يکشنبه 6 بهمن 1398 | Sunday, 26 January 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : چهارشنبه 30 آذر 1390     |     کد : 13730

15- دعا و دعای پسندیده + دانلود فایل صوتی سمت خدا

15- دعا و دعای پسندیده + دانلود فایل صوتی سمت خدا

15- دعا و دعای پسندیده
31حجة الاسلام والمسلمین دکتر رفیعی- دعا چیست و چرا باید دعا کرد ؟
نفس دعا ، آیات زیادی از قرآن را به خودش اختصاص داده است . اختصاصی هم به مردم عادی ندارد . صد و شصت دعا در قرآن داریم که نیمی از دعاها از انبیاء است . یکی از صفات ابراهیم پیامبر دَعا بود یعنی کسی که زیاد دعا میکند . بالاترین دعاهایی که از انبیاء ذکر شده است ، برای حصرت ابراهیم است . از زبان ابراهیم بیست و پنج دعا در قرآن نقل شده است . حضرت عیسی و موسی و نوح و پیامبر اکرم ، جز انبیاء هستند و نیمی از دعاهای قرآن از انبیاء ذکر شده است .
خدا به پیامبرانش هم می گوید :
دعا کنید و مرا بخوانید . آیات متعددی هم درقرآن کریم مسئله دعا را مطرح کرده است . از جمله آخر سوره فرقان ، بعد از آنکه خدا صفات بندگان ممتاز را می شمارد می فرماید : پیغمبر بگو ، اگر دعا در زندگی شما نباشد ، خدا به شما اعتنا نمی کند . آیه 186 سوره بقره که معروف است . این آیه ی منحصر به فرد قرآن است که در آن خدا از ضمیر من زیاد استفاده کرده است و خیلی عاطفی است . آنجا که ما می گوید ، نشان از قدرت است . این از موضع بزرگی است ولی آنجایی که می گوید : من را بخوانید نمی گوید : ما را بخوانید . در این آیه معروف و اذا سئلک عبادی ... یرشدون . خدا که از دل ما خبر دارد و از نیت ما هم خبر دارد .
چرا دیگر دعا کنیم ؟
خدا که می داند من طلب مغفرت می خواهم بکنم . و تکرار هم در آن زیاد است . در دعای کمیل در یک بخش بارها طلب مغفرت می شود . تازه این امام معصوم است و گناهی در زندگی ندارد و این طوری طلب مغفرت می کند . در دعا خواسته و رسیدن به اجابت دعا نیست . داریم : دعا کلید رحمت است . شما اول مهر می توانید برای فرزندتان کیفی بخرید و به او بدهید ولی همینکه اومی گوید : پدر فردا اول مهر است بیا باهم برویم کیف بخریم ، دست او را می گیرید و به بازار می روید و معطل می شوید تا انتخاب کنید و بعد به خانه می آیید . این یک لذتی دارد که بچه به شما گفت و شما دست در جیبت کردی و با هم خرید کردید .
نکته دعا همین است . دعا باب گفتگو با خداست . یعنی ما توی مسیر می آییم . ممکن است بعضی از دعاها به اجابت نرسد . دعای حضرت ابراهیم که درباره عمویش بود که خدایا او را ببخش . این اجابت نشد و او مورد مغفرت قرار نگرفت . نوح دعا کرد : خدایا این پسرم است او را به من برگردان و خدا هم به او برنگرداند . این شرایط محقق نشد که این دعا مستجاب بشود . مثلا امام حسن(ع) و امام حسین (ع) برای شفاعت مادرشان دعا کردند . این دعاها به دلایلی مستجاب نشد ولی هدف دعا برآورده شد . داریم : شما خدا را با تضرع بخوانید . وقتی به حضرت ابراهیم می گوید : نمک آش خودت را هم از من بخواه . حتما نکته ای در آن است . خیلی اوقات تحقق یک حاجت دست من و شما نیست . بنده سر درد دارم . قرص سر درد می خورم و سردرد هم خوب میشود . برای چه بگویم : یا من اسمه دوا و ذکره شفا ؟ می گویند : در مغازه ات را قفل بزن و یک آیة الکرسی هم بخوان . این دیگر برای چیست ؟ هیچ عالمی نداشته ایم که برای دندان دردش به دعا اکتفا کند . یقینا پیش دندان پزشک می رود . این دعا یک نوع آرامشی می دهد . یک راهی را باز می کند که انسان دچار اضطراب نشود .
