوم كشيده شد.
در تهران تنها علي‌اكبر ناطق نوري و فائزه هاشمي موفق به كسب اكثريت آرا در اولين مرحله انتخابات براي ورود به مجلس شوراي اسلامي شدند.
در مرحله دوم از تهران:‌
ابوترابي‌فرد، شيباني، وحيددستجردي، باهنر، حسيني، غفوري‌فرد، مجتهد شبستري، موحدي‌كرماني، فياض بخش، دري نجف آبادي، يحيوي، روحاني، جلودارزاده، دعايي، نوري، نوبخت، سيدرضا اكرمي، سرحدي‌زاده، لاريجاني، محجوب، زرگر، انصاري، دانش‌جعفري، مرتضي نبوي، رمضان‌زاده، تقوي، موحدي ساوجي و صدر انتخاب شدند.
در انتخابات پنجمين دوره مجلس شوراي اسلامي 34716000 نفر  واجد شرايط بودند كه از اين تعداد 24682386 نفر يعني 71.10 درصد در انتخابات شركت كردند. در استان تهران 7،325،000  نفر واجد شرايط بودند و كل آراي ماخوذه نيز 083/083/4 راي بود و درصد مشاركت 74.55 ارزيابي شد.
اصلاح‌ طلبان آمدند
انتخابات پنجمين دوره مجلس شوراي اسلامي، مقدمه‌اي بود تا در آن، جريان راست از اكثريت مجلس چهارم بيفتد و با يك حركت ديگر مخالفان فكري خود، به اقليتي در مجلس ششم تبديل شود.
روند حوادث در طول اين سال‌ها به گونه‌اي بود كه خود جريان راست هم به اين باور رسيده بود كه نمي‌تواند بيش از اين در عرصه رقابت‌ها باقي بماند.
پيروزي سيد محمد خاتمي در انتخابات هفتمين دوره رياست جمهوري اين فرصت را در اختيار گروه‌هاي رقيب جناح موسوم به راست قرار داد تا با هماهنگي و نزديكي مواضع، تمهيدات لازم را براي دستيابي به اكثر كرسي‌هاي مجلس ششم  بينديشد.
راي زياد خاتمي در اين دوره از انتخابات سبب شد كساني كه به او راي داده‌اند جرياني را موسوم به دوم خردادي‌ها به وجود آورند.
اين جريان شامل گروه‌هايي مي‌شد كه رقابت با جناح راست و مخالفت با سياست‌هاي اين طيف و همراهي خاتمي  وجه مشترك آنان بود.
در واقع بسياري از اين گروه‌ها به لحاظ سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي مواضعي متفاوت داشتند، اما هفتمين دوره انتخابات رياست ‌جمهوري براي بسياري از اين گروه‌ها نتيجه شيريني داشت بنابراين طبيعي بود كه براي استمرار بخشيدن به اين موفقيت، از هيچ كوششي فروگذار نباشند.
تاثير دولت بر مجلس
بالطبع با روي كارآمدن كابينه خاتمي، نيروهايي كه جزو طيف رقيب  او محسوب مي‌شدند به صف جناح منتقد دولت پيوستند.
اينان در مجلس حائز اكثريت آرا بودند. از اين رو در مواقعي كه سياست‌هاي دولت جديد با معيارهاي جناح اكثريت مجلس سازگار نبود، واكنش نشان مي‌دادند.
با توجه به فضاي حاكم بر مجلس پنجم مشخص بود كه سيد محمد خاتمي و كابينه او براي رسيدن به اهداف مورد نظر و اتخاذ راهكارهاي اجرايي  مطابق با سلايق سياسي خود، راه دشواري را بايد طي كنند.
مجلسيان از همان آغازين روزهاي شروع فعاليت دولت جديد در خصوص عملكرد برخي از وزرا بخصوص عطاءالله مهاجراني، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و عبدالله نوري، وزير كشور هشدارهايي داده بودند، اما روش‌هايي كه اين دو وزير براي تحقق برنامه‌هايشان در نظر گرفتند براي جناح موسوم به راست و نمايندگان مجلس پذيرفتني نبود و به همين خاطر بارها اعتراض خود را در خصوص ادامه اين سياست‌ها اعلام كردند.
