پنجشنبه 3 بهمن 1398 | Thursday, 23 January 2020
 منوی اصلی
 
اوقات شرعی 
 
تاریخ : دوشنبه 20 تير 1390     |     کد : 11103

آیا پس از ظهور , شیطان بدست حضرت علی و پیامبر ص کشته میشود ؟

آیا پس از ظهور , شیطان بدست حضرت علی و پیامبر ص کشته میشود ؟

پرسش : در آيات آمده كه شيطان را تا وقت معلوم فرصت داده شده است و در روايات وقت معلوم را زماني مي‎ دانند كه حضرت علي ـ عليه السّلام ـ رجعت نمايند كه با او مي‎ جنگند و به ياري رسول اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ او را خواهند كشت پس از مرگ او آيا شرّ از بين مي ‎رود و اگر از بين برود اعمال نيك صالحان پس از آن چگونه اجر داده خواهد شد چون شرّي وجود ندارد كه آنها بخواهند خود را از آن باز دارند؟ پس اجرشان بي ‎معنا مي ‎شود؟
آیا پس از ظهور , شیطان بدست حضرت علی و پیامبر ص کشته میشود ؟
پاسخ :
بنا به ادّله ذيل، تا بشري در كرة خاكي نَفَس مي‎كشد، شيطان در كمين اوست تا نَفَس معنويتش را بگيرد.
پس در دنيا روزي پيش نمي‎آيد كه انسان باشد امّا شيطان نباشد.
و رواياتي كه از كشته شدن شيطان خبر مي‎دهند، متفاوتند، برخي از كشته شدن او توسط پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ سخن مي‎گويند. و برخي از قتل او توسط حضرت حجت (عج) و... و دربرابر اين روايات بعضي از خبرها از زنده بودنش به اندازة طول عمر بشر در دنيا مي‎گويند (فلسفة وجودي) و آراء دانشمندان اسلامي هم تأييد كننده همين قول است. و از اين رو بعضي از محققين مثال و ذكر نام كشته شدن شيطان را كنايه از قطع نفوذ وسوسه‎هاي او دانسته‎اند؛ يعني روزي مي‎رسد كه با ظهور حضرت مهدي (عج) كيد و دام‎هاي شيطان رنگ مي‎بازد و جز خستگي و نااميدي چيزي عايد شيطان نمي‎شود.
و اگر شيطان هم كشته شود، فرزنداني كه از جنس و نسل بشر دارد راه او را با كمك گرفتن از غريزه‎هايي كه در نهاد انسان است ادامه مي‎دهند. گفتني است در روايات از كشته شدن ابليس خبر مي‎دهند نه شيطان و بعيد است حتي در فرض شما شيطان‎هاي ديگر بعد از او بمانند.
هم اكنون به ذكر برخي از روايات وارده و نظر بعضي از مفسران قرآن كريم مي‎پردازم تا پاسخ روشن شود.
روايت: وهب بن جميع مي‎گويد: از حضرت صادق ـ عليه السّلام ـ پرسيدم اينكه خداوند به شيطان فرمود: (فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِينَ إِلى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ)[1]، «آري به تو (شيطان) مهلت داده خواهد شد تا روز معين» اين وقت معلوم چه زماني خواهد بود؟ فرمود: «آيا پنداشته‎اي اين روز، روز قيامت است؟ خداوند تا روز قائم (عج) به شيطان مهلت داده است. وقتي خداوند او را مبعوث مي‎كند حضرت به مسجد كوفه مي‎رود. در آن هنگام شيطان در حالي كه با زانوان خود راه مي‎رود، (اجازه قيامت مي‎دهد) به آنجا مي‎آيد و مي‎گويد:, اي واي بر من از امروز!
حضرت مهدي (عج) پيشاني او را مي‎گيرد و گردنش را مي‎زند و آن هنگام روز وقت معلوم است كه مهلت شيطان به پايان مي‎رسد».[2]
امام صادق ـ عليه السّلام ـ : در روز وقت معلوم رسول خدا او را روي سنگ بيت المقدس سر مي‎برد.
ظاهراً منظور از كشتن شيطان اين است كه ريشه‎هاي فساد و عوامل انحراف و ظلم در عصر درخشان حكومت مهدي (عج) نابود مي‎گردد، و به جاي آن عقل و ايمان حكومت مي‎كند؛ يعني كشته شدن شيطان، همان قطع نفوذ او، و مرگِ تزوير است».[3]
دليل بر اين كه، ريشه‎هاي فساد و عوامل انحراف نابود مي‎گردد، نه مرگ فيزيكي شيطان.
1. در تفسير نمونه آمده است شيطان، تا پايان جهان و برچيده شدن دوران تكليف انسان، به حيات خود ادامه مي‎دهد و با برچيده شدن تكليف مي‎ميرد.[4] و روايتي را از امام صادق ـ عليه السّلام ـ نقل شده كه پايان عمر شيطان را پايان جهان مي‎داند.[5] در اين صورت شيطان همچنان زنده است و به وسوسه كردن مي‎پردازد.
