شنبه 10 اسفند 1398 | Saturday, 29 February 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : شنبه 9 مهر 1390     |     کد : 12067

حلقه مفقوده در جهاد اقتصادي

حلقه مفقوده در جهاد اقتصادي

با دكتر بيژن عبدي درباره زمينه‌هاي تحقق جهاد اقتصادي.
حلقه مفقوده در جهاد اقتصاديسال 90 ، سالي كه به نام جهاد اقتصادي نام‌گذاري شده از نيمه گذشته است اما تاكنون اثري از اجراي اين ضرورت بزرگ در دستگاه‌ها و قواي سه‌گانه ديده نشده يا دست‌كم اعلام نشده است. آنچه از بيرون پيداست اين است كه به جز جلسه، شعار و سخنراني و حرف كار روشن و مشخصي كه بتوان نام آن را عمل و اجراي جهاد اقتصادي گذاشت، به چشم نمي‌خورد.
حلقه مفقوده در جهاد اقتصادي
دكتر بيژن عبدي،  داراي دكتراي مـــديريت استراتژيك با گرايش اقتصاد علت اصلي اين امر را دچار شدن نيروهاي كشور و نخبگان به روزمرگي مي‌داند كه زائيده ساختار حقوقي و فرهنگي كشور است.  وي راه‌حل ايجاد جهاد اقتصادي را از ميان بردن اين روزمرگي و ايجاد تحرك براي توليد فكر و تغيير ساختارهاي موجود مي‌داند. به گفته عبدي براي ايجاد اين تحرك نياز به اختصاص بودجه جديد و خاصي هم نيست بلكه تغيير ساختارها خود به بهينه‌سازي استفاده از بودجه‌ها منجر خواهد شد. وي به اين امر خوش‌بين و اميدوار است.

ارزيابي شما از عملكرد قواي سه‌گانه درباره عمل به جهاد اقتصادي كه مقام معظم رهبري امسال را به اين نام، نامگذاري كرده‌اند، چيست؟
ارزيابي، نياز به آمار و ارقام دارد. متاسفانه در اين 6 ماهي كه از سال 90 گذشته اطلاعاتي توليد نشده تا بشود به استناد آن قضاوت كرد كه دستگاه‌ها براي تحقق جهاد اقتصادي چه كرده‌اند، اما تصور من اين است كه هنوز وفاق عمومي در بين مسوولان در رابطه با جهاد اقتصادي ايجاد نشده و شايد خود مسوولان هم تصور درستي ندارند كه با مطرح شدن جهاد اقتصادي اصولا بايد چه كنند؟
به همين دليل رهبر معظم انقلاب هر چند وقت يكبار در يكي از سخنراني‌هاي خود هشداري در اين‌باره مي‌دهند و لذا از مسوولان انتظار مي‌رود كه اين هشدارها و كدها را باز كنند و براساس آن جهت بودجه‌ها و تخصيصش را تغيير دهند يا مثلا اگر احساس مي‌كنند خلأ قانوني وجود دارد به سمت اصلاح قانون بروند، حتي اگر تشخيص مي‌دهند جايي تراكم قانوني وجود دارد، تلاشي صورت بگيرد و لايحه‌اي تدوين شود تا از اين‌گونه تراكم‌هاي دست و پا گير كاسته شود، اما در اين 6 ماهه كه حركت خاص يا لايحه ويژه‌اي را تحقق براي جهاد اقتصادي شاهد نبوده‌ايم كه به مجلس تسليم شود، خود مجلس هم از اول سال درگير تصويب لايحه بودجه سال گذشته بود كه با يكي 2 ماه تاخير تصويب شد، اما به نظر من حداقل انتظار اين بود كه در حين تصويب بودجه 90، بالاخره مجلس تبصره‌، ماده يا ماده واحده‌اي يا هر اقدام ديگري را در بودجه براي دولت و براي برخي حركات جهادي مي‌گنجانيد، اما با كمال تعجب اين اتفاق هم نيفتاد.