انفعال جريان راست
با اوج گرفتن اختلافات ميان جريان‌هاي سياسي، دوم‌خردادي‌ها اين شبهه را مطرح ‌كردند كه جناح اكثريت مجلس پنجم، نماينده اكثريت جامعه ايراني نيست چون مردم در انتخابات رياست‌جمهوري به رقيب طيف راست راي مثبت دادند.
قبل از برگزاري انتخابات مجلس ششم، دو جريان راست و چپ در انتخابات اولين دوره شوراهاي اسلامي شهر و روستا اين فرصت را يافتند كه در اين صحنه رقابت، زور آزمايي كنند.
نتيجه حاصله از انتخابات به نفع هواداران خاتمي رقم خورد و بسياري از عناصر طيف اصلاح‌طلب به عنوان اعضاي شوراها به نقش‌آفريني پرداختند.
نتيجه انتخابات شوراهاي شهر و روستا گرچه براي جناح راست قابل پيش‌بيني بود، اما انتظار چنين شكستي را نداشت؛ از اين‌رو درصدد بود با تغيير شيوه‌ها در رقابت سياسي و انتخاب شعارهاي نو و البته با حفظ همان گفتمان براي جلب توجه جامعه وارد صحنه انتخابات شود.
يكي از موضوعاتي كه مورد اعتراض جريان اصولگرا قرار گرفت، حكم عبدالواحد موسوي لاري، وزير كشور براي سيدمصطفي تاج‌زاده به عنوان رياست ستاد انتخابات بود.
تاج‌زاده براي جناح راست چهره‌اي شناخته شده بود. موضعگيري‌ها و عملكرد وي در انتخابات اولين دوره شوراهاي اسلامي شهر و روستا در خصوص نحوه تعيين صلاحيت نامزدهاي انتخاباتي، نارضايتي جريان راست را برانگيخته بود.
مضاف بر اين وابستگي حزبي تاج‌زاده به سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي ايران براي جناح منتقد دولت قابل اغماض و چشم‌پوشي نبود.
سرسختي تاج‌زاده در انتخابات شوراهاي شهرو روستا و انتقاداتي كه او نسبت به عملكرد هيات نظارت بر انتخابات شوراها داشت، در منظر جناح راست از او چهره‌اي جناحي و غير منعطف در مقابل قانون ساخته بود به همين خاطر اين جريان سياسي، نگراني‌هاي خود را از نحوه عملكرد رئيس ستاد انتخابات كشور اعلام كرد.
به اعتقاد عناصري از جريان راست، عملكرد تاج‌زاده اميد به برگزاري انتخابات سالم را كمرنگ مي‌كرد.
حضور هاشمي رفسنجاني در انتخابات
اتفاق مهمي كه در آستانه برگزاري‌ انتخابات دوره ششم مجلس روي داد، ثبت نام اكبر هاشمي رفسنجاني به عنوان داوطلب انتخاباتي بود.
اين اقدام واكنش مثبت و منفي بسياري از گروه‌ها را برانگيخت. هاشمي رفسنجاني در اظهارنظري اعلام كرد كه هدف وي براي حضور در مجلس ششم پشتيباني از فكر سازندگي كشور، منطقي‌كردن و تحكيم توسعه سياسي و ارائه طرح فقر‌زدايي و كوشش جهت تصويب آن است. هرچند وي پس از اعلام نتايج مرحله اول انتخابات از حضور در مرحله دوم انصراف داد.
جريان منتقد از همان ابتدا اين اقدام را به فال نيك گرفت و از آن استقبال كرد، اما جناح چپ در اين زمينه دو دسته شد.
برخي از عناصر كه بيشتر عضو جبهه مشاركت بودند، واكنش تندي نشان دادند و مدام هاشمي را به عدم شفافيت در مواضع خود متهم مي‌كردند و از اين رهگذر بسياري از اقدامات دولت وي را در زمان رياست جمهوريش به نقد مي‌كشاندند.
بخصوص مساله قتل‌هاي زنجيره‌اي و اقداماتي كه سعيد امامي و دوستانش در زمان رياست جمهوري هاشمي رفسنجاني داشتند.