2. مرحوم علامه طباطبائي (ره) مي‎فرمايد: «آخرين روز عمر شيطان، آخرين روز عمر بشر است... و بيشتر مفسرين هم اين سخن را پذيرفته‎اند.[6]
3. در تفسير نور به نقل از تفسير صافي آمده است كه شيطان تا نفخة اول زنده زنده است و سپس مي‎ميرد.[7]
بنابر آنچه گفته شد مطالب زير روشن شد.
1. روايتي كه از مرگ شيطان به دستان امام زمان (عج) يا پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ و... سخن مي‎گويد مرگ فيزيكي شيطان را نمي‎گويد بلكه بايد آنرا تأويل (توجيه كرد) برد و گفت منظور از كشته شدن شيطان ناكامي او در وسوسه كردن است يعني رشد فرهنگي مردم با ظهور حضرت مهدي (عج) به جايي صعود مي‎كند كه هر چه شيطان وسوسه كند و كارهاي زشت را زينت بدهد، مردم از او پيروي نمي‎كنند و واقعيت را مي‎دانند و فريب نمي‎خورند.
2. بر فرص اين كه، خود شيطان، توسط امام كشته شود، ‌باز دنيا ميدان آزمايش است، زيرا غريزه‎هاي گوناگون در نهاد بشر وجود دارد[8] و همين غريزه‎ها در برابر نيروهاي عقلاني و روحاني افراد قرار مي‎گيرند و پيروز اين ميدان هم كسي است كه از عقل پيروي كند، نه از غريزه‎هاي كه او را به انحراف دعوت مي‎كنند.
3. شيطان ياراني از جنس بشر دارد. زيرا قرآن كريم مي‎فرمايد: «وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ»[9]. يا اينكه مي‎فرمايد: «...الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ».[10]
مرحوم علامه طباطبايي (ره) مي‎فرمايد: اين آيه اشاره است به اين كه بعضي از مردم در زمره شيطان‎ها هستند.[11]
بنابراين اگر خود شيطان توسط معصومي كشته شود، نسل بشري او باقي خواهند ماند و به وسوسه كردن ادامه خواهند داد و در اين فرض هم بشر در بوتة آزمايش است.
4. پرسيده‎ايد با نابود شدن شيطان فساد و شر هم تمام مي‎شود؟ به طور خلاصه مي‎توان گفت: 1ـ در روايت لفظ «ابليس» آمده است و از كشته شدن او خبر داده است. نه از كشته شدن همة شيطان‎ها، و ابليس هم اگر كشته شود، شيطان‎هاي ديگر با تمام توانشان راه او را ادامه مي‎دهند و در اين صورت هم فساد هست.
2ـ اگر ابليس و همة شيطان‎ها همه كشته شوند، ياران شيطان كه از نسل انسانند راه آنها را ادامه مي‎دهند و با وسوسه و سخنان شيطاني خود تخم شر و فساد مي‎كارند و جهان خالي از شر نمي‎شود.
3ـ حتي اگر انسان‎هاي شيطان شده هم كشته شوند و از ابليس و شيطان‎هاي ديگر هم خبري نباشد، غريزه‎هاي كه در نهاد انسانند او را به انحراف و شر مي‎خوانند و باز بشر مي‎لغزد و جامعة انساني از شر خالي نمي‎شود.
شما مي‎توانيد براي مطالعه بيشتر به كتابهاي مجموعه آثار شهيد مطهري ج1، بحث عدل الهي و تفسير نمونه ج 11 و تفاسير الميزان، نور، ذيل آيه ذكر شده مراجعه فرمائيد.
[1] . قرآن كريم، سورة حجر، آية 38.
[2] . مرحوم مجلسي، بحارالانوار، ج 60، ص 254، عياشي، تفسير، ج 2، ص 243؛ اثبات الهداة، ج 3، ص 551؛ تفسير صافي، ج 1، ص 906، تفسير برهان، ج 2، ص 343؛ تفسير الميزان، به نقل از تفسير قمي، ص 252، ج 12، ص 3.
[3] . رجايي تهراني، يكصد پرسش و پاسخ پيرامون امام زمان (عج)، ص 226، ناشر: انتشارات نبوغ.
[4] . آيت الله مكارم شيرازي، تفسير نمونه، ج 11، ص 72.
[5] . ، نور الثقلين، ج 3، ص 13، حديث 45.
[6] . مرحوم علامه طباطبايي (ره)، تفسير الميزان، ترجمه سيد محمد باقر موسوي همداني، نشر بنياد علمي، ج 12، ص 230.
[7]. استاد قرائتي، تفسير نور، ج 4، ص 26 ـ 25، انتشارات در راه حق، چاپخانه سلمان فارسي.
[8] . آيت الله مكارم شيرازي، تفسير نمونه،‌ج 6، ص 112، چاپ 26، دارالكتب الاسلاميه.
[9] . انعام، آيه 112.
[10] . سورة ناس، آية 5ـ6.
[11] . مرحوم علامه طباطبايي، تفسير الميزان، ج 20، ص 395، چاپ جامعه مدرسين.


نوشته شده در   دوشنبه 20 تير 1390    
PDF چاپ چاپ