چهارشنبه 23 آبان 1397 - 06 ربيع الأول 1440 - 14 نوامبر 2018
اوقات شرعی 
 
قرآن و طب نوین : فصل ششم : شراب مجموعه گناهان است / قسمت اول
کد مطلب:31836
تاریخ مطلب:جمعه 5 تير 1394
معنای خمر و میسر / برای ورود به بحث لازم است در ابتدا دو کلمه خمر و میسر را معنا کرده و سپس فلسفه تحریم این دو که به طور تدریجی و در چند مرحله صورت گرفته را بیان نموده و در نهایت به عوارض و مشکلات اجتماعی ، اقتصادی و طبی حاصل از شرب خمر بپردازیم . در المنجد کلمه الخمر بدین صورت معنا شده است : الخمر : شراب انگوری ، عرق و شراب و هر چیز مستی آور و لکن ریشه این کلمه را پوشانید آورده است و از آنجا که شراب عقل انسان را می‏پوشاند به آن خمر می‏گویند ، ...
نام کتاب : قرآن و طب نوین
نویسنده : محمود نوری شادکام
قرآن و طب نوین : فصل ششم : شراب مجموعه گناهان است / قسمت اول
و من ثمرات النخیل و الاعناب تتخدون منه سکرا و رزقا حسنا ان فی ذالک لایه لقوم یعقلون - نخل / 67
و از میوه‏های درختان نخل و انگور، مسکرات (ناپاک) و روزی خوب و پاکیزه می‏گیرند. قطعاً در این نشانه‏ای است برای جمعیتی که اندیشه می‏کنند.
یسئلونک عن الخمر المیسر قل فیهما اثم کبیر و منافع للناس و اثمهما اکبر من نفعمها و یسئونک ماذا ینفقون قل العفو کذالک یبین الله لکم الایات لعلکم تتفکرون - بقره / 219
درباره شراب و قمار از تو سئوال می‏کنند ، بگو در آنها گناه و زیان بزرگی است و منافعی (از نظر مادی) برای مردم در بر دارد ؛ (ولی) گناه آنها از نفعشان بیشتر است و از تو می‏ پرسند چه چیز انفاق کنند ؟ بگو از مازاد نیازمندی خود ، این چنین خداوند آیات را برای شما روشن می‏ سازد ، باشد که اندیشه کنید .
یا ایها الذین آمنوا لاتقربوا الصلوة و أنتم سکاری حتی تعلموا ما تقولون و ... - نساء /43
ای کسانی که ایمان آورده ‏اید در حالیکه مست هستید به نماز نزدیک نشوید تا بدانید چه می‏گوئید ...
یا ایها الذین آمنوا انما الخمر و المیسر و الانصاب و الازلام رجس من عمل الشیطان فاجتنبوه لعلکم تفلحون - مائده /90
ای کسانی که ایمان آورده‏اید شراب و قمار و بتها و ازلام (که یک نوع بخت آزمایی بوده) پلیدند و از عمل شیطانند از آنها دوری کنید تا رستگار شوید.
انما یرید الشیطان ان یوقع بینکم العداوة و البغضآء فی الخمر و المیسر و یصدکم عن ذکر الله و عن الصلوة فهل انتم منتهون - مائده /91
شیطان می‏خواهد در میان شما به وسیله شراب و قمار عداوت ایجاد کند و شما را از ذکر خدا و نیاز باز دارد آیا (با این همه زیان و فساد و با این نهی اکید) خود داری خواهید کرد؟!
معنای خمر و میسر
برای ورود به بحث لازم است در ابتدا دو کلمه خمر و میسر را معنا کرده و سپس فلسفه تحریم این دو که به طور تدریجی و در چند مرحله صورت گرفته را بیان نموده و در نهایت به عوارض و مشکلات اجتماعی، اقتصادی و طبی حاصل از شرب خمر بپردازیم.