حضرت عیسی بیمار میشود . بیماری او هم سخت میشود . می گویند: برویم پزشک بیاوریم . می گوید : نه . درد بیشتر میشود . به او وحی میشود که داروی تو در فلان گیاه است . آن گیاه را هم فلان پزشک باید تجویز کند . تا او هم نیاید ، فایده ندارد . زیرا او سبب است . در روز بیستم ماه رمضان برای حضرت علی (ع) پزشک مسیحی آوردند . گفت پیغمبر با آواز بلند با توکل زانوی اُشتر ببند ، گر توکل میکنی در کارکن ، کشت کن ، پس تکیه بر جبار کن . رسول خدا دید عده ای در گوشه ای نشسته اند و بیل هایشان را بر زمین گذاشته اند و دعا می کنند . خدایا زمین را برویان و زمین را سیز کن . حضرت گفت : شما کی هستید ؟ چرا کار نمی کنید ؟ گفتند : ما توکل مان به خداست . مگر خدا نفرموده : هرکس به او توکل کند ، خدا او را کفایت میکند . پیامبر فرمود : شما سَربار جامعه هستید . کسی به امام صادق (ع) گفت: من در خانه می نشینم و دعا میکنم تا خدا روزی من را بدهد . آقا فرمود : مورچه چنین کاری نمیکند . تو از مورچه کمتر هستی . بحث دعا در درجه نخست ، قبل از بحث اجابت ، ارتباط است . جلد 93 بحار داریم : از هفت تا مصیبت به خدا پناه می بریم . یکی اینکه عالم بلغزد و یکی اینکه دعا کننده خسته بشود . خدا به موسی و هارون گفت : دعای شما اجابت می شود . ولی چهل سال طول کشید . من روایت دیدم که از امام صادق (ع) سوال کردند : تاخیر اجابت چقدر طول می کشد ؟ فرمودند : شاید بیست سال . در روایت داریم : که از دعا کردن خسته نشوید . تعبیر ملال را بکار برده است . عاجز ترین مردم کسی است که از دعا کردن عاجز و ناتوان باشد . در حدیث داریم : سه چیز در آن ضرر نیست . دعا در گرفتاری ، استغفار در معصیت و شکر در نعمت .

32- چطور دعا بکنیم که پسندیده تر باشد ؟
در دعا کردن ما یک آداب ظاهری داریم که معمولا مردم آن را رعایت می کنند . یک آداب باطنی و حقیقی داریم که در روایت داریم : دعا ثمره عبادت است . ما اول به آداب باطنی می پردازیم . این که از ته دل بخواهد و بداند چه می خواهد و حسن نیت داشته باشد و بداند الان که دعا می کند ، اجابت دعا پشت در است . دعا را باید با اخلاص کرد . در کشتی ، وقتی که می خواهد غرق شود خدا میگوید : با اخلاص دعا کن . کسی داشت دعا می کرد . حضرت علی داشت گوش میکرد . او سوال کرد چرا دعا میکنیم و به اجابت نمی رسد . آقا فرمودند : از راهش وارد نمی شوید . گفت : راهش چیست ؟ آقا فرمود : به دعا توجه کن ، باطن واقعا باید خالص باشد ، اجابت دعا از طریق اسباب است . فرزند بیماری دارید . اتفاقی پزشک خوبی را به شما معرفی می کنند و پیش او می روید و فرزندتان خوب میشود . شما تمام تشکر را از دکتر می کنید و به خدا توجه ندارید که اسباب را درست کرد . ما در دعا انتظار معجزه داریم . خدایا به ما یک خانه بده و فردا کلید یک خانه را به شما بدهند . دعا بیشتر از طریق سبب سازی است نه سبب سوزی . ممکن است شما کمک بخواهید ، وامی هم جور می شود و خانه هم بخری اما گاهی توجه نمیکنی که آن دعا موجب خانه خریدن تو شد . اسبابش فراهم شد تا شما خانه خریدید .
