جمعه 30 شهريور 1397 - 11 محرم 1440 - 21 سپتامبر 2018
اوقات شرعی 
 
قرآن و طب نوین : فصل چهارم : فوائد شیر مادر از دیدگاه قرآن / قسمت سوم
کد مطلب:31834
تاریخ مطلب:جمعه 1 خرداد 1394
عناصر معدنی و ویتامینها / کلسیم / اگر چه مقدار کلسیم شیر مادر کم می‏باشد ولی نسبت کلسیم - فسفر در شیر مادر به نحوی است که جذب آن از روده حداکثر می‏باشد و نیازهای شیر خوار را تأمین می‏نماید . لازم به ذکر است که مقدار کلسیم، فسفات و سدیم در شیر مادر چنان تنظیم شده است که به کلیه‏ های نوزاد که هنوز تکامل نیافته است صدمه ‏ای وارد نمی‏نماید . آهن / آهن شیر انسان ناچیز است ولی حدود 75 در صد آهن موجود در شیر انسان از روده شیر خوار جذب خون می‏شود . ...
نام کتاب : قرآن و طب نوین
نویسنده : محمود نوری شادکام
قرآن و طب نوین : فصل چهارم : فوائد شیر مادر از دیدگاه قرآن / قسمت سوم
عناصر معدنی و ویتامینها
کلسیم
اگر چه مقدار کلسیم شیر مادر کم می‏باشد ولی نسبت کلسیم - فسفر در شیر مادر به نحوی است که جذب آن از روده حداکثر می‏باشد و نیازهای شیر خوار را تأمین می‏نماید.
لازم به ذکر است که مقدار کلسیم، فسفات و سدیم در شیر مادر چنان تنظیم شده است که به کلیه‏های نوزاد که هنوز تکامل نیافته است صدمه‏ای وارد نمی‏نماید.
آهن
آهن شیر انسان ناچیز است ولی حدود 75 در صد آهن موجود در شیر انسان از روده شیر خوار جذب خون می‏شود. این موضوع موقعی معنا پیدا می‏کند که بدانیم جذب آهن شیر گاو 10 در صد و جذب آهن سایر مواد غذایی 10-5 در صد می‏باشد.
روی
عنصری است که برای ساختمان و عملکرد آنزیم، رشد و ایمنی سلولی ضروری است. میزان روی در شیر مادر کم اما برای تأمین نیازهای شیر خوار کافی می‏باشد
ویتامینها
ویتامینها در شیر مادر به اندازه کافی وجود دارد. فلذا در صورتی که تغذیه مادر مناسب باشد نیاز به ویتامین اضافی وجود ندارد.
بعد از بیان فوائد و مزایای شیر مادر، نظر شما را به مصاحبه‏ای که با آقای دکتر ریکار دو (26) انجام شده است و چند نمونه از جدیدترین تحقیقات در مورد فواید شیر مادر جلب می‏نماییم.(27)
سئوال: چه طور شد که شما رابطه شیر مادر و تکامل شناختی کودک را بررسی کردید؟
جواب:
اولین خط عملیاتی زنده ماندن و حیات کودک سلامت اوست. وقتی از این طریق اطمینان حاصل کردید دنبال راههایی می‏گردید که کیفیت زندگی را بهتر کنید. یکی از واضح‏ترین راهها علاوه بر تداوم و حفظ رشد مطلوب، آموزش است.
تأثیرات زودرس و اولیه یعنی آنچه که در 2 سال اول زندگی اتفاق می‏افتد تأثیر قوی بر آینده دارد. ماههای اول زندگی کودک ممکن است تأثیر زیادی در موفقیت مدرسه داشته باشد که این مهم مربوط به تغذیه مطلوب او در آن دوران است. این مسئله باعث شد که ما فکر کنیم که به چه نحوی تغذیه مطلوب را برای دو سال اول تعریف کنیم، لذا ما نه تنها به الگوی رشد کودک شیر مادر خوار بلکه به تکامل او هم توجه کردیم.
سئوال: مطالعه شما چه مواردی را مورد بررسی قرار داد؟
جواب:
بعضی مطالعات نشان داد که ساختمان مغز بچه‏های شیر مادر خوار متفاوت از آنهایی است که تغذیه مصنوعی دارند.
DHA )Docosa hexaenoic acid( در شیر مادر بیشتر است. من به عنوان فوق تخصص نوزادان، نوزادان نارس را مورد بررسی قرار دادم و نگران بودم که نکند کودکانی که تغذیه مصنوعی دارند مواد لازم را برای ساختن مغز دریافت نکنند و کمبود داشته باشند. در ماههای اول زندگی، مغز در پدیده بینایی بسیار فعال است و لذا اثر رژیم اولیه را به تکامل شبکه بررسی کردیم. من با همکاری Eilleen Birch و David که تحقیقات وسیعی بر روی افراد با محدودیت بینایی انجام داده بودند، تکامل شبکیه در نوزاد را بررسی کردیم.
زمانی که ما مطالعه را شروع کردیم. شواهدی وجود داشت مبنی بر این که چربی شیر انسان نوع مخصوصی است و ساختمان مغز بدن محتاج اسیدهای چرب لازم است که در شیر مادر موجود است.