در المنجد کلمه الخمر بدین صورت معنا شده است: الخمر: شراب انگوری، عرق و شراب و هر چیز مستی آور و لکن ریشه این کلمه را پوشانید آورده است و از آنجا که شراب عقل انسان را می‏پوشاند به آن خمر می‏گویند، زیرا سبب مستی است و مستی پرده‏ای بر روی عقل می‏افکند و نمی‏گذارد انسان خوب و بد را تشخیص دهد.
در فقه هر مسکری (هر ماده‏ای که موجب زوال عقل گردد) را خمر می‏نامند چه از میوه گرفته شده باشد (مثل انگور، خرما و...) و چه از حبوبات (مثل گندم، جو، ذرت و...) و چه از شیرینی‏ها مثل عسل.
خمر محتوی مواد شیمیایی بسیاری است، ولی آنچه بیشتر مورد نظر ماست و تمام زیانهای ناشی از مصرف خمر به واسطه آنست، الکل اتیلیک نام دارد (فرمول شیمیایی آن CH2-CH2-OH می‏باشد).
تمام موارد مست کننده از قبیل آبجو، شراب، شامپاین، ویسکی و... دارای الکل هستند ولی نسبت الکل آنها متفاوت است. برای مثال: مقدار الکل موجود در 250 سی سی شراب و 30 سی سی ویسکی برابر و مساوی 10 گرم می‏باشد.
باز در همان کتاب کلمه المیسر بدین صورت معنا شده است المیسر: هر نوع قمار - بازی و قمار با تیرهای قمار بازی.
تحریم قطعی شرب خمر و مراحل تدریجی آن:
در این باره در جلد 5 تفسیر نمونه چنین آمده است:
شراب خواری و میگساری در زمان جاهلیت و قبل از ظهور اسلام فوق العاده رواج داشت و به صورت یک بلای عمومی در آمده بود، تا آنجا که بعضی از مورخان می‏گویند عشق عرب جاهلی در سه چیز خلاصه می‏شد: شعر و شراب و جنگ! و نیز از روایات استفاده می‏شود که حتی بعد از تحریم شراب مسأله ممنوعیت آن برای بعضی از مسلمانان فوق العاده سنگین و مشکل بود، تا آنجا که می‏گفتند:
ما حرم علینا شی‏ء اشد من الخمر
هیچ حکمی بر ما سنگین‏تر از تحریم شراب نبود،.
روشن است که اگر اسلام می‏خواست بدون رعایت اصول روانی و اجتماعی با این بلای بزرگ عمومی به مبارزه برخیزد، امکان نداشت و لذا از روش تحریم تدریجی و آماده ساختن افکار و اذهان برای ریشه کن کردن میگساری که به صورت یک عادت ثانوی در رگ و پوست آنها نفوذ کرده بود، استفاده کرد. لذا همانطور که در آیات گذشته نیز ملاحظه نمودید، نخست در آیه 67 سوره نخل، مسکرات (ناپاک) در برابر روزی خوب و پاکیزه قرار گرفته و آمده است: از میوه‏های درختان نخل و انگور، مسکرات (ناپاک) و روزی خوب و پاکیزه می‏گیرید، قطعاً در این نشانه‏ای است برای جمعیتی که اندیشه می‏کنند. سپس در آیه 219 سوره بقره به زیان و منافع (از نظر مادی) شراب و قمار اشاره نموده ولی گناه و زیان آن را بیشتر ذکر کرده است: درباره شراب و قمار از تو سؤال می‏کنند، بگو در آنها گناه و زیان بزرگی است، و منافعی برای مردم در بر دارد، (ولی) گناه از آنها از نفعشان بیشتر است. به دنبال آن آیه 43 سوره نساء نازل می‏شود و مؤمنین را از اینکه در حالت مستی نماز گذارند بر حذر می‏دارد تن چرا که در حالت مستی انسان نمی‏داند که چه می‏گوید ای کسانی که ایمان آورده‏اید در حالی که مست هستید به نماز نزدیک نشوید تا بدانید چه می‏گویید و... به تدریج که آیات فوق الذکر نازل می‏شود، جامعه جاهلیت که در شراب خواری و میگساری غرق بود به خود آمده، از نظر اجتماعی و روانی زمینه و بستر برای حکم نهایی و تحریم قطعی شرب خمر و قمار آماده می‏شود و اینجاست که حکم نهایی از طرف باریتعالی صادر می‏شود (آیه 91 - 90 سوره مائده) و برای همیشه شرب خمر و قمار در اسلام ممنوع می‏گردد.