حجم عظيمي از تحليل‌هاي سياسي و مطبوعاتي در روزنامه‌ها منتسب به جريان دوم خرداد در آن دوره به نقادي  هاشمي‌رفسنجاني معطوف بود.
يقينا جوي كه عليه هاشمي رفسنجاني ايجاد شده بود تا حدود زيادي وامدار موضعگيري روزنامه‌هاي صبح امروز و مشاركت و درج مقالات اكبر گنجي تحت عنوان «عاليجناب سرخپوش» در نشريات دوم خردادي بود.
انواع و اقسام اتهامات در مورد هاشمي رفسنجاني در روزنامه‌هاي اصلاح‌طلب منتشر مي‌شد و مصرانه از او مي‌خواستند كه پاسخگوي انتقادات باشد.
شايد بسياري از هواداران هاشمي رفسنجاني اين انتظار را از سيد محمد خاتمي داشتند كه او در اين مقطع وارد ميدان شود و به نيروهاي هوادار خود توصيه كند كه دست از تخريب هاشمي بردارند و احيانا در فهرست پيشنهادي خود نام هاشمي رفسنجاني را به عنوان نامزد معرفي شده توسط تشكل متبوعشان بگنجانند.
گرچه خاتمي در همان دوره به صورت شفاهي حمايت خود را از حضور هاشمي در صحنه انتخابات اعلام كرده بود با اين وصف او ترجيح مي‌داد كه از دور ناظر كل قضايا باشد و از حمايت علني هاشمي بپرهيزد و در نهايت انتظار هواداران هاشمي در مورد حمايت خاتمي از رييس مجمع تشخيص مصلحت بعد از يك سال از برگزاري انتخابات ششمين دوره مجلس شوراي اسلامي تحقق پيدا كرد و رييس ‌جمهور در سفري كه به استان كرمان داشت در اجتماع مردم رفسنجان از هاشمي رفسنجاني با عنوان «شناسنامه انقلاب» ياد كرد.
در كنار اين انتقادها البته برخي از عناصر اصلاح‌طلب نيز بودند كه از ورود هاشمي رفسنجاني به صحنه انتخابات حمايت و حتي اعلام كردند كه در فهرست پيشنهادي نام وي را به عنوان نامزد انتخاباتي مي‌گنجانند.
جوي كه عليه هاشمي رفسنجاني ايجاد شده بود تا حدود زيادي وامدار موضعگيري روزنامه‌هاي صبح امروز و مشاركت و درج مقالات اكبر گنجي تحت عنوان «عاليجناب سرخپوش» در نشريات دوم خردادي بود
در همان اوان هاشمي رفسنجاني در يك مصاحبه مطبوعاتي شركت كرد و مشروح اين گفت‌وگو نيز از صدا و سيما پخش شد.
اين اقدام اعتراض بسياري از اصلاح‌طلبان را برانگيخت و آنان مدعي بودند كه با توجه به اين‌كه هاشمي رفسنجاني داوطلب نمايندگي است و بايستي در خصوص نحوه تبليغات از قوانين موجود پيروي كند، پخش مشروح گفت‌وگوي مطبوعاتي او با قانونگرايي منافات دارد و پخش اين مصاحبه مطبوعاتي نشان مي‌دهد كه شرايط برابر و مساوي ميان او و ساير داوطلبان نمايندگي برقرار نيست. اين اتفاق بر حجم انتقادات جريان اصلاح‌طلب عليه هاشمي رفسنجاني افزود.
بين نيروهاي دوم ‌خردادي ، حزب كارگزاران سازندگي مهمترين حامي هاشمي ‌رفسنجاني محسوب مي‌شود و نحوه برخورد عناصر اصلاح‌طلب بخصوص جبهه مشاركت با مساله نامزدي هاشمي رفسنجاني براي آن تشكل ناخوشايند بود.
حسين مرعشي، نماينده مردم كرمان در مجلس شوراي اسلامي و عضو حزب كارگزاران در همين خصوص اعلام كرد: رفتارهاي تخريبي جبهه مشاركت عليه حزب كارگزاران سازندگي، رفتار مناسبي نيست و بهتر است كه اين جبهه روابط خود با ساير گروه‌ها را براسا‌س اصول پذيرفته شده تنظيم كند.