در زمان پیغمبر قلعه ای بود که به هیچ وجه نمیتوانستند آن را فتح کنند . دعا و ثنا کردند . یک روز سگی را دیدند که از قلعه بیرون آمد . فرمانده گفت : باید روزنه ای باید باشد که سگ از آن بیرون آمده است . و دیدند پشت قلعه حفره ای است که سگ از آنجا وارد شد . افراد هم یکی یکی وارد قلعه شدند و قلعه را فتح کردند . گاهی خدا این را وسیله قرار می دهد که به فتح قلعه پی ببرند .
آقایی گرفتاری روحی و افسردگی دارد ، یک مرتبه ده دقیقه با عالمی صحبت تلفنی می کند ، مشکلش حل میشود . خیلی مواقع دعای ما اجابت میشود و مشکل ما حل میشود . حضرت معصومه بودم . آقایی دنبالم آمد و گفت : آقا با شما کار دارم . این چک برگشتی است . من چاقو در جیبم گذاشته بودم و می خواستم بروم با طرف دعوا کنم . با خودم گفتم : از داخل حرم بروم . دیدم شما پیرامون عفو صحبت میکنید . گفتید : قرآن می گوید : بدی را با خوبی جواب بدهید . جذب حرفهای شما شدم و حرفهای شما را گوش کردم و چک را در جیبم گذاشتم و گفتم یک هفته دیگر به او وقت می دهم . ممکن است همان آقایی که چک داشته دعا کرده، خدایا شر این را از سر ما کم کن تا ما را اذیت نکند .
آقایی پیش من آمد و گفت : با دخترانم حرم آمدیم . دخترانم خیلی اعتقادی به حرم نداشتند . گفتند شما حرم بروید ، ما در صحن می نشینیم . اتفاقی آن روز سخنرانی درباره توبه جوان بود . من گفتم : اگر با من مشکل دارید ، این را پای دین نگذارید . این پدر گفت : دختران من متحول شده اند و حالا می خواهیم با هم به حج عمره برویم . شاید این پدر پیش حضرت معصومه آمده که بگوید : خدایا بچه های من را اصلاح کن . زمینه اصلاح ، موعظه فردی میشود . یا یک برنامه زنده تلویزیونی و یا یک کتاب زمینه اصلاح میشود .
حضرت علی (ع) به این شخص فرمود :
اگر می خواهی دعا کنی چند نکته را رعایت کن . اول نیتت در دعا باشد . خدا را از ته دل بخواه ، انصاف داشته باش . خدا مصلحت عام را در نظر می گیرد . شما پشت بام خانه تان کاهگل است دعا میکنی باران نیاید ولی کشاورز احتیاج به باران دارد . بنظر من مهمترین ادب دعا ادب باطنی است . اینکه می گوید : من را بخوان یعنی از صمیم دل بخواه و بخوان . آداب ظاهری هم به ایجاد آداب باطنی کمک می کند . ما وقتی آداب ائمه را نگاه می کنیم می بینیم این نکات را توجه می کردند . یکی وضو گرفتن ، انسان وقتی میخواهد دعا کند با وضو باشد .
حالا ممکن است جایی اضطراری است ، این را نمی گویم . من برای شرایط عادی می گویم . روبه قبله بودن تاثیر دارد . اگر بشود دو رکعت نماز بخوانیم و از نماز استعانت بجوییم ، خیلی خوب است . امام صادق (ع) فرمودند : من تعجب می کنم که چرا مردم از نماز کمک نمی گیرند . ملا صدرا و بوعلی هر وقت در کارهای علمی شان گیر پیدا می کرد ، دو رکعت نماز میخواندند . شبی که حضرت علی (ع) ، حضرت فاطمه (ع) را بخاک سپرد ، دو رکعت نماز خواند تا آرام بشود . ادب دیگر این است که انسان با نام خدا شروع کند . از امام صادق (ع) داریم : قبل از دعا پنج مرتبه یا ربنا بگویید . در سوره آل عمران پنج مرتبه یا ربنا دارد و خدا می گوید : اجابت کردیم و بخاطر همین آیه ، امام صادق (ع) این را فرمودند . هفت مرتبه یا ارحم الراحمین بگویید . ده مرتبه یا الله بگویید . یکی دیگر از آداب دعا اعتراف به گناه است . مثل دعا ی کمیل . همین که انسان اعتراف کند که خدایا من آدم بدی هستم . من بد هستم اما تو خوب هستی . من جاهلم و تو عالم . من فقیرم اما تو غنی هستی ، من ضعیفم اما تو قوی هستی . ادب بعدی توسل است .