اثرات زیانبار الکل اتیلیک (اتانول)
اتانول ماده‏ای بی رنگ، با بو و طعم مخصوص به خود است. غلظت آن به طور متوسط در آبجو 5% و در شراب 12% است. سرعت جذب گوارشی (حتی از مخاط دهان) آن سریع بوده، در عرض چند دقیقه وارد خون شده و به سرعت در تمام قسمتهای بدن منتشر می‏شود.
الکل اتیلیک یک ملکول کوچک و محلول در آب و چربی است که به سرعت از غشاهای بیولوژیک عبور کرده و به تمام بافتهای بدن نفوذ می‏کند. 90% آن توسط کبد و بقیه به وسیله کلیه‏ها، ریه‏ها و پوست دفع شده و اثرات سمی آن به طور عمده بر روی مغز است.
مشکلات اجتماعی
مصرف غیر قانونی و وسیع مواد مؤثر بر مغز که در رأس آنها الکل قرار دارد چنان آشفتگی در جوامع غربی بوجود آورده است که کاندیدای ریاست جمهوری ایالات متحده در اوایل دهه 1990، وضعیت را جنگ شیمیایی خانگی نامید.
در میان معضلات اجتماعی ناشی از شراب الکل همین بس که حدود نیمی از مرگ و میرهای حوادث رانندگی در ایالات متحده با راننده‏ای مست ارتباط دارد و اگر تنها حوادث اواخر شب وسایط نقلیه را در نظر بگیریم این رقم به 75% می‏رسد. همچنین طبق آخرین آمارگیری، الکل و اختلالات وابسته، مسؤول نیمی از دیگر کشی‏ها و 25% خودکشی‏ها در آمریکا است.
مشکلات اقتصادی
عوارض ناشی از مصرف الکل، هزینه فوق العاده زیادی را به جامعه تحمیل می‏نماید، به عنوان مثال: هزینه مستقیم و غیر مستقیم اختلالات وابسته به الکل برای جامعه در ایالات متحده 150 میلیارد دلار در سال یعنی حدود 600 دلار برای هر نفر تخمین زده می‏شود.
مشکلات طبی
سوء مصرف الکل به طور متوسط 10 سال از عمر افراد مبتلا می‏کاهد و در مرگهای ناشی از مصرف مواد در رأس قرار دارد. تحقیقات نشان می‏دهد که هر ساله در آمریکا حدود 200000 مرگ در اثر سوء مصرف الکل اتفاق می‏افتد که علل آنها اختلالات وابسته به الکل از قبیل خودکشی، سرطان، بیماری قلب و بیماریهای کبدی و... می‏باشد.
مسمومیت حاد
اثرات رفتاری مسمومیت حاد در مصرف کنندگان، اختلاف داشته و در بین افرادی که الکل مصرف می‏کنند از یک حالت نشئه مطبوع تا حالت عصبانیت و دعوا متفاوت است. تعداد کمی از مصرف کنندگان جوان دچار رفتار خشن و تهاجمی شدید و بیمار گونه‏ای به نام دیس کنترل (کنترل نداشتن) می‏شوند که بعداً آنرا بخاطر نمی‏آورند. این حالت پیامدهای بالقوه خطرناکی دارد و با لقوه خطرناکی دارد و با تشخیص آن، باید شخص به طور کامل از مصرف الکل خودداری کند و بلافاصله به روانپزشک ارجاع شود. فراموشی‏های الکلی، دوره‏هایی هستند که چند ساعت یا بیشتر طول کشیده و بعد از نوشیدن مقادیر زیاد الکل ایجاد می‏شود.