مدتي بعد محمدهاشمي نيز به اظهار نظر در خصوص عملكرد حزب مشاركت و جريان دوم خرداد پرداخت و حتي اقدامات برخي از عناصر كارگزاران از جمله عطاءالله مهاجراني، وزير فرهنگ و ارشاد را زير سوال برد و در دفاع از برادر خود از ادبياتي بهره گرفت كه در نهايت نوعي تبليغ منفي براي هاشمي رفسنجاني در پي داشت.
محمد هاشمي خطاب به نيروهاي دوم خردادي اعلام كرد: «اگر مي‌خواهيد آقاي هاشمي فقط در فهرست شما باشند راه منطقي و اصولي اش اين است كه بزرگان قومتان جمع شوند بروند خدمت آقاي هاشمي و بگويند جناب آقاي هاشمي، ما اين فضايل را براي شما قائليم. بنابراين شما اين افتخار را به ما بدهيد و بياييد در فهرست ما باشيد.»
اين‌گونه اظهار نظرها كه از موضع بالا صورت مي‌گرفت ميان نيروهاي دوم‌خردادي بازتاب خوبي نداشت و واكنش آنان را بر‌انگيخت.
ائتلاف جريان راست
نيروهاي همفكر در جريان راست در انتخابات ششمين دوره مجلس شوراي اسلامي تحت عنوان ائتلاف پيروان خط امام و رهبري و با حضور تشكل‌هايي نظير انجمن اسلامي پزشكان، جامعه اسلامي مهندسين، جمعيت موتلفه اسلامي، جامعه وعاظ تهران، جامعه انجمن‌هاي اسلامي اصناف و بازار، جامعه زينب(س)، جامعه اسلامي كارمندان، جمعيت زنان انقلاب اسلامي، انجمن زنان پيرو اهل بيت، جامعه اسلامي نمايندگان ادوار مجلس، جامعه اسلامي فرهنگيان، گروه حزب‌الله مجلس شوراي اسلامي، كانون اسلامي فارغ‌التحصيلان شبه قاره هند و جمعيت فدائيان رهبر پا به صحنه انتخابات گذاشت و نامزدهاي زير را به مردم تهران معرفي كرد:
اكبر هاشمي‌ رفسنجاني، عباس شيباني، حسن روحاني، محمدعلي موحدي‌كرماني، محسن مجتهدشبستري، محمدرضا باهنر، سيد رضا تقوي، سيدمرتضي نبوي، محسن رضايي، احمد توكلي، سيدرضا اكرمي، علي عباسپورتهراني، مرضيه وحيددستجردي، منيره نوبخت، نفيسه فياض‌بخش، فاطمه رهبر، محمد جواد اردشير لاريجاني، حسن غفوري‌فرد، سيدعلي‌اكبر حسيني، غلامعلي حدادعادل، سيدمحمد جهرمي، سيدعباس قائم‌مقامي، محمود احمدي‌نژاد، غلامحسين الهام، رضا رهگذر، داوود دانش‌جعفري، يحيي آل‌اسحاق، سيد شهاب‌الدين صدر، سيدعليرضا مرندي و علي موحدي‌ساوجي.
ائتلاف خط امام و رهبري با شعار «مجلس ششم، تفاهم و حل مشكلات مردم» قدم در صحنه رقابت نهاد.
جمعيت ايثارگران انقلاب اسلامي از جمله تشكل‌هاي فعال سياسي بود كه به‌رغم همفكري‌هاي فراواني كه با جناح منتقد داشت در انتخابات ششمين دوره مجلس شوراي اسلامي سعي كرد كه با معرفي برخي از نامزدهاي وابسته به طيف چپ نظير محتشمي‌پور و كروبي تفاوت سلايق سياسي خود با ائتلاف گروه‌هاي خط امام و رهبري را آشكار كند.
فدايي، دبيركل جمعيت ايثارگران در مصاحبه مطبوعاتي پيش‌بيني كرد كه مجلس ششم در اختيار اصولگرايان و نيروهاي ارزشي خواهد بود. وي شعار اين جمعيت براي شركت در انتخابات را «امنيت، عدالت و رونق اقتصادي» خواند.