وقتی برادران یوسف هم می خواهند توبه کنند پیش پدرشان آمدند و گفتند : تو برای ما از خدا طلب مغفرت کن . از واسطه قرار دادن اهل بیت هم در قرآن صحبت شده است . در شب احیا بعد از بک یا الله چهاره معصوم را واسطه می کنید . دعای در سجده اوج خضوع است و اگر بتواند گریه کند و خدا را با تضرع بخوانید . یاد آوری نعمتها هم مهم است . نکته ی دیگر الحاح و اصرار در دعا است . منظور اصرار در حیطه مصلحت است . خدایا اگر صلاح است این را به من بده . بعضی مواقع انسان فکر می کند شرایط و زمینه دعا نیست . حالا کسی است که پنج دختر دارد و زندگی خوبی هم دارد ، دیگر اصرار به داشتن پسر نکند . کفر نگوید و ناسپاسی نکند . یک موقع من از خدا مغفرت می خواهم ، در اینجا باید اصرارکنم . بیشترین دعا در قرآن ، دعای مغفرت است . مجموعه اینها باعث میشود آداب دعا رعایت بشود .

33- از خدا چه دعایی بخواهیم بهتر است ؟
بهترین دعا این است که همه آنهایی که بندگان خوبت از تو خواسته اند ، من هم می خواهم و هر چه را که بندگان مخلصت از آن به تو پناه آورده اند ، نمی خواهم . سوره آل عمران آیه 190 به بعد ، پنج دعا هست که پیامبر هر شب آن را می خواند و فرمود : وای برکسی که این پنج دعا را بخواند و در آن تفکر نکند . تفکر در دعا مهم است . مجموعه دعاهایی که رب و یا ربنا دارد . آنها که میخواهیم و نمی خواهیم . دعاهای ایجابی و سلبی داریم . سوره نمل آیه 19 را افراد چهل ساله زیاد بخوانند چون و این دعای حضرت سلیمان است . او حشمت الله است . حضرت علی (ع) فرمودند : از زمان آدم تا خاتم هیچ کس قدرت او را نداشت . در این دعا چهار چیز از خدا می خواهد . خدایا خودت به من توفیق بده شکر نعمتهایت را به جا آورم . شکر نعمت هایی را که به پدر و مادرم دادی ، بجا بیاورم . توفیق بده عمل صالح انجام بدهم . به رحمتت من را جز بندگان صالح قرار بده . ما تا می خواهیم دعا کنیم ، وارد حاجتهای مادی می شویم . فردی گفت : تا چشمم به کعبه افتاد گفتم : خدایا قرض دارم . به او گفتم : این را جای دیگر هم میتوانستی بگویی . آنها که کربلا می روند می گویند : حاجت های پایین را با اصحاب مطرح کنید . کنار قبر حر چیزهای مادی بخوانید . امام حسین (ع) را برای مغفرت بخواهید و برای روز ورود به قیامت . این نکته دقیقی است .

34- صحبت های کلی درباره دعا را مطرح کنید .