این دوره‏ها علامت مسمومیت شدید بوده که می‏تواند تا سرحد بیهوشی و مرگ پیش رود و در صورت تکرار، علامت اعتیاد قریب الوقوع به الکل می‏باشد.
در افراد مستی که دچار بهت شده‏اند، توجه به علائم حیاتی مهم است. بهت عمیق یا اغمای ناشی از الکل تا زمانی که علائم فروکش نماید، نیازمند بررسی و کنترل در بیمارستان می‏باشد.
عوارض مصرف مزمن الکل بر روی سیستم‏های بدن:
مصرف مزمن الکل می‏تواند روی بسیاری از اعضای بدن تأثیر بگذارد. برخی از آنها ممکن است به علت اثر سمی مستقیم باشد ولی محرومیت تغذیه‏ای، مسؤول پیدایش اکثریت عوارض است. این موضوع بدین دلیل است که اکثر حامل‏های الکل (آبجو، شراب و...) حاوی مقادیر ناچیزی ویتامین، عناصر کمیاب یا دیگر مواد غذایی (مثل پروتئین) می‏باشد. الکلی‏ها با مصرف کربوهیدرات، انرژی مورد نیاز فوری خود را تأمین می‏کنند و سالها به نظر می‏رسد که تغذیه سالم و خوبی دارند در حالی که مغز، اعصاب، کبد و قلب آنها به تدریج تحلیل رفته و دیر یا زود، ظرفیت روحی و زندگی آنها را کوتاه می‏کند.
کبد و مصرف الکل:
الکل کبد را به سه شکل گرفتار می‏کند. در این گرفتاریها بویژه انواع شدید آن (هپاتیت الکل (34) و سیروز(35))، بیمار سابقه مصرف 40 - 30 گرم الکل در روز، به مدت 10 - 5 سال را بیان می‏نماید. (لازم به ذکر است که مقدار الکل در 250 سی سی آبجو، 100 سی سی شراب، 30 سی سی ویسکی برابر و مساوی 10 گرم است.)
- کبد چرب:
این بیماری حتی به دنبال دوره‏های کوتاهی از مصرف الکل می‏تواند بروز کند. غالباً به صورت بزرگی بدون علامت کبد و افزایش خفیف آنزیمهای کبدی تظاهر می‏نماید. این بیماری با قطع الکل بهبود یافته و به سیروز کشیده نمی‏شود.
هپاتیت الکلی:
در این حالت تظاهرات بیماری از بی علامتی تا نارسایی شدید کبدی (بروز زردی، تجمع مایع در شکم، خونریزی گوارشی، آنسفالوپاتی(36)) متغیر است و بیمار به طور معمول دچار بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، تب و بزرگی و حساسیت در ناحیه کبد می‏باشد. در این بیماری سلولهای کبد دچار تورم شده و در موارد شدید متلاشی می‏شود. در صورتی که درمان فوری انجام نگیرد و همچنان مصرف الکل ادامه یابد به بیماری غیر قابل برگشت و مزمن کبد خواهد شد.
سیروز کبدی:
سیروز کبدی در افرادی دیده می‏شود که تاریخچه طولانی (10 سال) مصرف الکل به مقدار زیاد دارند. علائم بیماری شامل: تحلیل و کوچک شدن بیضه‏ها، اختلال در عادت ماهیانه، طحال بزرگ، تحلیل و ضعف عضلات، صورت لاغر و زردی می‏باشد. در این حالت اعمال کبد غیر قابل برگشت است و فرد برای همیشه کبد خود را از دست می‏دهد. درمان سیروز کبدی مبارزه با عوارض بیماری است ولی بدون شک در کسانی که مصرف الکل را قطع نمایند پیش آگهی بهتر است.