فهرست نامزدهاي جمعيت ايثارگران عبارت بودند از:‌ اكبر هاشمي ‌رفسنجاني، محمدعلي  موحدي‌كرماني، محسن مجتهدشبستري، مهدي كروبي، علي‌اكبر محتشمي‌پور، محمدرضا باهنر، مرتضي نبوي، محسن رضايي، سيدرضا تقوي،  علي موحدي ‌ساوجي، مرضيه وحيددستجردي، نفيسه فياض‌بخش، منيره نوبخت، مهريه سويزي، محمدجواد لاريجاني، احمد توكلي، حسن غفوري‌فرد، عباس شيباني، حسين فدايي، عبدالحسين روح‌الاميني، سيدعلي‌رضا مرندي، غلامعلي حداد‌عادل، علي عباسپور، داوود دانش‌جعفري، محمدرضا رهگذر، شهاب‌الدين صدر، خوشبختيان و غلامحسين الهام.
حزب تمدن اسلامي از ديگر تشكل‌هايي بود كه در موسم انتخابات، خبر ظهور آن منتشر شد.
اين حزب با شعار «توسعه همه جانبه، مديريت پربار، دفاع از ارزش‌ها و نشاط ملي» براي شركت در انتخابات اعلام حضور كرد و فهرست نامزدهاي خود را به شرح ذيل انتشار داد:
هاشمي رفسنجاني، مرضيه حديده‌چي، وحيد دستجردي، فاطمه رمضان‌زاده، پيشگاهي فرد، آل اسحاق، ابوترابي، احمدي‌نژاد، الهام، حداد عادل، روحاني، سرحدي‌زاده، رهگذر، محسن رضايي، حسين سرافراز، محمدهاشم رهبري، شيباني، محمدحسن شيرازي، كروبي، شبستري، محتشمي‌پور، صدر، عباسپور، غفوري فرد، حسن فرجي، مرندي، موحدي كرماني، موحدي ساوجي، مرتضي نبوي و منصور واعظي.
از اسامي نامزدهاي پيشنهادي تشكل يادشده پيدا بود كه حجم زيادي از  نام‌ها در فهرست مورد نظر با نامزدهاي مورد تاييد و معرفي شده ائتلاف خط امام و رهبري يكي بود و اين نشان مي‌داد كه تشكل ياد شده در مقايسه با ساير جريان‌هاي سياسي با جناح راست هماهنگي بيشتري داشت.
چكاد آزادانديشان از ديگر گروه‌هاي همگام با جريان راست بود كه داوطلبان نمايندگي زير حمايت خود را اعلام كرد: هاشمي رفسنجاني، سيدعباس قائم مقامي، مرندي، موحدي كرماني، روح الاميني، مجيدي، راستگو، فرجي، دانش جعفري، غفوري فرد، محسن رضايي، غرضي، عباسپور، حداد عادل، افروز، سرحدي‌زاده، پيشگاهي فرد، لاريجاني، احمدي‌نژاد، رهگذر، سرافراز، جندقي، وحيد دستجردي، علي محمدزاده، محمد هاشم رهبري، سعيد ياوري، حسن روحاني و رجايي خراساني.
شعار ستاد انتخاباتي حزب اعتدال و توسعه اين عبارت بود: «مي خواهم شاد، سرفراز، مهربان، اميدوار و آرام زندگي كنم».
در ذيل اين شعار توضيح داده شد: آرام در سايه اعتدال سياسي، اميدوار در سايه توسعه پايدار، شاد در سايه عدالت اجتماعي، سرفراز در سايه اقتدار ملي، مهربان در سايه وفاق ملي.
دوري از بازي‌هاي جناحي و فراجناحي نگريستن به مسائل عمومي كشور از جمله شعارهاي اين تشكل بود و با همين اهداف اقدام به معرفي نامزدهاي خود كرد: هاشمي رفسنجاني، روحاني، كروبي، موحدي كرماني، دعايي، سيدرضا اكرمي، اشرفي اصفهاني، قائم مقامي، پيشگاهي فرد، جلودارزاده، شيباني، غرضي، جهرمي، محجوب، آل اسحاق، محمدهاشم رهبري، لاريجاني، رهبري املشي، حداد عادل،‌ عباسپور و رهگذر از جمله نامزدهاي مورد حمايت حزب اعتدال و توسعه بودند.