آيا قوا و مسوولان به تصور و چارچوب صحيحي از مفهوم جهاد اقتصادي رسيده‌اند؟
ابتدا بايد مفهوم جهاد اقتصادي تبيين شود و بعد از آن دنبال يك راهكار جدي اجرايي باشيم. تصورم اين است كه رهبر معظم انقلاب به اندازه كافي بحث جهاد اقتصادي را باز كرده‌اند. از اول سال دو، سه سخنراني در مشهد داشتند و در آن توضيحات لازم را دادند. شايد احساس كردند كه زواياي جهاد اقتصادي زياد جدي گرفته نشده و لذا توضيحات بيشتري دادند تا همه را روشن كنند. در اين‌‌باره اولين قدم اين است كه خيلي ساده بگوييم، چرا دنبال حركت جهادي هستيم؟
طبق فرمايشات رهبر معظم انقلاب، بايد واقعيت را ديد. مثلا ما برنامه‌ريزي كرديم كه نرخ رشدمان 8 درصد باشد. رهبري در سياست‌هاي چشم‌انداز 20 ساله اعلام كردند مجلس تصويب و دولت هم قبول كرد، اما وقتي به خروجي‌ها نگاه مي‌كنيم مي‌بينيم رشد 8 درصدي محقق نشده و وجود ندارد. تازه متاسفانه نرخ رشد اقتصادي هم به تازگي جزو آمار و ارقام محرمانه‌اي شده كه كسي دسترسي به آن ندارد و حداقل انتظار اين است كه به اطلاعات جديدي دسترسي داشته باشيم. اطلاعات دو، سه سال پيش هم براي تحليل امروز به درد نمي‌خورد، اما در نهايت اگر ملاك ما آمارهايي باشد كه در مركز پژوهش‌هاي مجلس يا جسته و گريخته از زبان مسوولان وزارت اقتصاد بيان شد، رشد اقتصادي فعلي ما بين 5‌/‌3-3 تا 6‌/‌4-4 درصد قابل ارزيابي است. حتي فرض كنيد اين نرخ رشد 5 درصد باشد، بالاخره بين 5 تا 8 درصد، 3 درصد فاصله است و سوال اينجاست كه اين شكاف 3 درصدي چگونه بايد جبران شود؟ يك پاسخ به اين سوال اين است كه بودجه اضافه بدهيم، اما از كجا؟ ما يك درآمد نفت ثابت و مشخص داريم، يك درآمد مالياتي هم داريم كه بخش عمده‌اش مبتني بر توليد يا بخش تجاري است. جمع اين دو و نحوه هزينه كردنش در بودجه مشخص شده، پس انتظار نمي‌رود كه بودجه بيشتري براي تحقق اين رشد تزريق شود. البته يك صندوق ذخيره ارزي هم درست شده، اما اين كه كارش به كجا رسيد و چه عملكردي داشت، آمار دقيقي نداريم و حتي نمي‌دانيم موجودي‌اش چقدر است و چقدر وام دادند.

به نظر من اصل اين است كه با همين بودجه‌اي كه هست بايد كار كنيم، اما بايد در بعضي تخصيص‌ها تجديدنظر شود، اما مواردش چيست؟
رهبري تقريبا به اين هم اشاره داشته‌اند يا مثلا مورد ديگر، در بحث توليد علم است. در آخرين ديدار رهبري با اساتيد و دانشجويان ايشان در مورد فرآيند تبليغ علم از مرحله دانش محض به مرحله تجاري‌سازي بحث جدي داشتند و اشاره كردند كه دولت بايد كمك كند.
اين چند بعد دارد. يك بخش آن ابزارهاي كليدي است كه بايد فراهم شود يعني دولت بايد بودجه يك بخش را بردارد و به اينجا منتقل كند، براي اين كه روي اين قسمت سرمايه‌گذاري كرده باشد، اما الان اين حركت جهادي را نمي‌بينيم. دولتمردان مي‌گويند مشغولند تا شايد در آينده چيزي به مجلس بيايد و رويش كار شود و قضاوت شود كه تا به حال حتي در اين زمينه هم چيز قابل ارائه‌اي ديده نشده است. لذا مي‌بينيم كه تقريبا در اكثر مواردي كه ايشان تاكيد كرده‌اند، كار قابل ذكري انجام نشده است. رهبري گفته‌اند ما بايد براي تحقق اين فاصله 3 درصدي رشد اقتصادي يك حركت جهادي بكنيم. در اين حركت بايد تلاش‌مان جهادي باشد. روحيه و فرهنگ كاري‌مان جهادي باشد كه اين به مردم برمي‌گردد.
مسوولان و دولتمردان‌مان هم بايد براي اين كار جهادي، برنامه داشته باشند. ما توضيح داده‌ايم كه قرار است در 20 سال آينده در منطقه، اول شويم، چون محاسبه كرديم اگر قرار است تا 20 سال آينده در جهان امروز حرفي براي گفتن داشته باشيم چاره‌اي نداريم جز اين كه در منطقه اول باشيم و براي اول شدن بايد توليد علم و بومي كردن علم را جدي بگيريم. لازمه‌اش اين است كه دانشگاه‌ها بيشتر با صنعت مشاركت داشته باشند و بودجه‌ها نيز در راستاي اين هدف جابه‌جا شوند.
رهبري اشاره داشتند كه هر جا كه مي‌شود جاي پايي براي ضربه زدن به ما باز شود، مطمئنا دشمن ايستاده و آماده اقدام كردن است. ساده‌ترين مثالش هم تحريم‌هاست.


نوشته شده در   شنبه 9 مهر 1390    
PDF چاپ چاپ