لوز المعده و مصرف الکل:
لوز المعده در مصرف الکل به دو صورت دچار بیماری می‏شود:
1- التهاب حاد لوز المعده (پانکراتیت حاد)
2- فیبروز لوز المعده (پنکراتیت مزمن)
در فرم حاد اغلب فعالیت لوز المعده باز می‏گردد ولی در فرم مزمن فعالیت این عضو به طور دائمی کاهش می‏یابد.
التهاب حاد لوز المعده:
شایع‏ترین علت این بیماری در آمریکا، مصرف الکل می‏باشد، به طوری که تقریبا 3/2 بیمارانی که در بیمارستانهای خیریه و 3/1 بیمارانی که در بیمارستانهای خصوصی در اثر التهاب لوز المعده بستری می‏شوند، التهاب آنها ناشی از مصرف الکل می‏باشد.
الکل باعث اثرات ذیل بر روی لوز المعده و در نتیجه التهاب و بیماری این غده مهم در بدن می‏شود:
1- امروز معلوم شده است که الکل غلظت پروتئین شیره پانکراس را افزایش می‏دهد و این افزایش منجر به تعلیق و رسوب ذرات به ویژه کلسیم در بافت لوز المعده می‏شود.
2- وارد کردن الکل به داخل اثنی عشر(37) سگها موجب افزایش شدید و مداوم فشار داخل مجاری لوز المعده می‏شود.
3- الکل باعث التهاب اثنی عشر شده که این خود باعث انسداد بر سر راه ترشح غده لوز المعده و جلوگیری از تخلیه ترشحات آن می‏شود.
حملات التهاب حاد لوز المعده غالباً بعد از صرف غذای سنگین یا الکلیسم حاد عارض می‏شود که علائم آن به صورت درد ناگهانی (معمولا) و یا تدریجی است. درد معمولاً در قسمت میانی شکم احساس می‏شود و به طرف پشت انتشار می‏یابد. ناراحتی بیمار غالباً با نشستن بهتر شده و با دراز کشیدن تشدید می‏شود.
مرگ و میر التهاب حاد لوزالمعده به طور کلی 15 - 10 درصد می‏باشد، ولی در اغلب گزارشات، میزان مرگ و میر التهاب لوز المعده در اثر الکل را تقریبا سه برابر التهاب لوز المعده در اثر صفر ذکر کرده‏اند.
فیبروز لوزالمعده:
شایع‏ترین علت این بیماری، مصرف الکل به صورت طولانی مدت است. در این حالت همچنان که بیماری پیشرفت می‏کند، کناره‏های لوزالمعده مدور شده و این عضو حیاتی، کوچک و کوچکتر شده و به تدریج فعالیت خود را از دست می‏دهد. از دست رفتن فعالیت لوزالمعده در این بیماری غیر قابل برگشت بوده و منجر به عوارض جدی و ناراحت کننده برای فرد می‏شود. بی اشتهایی، کاهش وزن، درد شکم، سوء هاضمه، بیماری قند و مدفوع بد بو و چرب از علائم شایع بیماری است.
تنها درمان مؤثر و به موقع این است که قبل از فیبروز و رسوب کلسیم در لوزالمعده و یا قبل از اینکه فرد دچار بیماری قند شود، شرب الکل به کلی قطع گردد ولیکن به ندرت ترک این عادت امکان‏پذیر است.
برای مشاهده سایر مطالب مرتبط ،مطلب مورد نظر خود را از لیست کشویی زیر انتخاب نموده و دکمه مشاهده را کلیک نمایید
نوشته شده در   جمعه 5 تير 1394  ساعت  00   توسط   حسین شاهد خطیبی
PDF چاپ ارسال برای دوستان بازگشت
نظرات شما :
نام :
نام خانوادگی :
  ایمیل :
 
لطفا کد نمایش داده شده در تصویر را وارد نمایید
نظر خود را درباره این مطلب بیان بفرمائید