ارزيابي فهرست‌هاي منتشر شده احزاب و گروه‌هاي سياسي منتقد دولت و نامزدهاي معرفي شده تشكل‌هاي ياد شده نشان مي‌داد كه بسياري از اين نيروها تمايل چنداني به ادامه شيوه‌هاي سنتي طيف راست ندارند و براي پيشبرد اهداف و برنامه‌هاي خود درصدد هستند تا روش‌هاي جديدي را بيازمايند و در اين راستا با بهره‌گيري از نيروهاي جوان‌تر بيش از گذشته تخصص‌گرايي را مورد توجه قرار دهند.
تكاپوي اصلاح‌ طلبان
اردوگاه اصلاح‌طلبان در آستانه برگزاري ششمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي تب و تاب بيشتري داشت. نيروهاي دوم خرداد در عرصه سياسي تنها به يك رقيب مي‌انديشيدند و آن هم جريان موسوم به محافظه‌كاران بودند.
جبهه مشاركت به عنوان يك حزب جديدالتاسيس مواضعي تندتر از ديگر گروه‌هاي اصلاح‌طلب داشت. چنانكه از اظهارات و بيانيه‌هاي حزبي اين تشكل برمي‌آمد، جبهه مشاركت به هيچ وجه حاضر نبود با جريان راست آشتي كند.
زماني كه بحث گنجاندن نام هاشمي رفسنجاني به عنوان نامزد پيشنهادي در فهرست انتحاباتي احزاب مطرح بود، سعيد حجاريان نظريه‌پرداز جبهه مشاركت اعلام كرد كه اين جبهه نه تنها درباره هاشمي، بلكه در مجموع قصد ندارد حتي يك نام مشترك با جناح راست داشته باشند.
اصرار اعضاي جبهه مشاركت و ديگر گروه‌هاي اصلاح‌طلب درباره گنجاندن نام نامزدهاي غير مشترك با فهرست جناح راست حتي شامل ديگر نامزدهاي مستقل نظير محسن رضايي نيز مي‌شد.
در آغاز رقابت‌هاي انتخاباتي رايزني‌هايي براي معرفي رضايي به عنوان نامزد جبهه مشاركت مطرح بود، اما با توجه به اين‌كه ائتلاف نيروهاي خط امام و رهبري از وي حمايت كردند و در اين صورت آوردن نام رضايي در فهرست جبهه مشاركت مغاير با تصميم‌گيري حزبي آن تشكل مبني بر نداشتن نامزد مشترك با جريان راست بود بنابراين از معرفي وي خودداري شد.
انعطاف‌ناپذيري اصلاح‌طلبان در مورد عدم حمايت از هاشمي رفسنجاني عموميت نداشت و برخي از گروه‌هاي همسو با جريان دوم خرداد نظير حزب كارگزاران سازندگي، خانه كارگر، حزب اسلامي كار و جمعيت زنان انقلاب اسلامي نام هاشمي رفسنجاني را در فهرست خود جاي دادند.
با اين‌كه هم و غم اصلاح‌طلبان در اين دوره از انتخابات، كسب كرسي‌هاي بيشتر مجلس بود و طبعاً يكي از مهم‌ترين اقدامات در جهت نيل به اين مقصود، رسيدن به يك ائتلاف منسجم و هماهنگ بود، اما گويا هر يك از گروه‌هاي وابسته به جريان دوم خرداد خود را از ديگر همفكران پيشروتر در عرصه اصلاح‌طلبي مي‌دانستند و بر اساس ارزيابي و تحليل‌هايي كه از جو سياسي داشتند، گمان مي‌كردند در صورت ارائه فهرست مستقل امكان راهيابي نامزدهاي مورد نظر به مجلس شوراي اسلامي بيشتر فراهم شود.