هدف اولیه دعا ، ارتباط با خداست . بخاطر همین ، ما مواردی دعا می کنیم که همه اسباب برای ما فراهم است . خانه داریم ، ماشین داریم ، هتل هم رزرو کرده ایم ولی باز دعا می کنیم که خدایا سالم به مقصد برسیم . هدف از دعا این است که ما ابتدا با خالق صحبت کنیم . گفتگو کنیم و باب رابطه را باز کنیم . هزاران موضوع از هزاران انسان هر روز از خدا درخواست می شود . هر کس نیاز خودش را می بیند و طلب میکند . اگر از بالا به این حاجات نگاه کنیم ، ممکن است این حاجات در جاهایی با هم در تضاد باشند .
مثلا این آقا از خدا پسر می خواهد و به صلاحش نیست که پسر داشته باشد . ممکن است اگر پسری داشته باشد فرد ی بی ایمان و لاابالی بار بیاید . بعضی ها هم دعا میکنند زندگی ما سالم و بدون دغدغه باشد . حالا اگر آن پسر بدنیا بیاید ، دنیا را بهم می زند . اگر کسی از بالاتر نگاه کند ، می بیند به صلاح نیست که این دعا به استجابت برسد . خدا به این آقا پسر نمی دهد ولی در عوض جلوی خیلی از دغدغه های دعا کنندگان گرفته می شود . جریانی در مثنوی است که مار گیری ماری داشت . با این مار کاسبی می کرد . خیلی هم خوشحال بود . یک روز ما را از او سرقت کردند . او بیکار شد و غصه می خورد و هر شب دعا میکرد که خدایا این سرمایه من را برگردان . یک روز از خانه بیرون آمد . دید جایی شلوغ است . جلو رفت . دید ماری فردی را گزیده است و او مرده است . به مار نگاه کرد و دید مار او است . او نمیدانست این مار زهر و نیش دارد . دید سارق توسط نیش مار کشته شده است . گفت : شکر حق کن دعا مردود شد ، من زیان پنداشتم وان سود شد . گاهی شما چیزی را دوست دارید که بنفع شما نیست .
یکی از مهمترین عواملی که اقتضا میکند دعا به اجابت نرسد ، حکمت الهی است . هدف با دعا کردن حاصل میشود ولو به اجابت نرسد . همین که شما ارتباط برقرار می کنید و اشک می ریزید ، گفتگو میکنید ، کافی است و بخش عمده ای از دعاهایی که به ما رسیده مثل صحیفه سجادیه ، دعای صباح و دعای کمبیل درخواستهای مادی نیست بیشتر درخواست های معنوی است . بحث مغفرت و ترک گناه است . ترک گناه برای معصوم معنی ندارد ولی به این ترتیب میخواهد با خدا حرف بزند . در بعضی مواقع ما دعاهای معنوی هم می کنیم و اجابت نمی شود . بیشتر این ها بخاطر ضعف اراده است .
این همان است که کسی به امام صادق (ع) گفت :
من در خانه می نشینم و از خدا طلب روزی میکنم . امام فرمود : دعای چند گروه برآورده نمیشود . یکی فردی که در خانه بنشیند و طلب روزی بکند . برو تلاش کن . مثلا اینکه طرف وسواس دارد . میگوید دعا کرده ام ولی درست نمیشوم . خوب دعا درست ، ولی آیا خودت هم قدمی برداشته ای ؟ مثلا فرشی را که اطمینان نداری نجس است ، سعی کرده ای روی آن آب نگیری ؟ یا آقایی از خدا می خواهد توفیق معنویت و توفیق نماز صبح را پیدا کند . امام رضا (ع) فرمود : هفت گروه خودشان را مسخره می کنند . کسی که چیزی را از خدا بخواهد و دعا بکند و تلاش نکند . این درست مثل مُحصلی می ماند که دعا میکند نمره ی خوب بگیرد و درس نمیخواند . بنظر شما نمره خوب می گیرد ؟ اگر کسی می خواهد نماز صبح را اول وقت بخواند ، باید ساعت کوک کند . شب زودتر بخوابد و به یکی بسپرد که او را بیدار کند . نه اینکه هر روز بلند شود و ببیند آفتا ب زده و توی سر خودش بزند . راه کاری پیدا کند . آیت الله بروجردی قدری عصبانی می شد . نذر کرده بود که اگر عصبانی بشود ، یکسال روزه بگیرد و لذا هیچ وقت عصبانی نمی شد . با نذر ، با خود کنترلی ، با مدیریت و با نظارت اجتماعی باید آن را تقویت کرد . من وقتی از خدا میخواهم که توفیق بدهد ، خوش قول باشم . پس خودت هم خوش قول باش .