از اين رو، بنابر تصوراتي كه هر يك از تشكل‌هاي دوم‌خردادي از وزن اجتماعي خود داشتند، در نهايت تصميم گرفتند فهرست مستقل ارائه كنند.
ارزيابي فهرست‌هاي منتشر شده احزاب و گروه‌هاي سياسي منتقد دولت و نامزدهاي معرفي شده تشكل‌هاي ياد شده نشان مي‌داد كه بسياري از اين نيروها تمايل چنداني به ادامه شيوه‌هاي سنتي طيف راست ندارند
بعد از بحث و بررسي‌هاي فراوان در جبهه مشاركت اسلامي آنها نامزدهاي انتخاباتي خود را معرفي‌ كردند. در اين فهرست نام محمدرضا خاتمي، محسن ميردامادي، محسن صفايي‌فراهاني، علي شكوري‌راد، سيد شمس‌الدين وهابي، محمد نعيمي‌پور، گوهر الشريعه دستغيب، فاطمه حقيقت‌جو، ميثم سعيدي، داوود سليماني، فاطمه راكعي، احمد بورقاني‌فراهاني، بهروز افخمي، الهه كولايي، وحيده طالقاني، مهدي كروبي، بهزاد نبوي، جميله كديور، رسول منتجب‌نيا، احمد پورنجاتي، محسن آرمين، سيد محمود دعايي، ابوالقاسم سرحدي‌زاده، مجيد انصاري، سهيلا جلودارزاده، سيد علي‌اكبر محتشمي‌پور، علي‌اكبر رحماني، سيد علي‌اكبر موسوي‌خوئيني، سيد هادي خامنه‌اي و علي‌رضا نوري به چشم مي‌خورد.
اين تشكل از جمله گروه‌هاي دوم‌خردادي بود كه در جريان برگزاري دادگاه عبدالله نوري عنوان كرد از نامزدي وي در انتخابات مجلس شوراي اسلامي حمايت مي‌كند اما بعدها با توجه به اعلام حكم محكوميت عبدالله نوري تصميم گرفت از علي‌رضا نوري حمايت كند.
جبهه مشاركت با شعار انتخاباتي «ايران براي همه ايرانيان» وارد صحنه انتخابات شد. طرح اين شعار واكنش‌هاي متفاوتي را برانگيخت.
برخي مطرح مي‌كردند كه جبهه مشاركت با ارائه اين شعار قصد تقويت جنبه‌هاي ناسيوناليستي و ملي‌گرايانه دارند. در كنار اين موضوع بايد به انتقاد آيت‌الله محمدتقي مصباح يزدي نيز اشاره كرد.
وي جزو منتقدان جبهه مشاركت بود و نسبت به بهره‌برداري اين گروه سياسي از شعار ايران براي ايرانيان هشدار داد.
مجمع روحانيون مبارز كه رقابتي سنتي با جامعه روحانيت مبارز داشت براي اولين بار بعد از شكست در انتخابات دوره چهارم مجلس نامزدهاي خود را با حضور مهدي كروبي، علي‌اكبر محتشمي‌پور، رسول منتجب‌نيا، محمدرضا خاتمي، محسن ميردامادي، فاطمه رمضان‌زاده، عيسي ولايي، جميله كديور، سهيلا جلودارزاده، محسن آرمين، علي‌اكبر رحماني، حسين هاشميان، سيد محمد غرضي، حسين الحسيني، محمد رضا راه‌چمني، محسن رضايي، عليرضا محجوب، ابوالقاسم سرحدي‌زاده، بهزاد نبوي، سيد محمود دعايي، مجيد انصاري، هادي خامنه‌اي،  محسن صفايي‌فراهاني،  محمد نعيمي‌پور، شمس‌الدين وهابي، حسين مظفري‌نژاد، دستغيب، فاطمه حقيقت‌جو، احمد پورنجاتي و الياس حضرتي وارد ميدان رقابت كرد.حزب كارگزاران سازندگي به عنوان مهم‌ترين گروه حامي هاشمي رفسنجاني در آستانه انتخابات مجلس ششم با جبهه مشاركت اختلاف نظر پيدا كرد.
محمد هاشمي، حسين مرعشي  و فائزه هاشمي اعضاي كارگزاران اظهارات تندي عليه جبهه مشاركت ابراز و  از تندروهاي اين تشكل انتقاد ‌كردند.
اين چالش سرانجام بر سر ارائه فهرست انتخاباتي نمود پيدا كرد و كارگزاران از معرفي محمدرضا خاتمي، دبيركل حزب مشاركت به عنوان نامزد پيشنهادي خودداري و از نامزدي مجيد انصاري، هاشمي رفسنجاني، حسن روحاني، سيد محمود دعايي، حسين هاشميان، فائزه هاشمي، فاطمه رمضان‌زاده، جميله كديور، سهيلا جلودارزاده، مرضيه دباغ، ايزدي، ناهيدي، غرضي، سرحدي‌زاده، محجوب، بهزاد نبوي، محسن رضايي، علي توكلي يركي، عليرضا نوري، صفايي فراهاني، راه چمني، حداد عادل، رهبري املشي، شيباني، هرندي، رحماني و هادي خامنه‌اي حمايت كردند.
دفتر تحكيم وحدت در دوره‌هاي مختلف انتخاباتي در عين حمايت از شعارهاي جريان چپ در ايام انتخابات به صورت مستقل نامزدهاي خود را معرفي مي‌كرد. در اين دوره از انتخابات نيز دفتر تحكيم وحدت نامزدهاي محدودي را معرفي كرد.
در اين فهرست پيشنهادي نام ميردامادي، هاشميان، فاطمه كمالي، احمد سرايي، محمود حسيني، ميثم سعيدي، احمد بورقاني، بهزاد نبوي، سيدهادي خامنه‌اي، محمدرضا خاتمي، فريبا داوودي مهاجر، حقيقت‌جو، كولايي و رجايي به چشم مي‌خورد.
با وجود اختلافي كه در ارائه فهرست مشترك بين گروه‌هاي دوم خردادي وجود داشت 15 گروه از گروه‌هاي حامي جبهه دوم خرداد كه 11 گروه آن جزو ائتلاف 18گانه جبهه دوم ‌خرداد بودند موفق به دستيابي به يك فهرست 30 نفره شدند.
نامزدهايي كه مورد حمايت اين گروه‌ها بودند عبارت بودند از: مهدي كروبي، حسين هاشميان، هادي خامنه‌اي، رسول منتجب‌نيا، علي‌اكبر محتشمي‌پور، مجيد انصاري، محمدرضا خاتمي، سيدحسن الحسيني، احمد بورقاني، بهزاد نبوي، حسين مظفري‌نژاد، موسوي خوئيني‌ها، گوهرالشريعه دستغيب، سهيلا جلودارزاده، زهره عالي‌پور، فاطمه رمضان‌زاده، سرحدي‌زاده، حضرتي، محسن آرمين، علي شكوري‌راد، داوود سليماني، محسن ميردامادي، شمس‌الدين وهابي، ميثم سعيدي، هادي غفاري، محمد سعيد تسليمي، محمدرضا راه‌چمني، علي‌محمد حاضري، عيسي ولايي و عليرضا محجوب.
در آستانه برگزاري ششمين دوره انتخابات مجلس شوراي اسلامي نيروهاي ملي ‌‌ـ‌ مذهبي به تقلايي تازه دست زدند و با تاييد صلاحيت‌شدن برخي از وابستگان به اين جريان سياسي با شعار شكست انحصار، توزيع قدرت و تقويت جمهوريت وارد عرصه انتخابات شدند.
اين گروه از افرادي نظير رجايي، سعيد مدني، فاطمه فرهنگ‌خواه، محمود عمراني و محمد شيرازي به عنوان نامزد اختصاصي حمايت كرد و محمدرضا خاتمي، عليرضا نوري، احمد بورقاني، جميله كديور، محسن آرمين، حسين هاشميان، داوود سليماني، ميثم سعيدي، فاطمه كمالي احمدسرايي و علي‌اكبر موسوي‌خوييني به عنوان نامزدهاي مورد تاييد، پشتيباني كرد.


نوشته شده در   يکشنبه 7 اسفند 1390    
PDF چاپ چاپ