حضرت علی (ع) دید در مسجد، فردی میگوید : استغفرالله . امام گفت : مادرت به عزایت بنشیند . تو میدانی این کلمه چیست که می گویی ؟ گفت : من حرف بدی نزدم . امام گفت : کسی که این کلمه را ادا میکند ، باید مال مردم را بدهد ، گوشتی که از حرام در بدنش روییده ، آب کند و ... فردی از پیامبر پرسید چرا دعای مان مستجاب نمیشود ؟ پیامبر عواملی را گفتند و یکی از عوامل این بود که فرمودند : شما بهشت را دوست دارید ولی کار بهشت ساز نمی کنید . از جهنم بدتان می آید ولی کاری نمیکنید که از آتش دور بشوید . از شیطان بدتان می آید ولی عملا با او موافقت می کنید . همه شما خدا را می شناسید ولی حق معرفتش را به جا نمی آورید .
در داستانهای شگفت آقای دستغیب آورده اند که یک استانداری از دنیا رفت . یک قاری قرآن سر قبر او آوردند و گفتند : سه شبانه روز برای او قرآن بخوان . قاری شب اول فرار کرد و گفت : من برای مرده شما قرآن نمی خوانم . او گفت : اول شب لحظه ای خوابم برد . مرده ی شما به خوابم آمد و گفت : برای من قرآن نخوان . هر آیه ای که تو میخوانی ، توی سر من می زنند و می گویند : تو عمل نکردی و زیر پا گذاشتی .
روایت داریم :
کسی هست که قرآن می خواند و قرآن او را لعنت می کند . در قرآن می خوانیم : غیبت نکنید ولی غیبت می کنیم . من آیه میخوانم همدیگر را مسخره نکنید ولی مسخره می کنم . آیه می خوانم ربا زندگی را می سوزاند ولی ربا می خورم . مال مردم را نخورید ، کسی که مال مردم را می خورد آتش در شکمش است . این ها همه موانع میشود . اصلا دعای مادی را کنار میگذاریم . بحث دعای معنوی است . من توفیق مکه و کربلا و آمرزش می خواهم . دعا یک عامل محرک است و محرک دوم اراده و توان انسان است . پس یکی از موانع استجابت دعا ضعف اراده انسانها است . خیلی ها وسواس دارند . پیش روانشناس می روند . پیش من می آیند و من می گویم : هیچ راهی ندارد مگر اینکه بگویید : من به وسواس اهمیت نمی دهم . خیلی خانواده ها بخاطر وسواس از هم پاشیده شده اند . راه را می دانیم و درمان را هم می دانیم . دردش نگاه کردن به حرام است و درمان آن هم نگاه نکردن و ترک آن است . در مسائل معنوی ما نباید منتظر معجزه باشیم . روایت داریم : برگرداندن کسی که به چیزی عادت کرده است ( اعتیاد ) معجزه است . عادت ، دشمنی است که انسان را به ملکیت در میآورد . اگر عادت بشود خطرناک است . اگر عادت به نگاه حرام بکنیم تا هفتاد سالگی هم این کار را انجام می دهیم .
حضرت علی (ع) به امام حسن (ع) می فرماید : صبر را به خودت عادت بده . خوب صحبت کردن را به خودت عادت بده . اگر انسان چند تا دوست متدین که خیلی خوب صحبت می کنند داشته باشد روی او هم اثر می گذارند . وقتی آدم در محیط گناه وارد میشود ، گناه در او اثر میکند . بعضی ها خطا برایشان ملکه شده است .
سمت خدا
دانلود کامل مجموعه : اخلاق اسلامی و آداب مسلمانی سال 1390 ؛ حجة الاسلام والمسلمین دکتر رفیعی


نوشته شده در   چهارشنبه 30 آذر 1390    
PDF چاپ چاپ