سئوال: آیا شما شدت بینایی بهتری را در شیر مادر خواران یافتید؟
جواب:
ما به نتایج فوق العاده جالبی در مطالعه بر روی بچه‏های نارس دست یافتیم. هنگامی که بچه‏ای نارس را در 26 هفتگی در معرض نورهایی با درجات مختلف روشنایی قرار دادیم ملاحظه کردیم شیر مادر خواران 30 بار سریعتر از آنهایی که شیر مادر نخورده بودند با شیر خشکی که از روغن ذرت تهیه شده بود تغذیه شده بودند پاسخ دادند و وقتی تکامل قشر بینایی مغز را بررسی کردیم (به وسیله توان دیدن یک صفحه شطرنجی) دریافتیم که بینایی شیر مادر خواران حتی جوانتر از 36 هفتگی بهتر از آنهایی بود که با شیر مصنوعی تغذیه شده بودند. کودکان نارس که در چهار ماهگی از شیر مادر تغذیه می‏کردند به بلوغ طبیعی بچه‏های ترم طبیعی نزدیکتر بودند. در مفهوم وسیع، تحقیقات ما می‏گوید که شیر مادر اثرات بی نظیری بر تکامل مغز دارد.
وقتی از تکامل شبکیه صحبت می‏کنیم در واقع از رابطه بین چشم و قشر مغز بحث می‏کنیم. سپس ما بچه‏های سه سال را بررسی کردیم و پدیده‏های بینایی را که ارتباطی به موقعیت یاد گیری یا طبقه اقتصادی، اجتماعی نداشت مورد بررسی قرار دادیم، مانند عمق درک یا توان شناخت تصاویر و شکلها. مجدداً دریافتیم که شیر مادر خواران بلوغ یافته‏تر بودند. 95% از کودکان شیر مادر خوار، تصاویر تست ما را شناختند ولی فقط 33% آنهایی که از شیر مصنوعی تغذیه می‏کردند تصاویر تست را شناختند.
سئوال: آیا تغذیه با شیر مادر، شیر خواران را با هوش‏تر می‏کنید؟
جواب:
در اکثر مطالعات مشاهده کردیم که بهره هوشی کودکان شیر مادر خوار 3 تا 5 در صد بالاتر از آنهایی است که تغذیه مصنوعی دارند. کودکانی که شیر مادر خورده‏اند از توانایی خواندن و درجه هوشی بالاتری برخوردارند. تغذیه با شیر مادر یک عمل پیچیده است و پیوند عاطفی بی نظیری بین مادر و کودک برقرار می‏کند. همچنان که می‏دانید تحقیقات زیادی درباره شیر مادر و اهمیت اسیدهای چرب موجود در آن انجام شده است که البته تمام داستان این نیست.
مشکل است که اثر حضور مادر و مراقبتش از کودک را از ارزش شیر او جدا کنیم. شیر دادن سبب آزاد شدن هورمونها و تغییرات حسی - عصبی می‏شود. بنابراین تعیین این مسئله که دقیقاً چه عاملی سبب تفاوت در میزان هوش )IQ( کودکان است، مشکل می‏باشد. درباره چگونگی اثر آن بر روی تمام جمعیت فکر کنید اگر بچه‏ها از شیر مادر محروم شوند شانس باهوش‏تر شدن را با از دست دادن چندین نمره ضریب هوشی از دست می‏دهند. برای مثال مسمومیت با سرب ضریب هوشی را 5 نمره پایین‏تر می‏آورد ولی فقط 15-10 در صد کودکان دنیا با چنین مسئله‏ای مواجه هستند. و یا آنمی فقط 40-30 در صد جمعیت را مبتلا می‏کند. اما تغذیه بر روی تمامی کودکان تأثیر می‏گذارد. اگر همه بچه‏ها با شیر مصنوعی تغذیه شوند برای هر کودکی 3-5 نمره کاهش ضریب هوشی خواهیم داشت. از لحاظ اولویت، در صد زیادی از توجه ما به آنمی و مسمومیت با سرب جلب شده در صورتی که تهدیدی را که تغذیه مصنوعی بر تکامل مغزی کودکانمان ایجاد می‏کند مد نظر قرار نداده و آن را محافظت نکرده‏ایم.
سئوال: آیا شما پیشنهاد می‏کنید که دولتها تغذیه با شیر مادر را برای بچه‏ها در اولویت قرار دهند؟
جواب:
به طور قطع این چنین است. شیر مادر هدیه بی نظیری است که مادران به فرزندانشان عطا می‏کنند. نه فقط یک غذای ایده آل بلکه پتانسیلی برای افزایش یاد گیری در اوایل زندگی می‏باشد که بسیار حائز اهمیت است. این فوریتی است که برای کشورها وجود دارد که امکان ترویج و ارتقاء شیردهی و حمایت خانمهای شیرده را بوجود آوردند. ممکن است بچه‏ها با شیر مصنوعی رشد کنند یعنی وزنشان زیاد شود ولی نه تنها برای تکامل مغزی آنها مطلوب نیست بلکه از منافع دیگر فیزیکی و احساسی نیز بی بهره خواهند بود. تاکید دهیم در محل کارشان بچه را شیر دهند و یا حداقل مدت 6 ماه اول تولد کودک در خانه بمانند و فرزندشان را با شیر خود تغذیه نمایند. حتی استاندارد قانون بین المللی کار که برای خانمهای کارگر 12 هفته مرخصی قائل شده، کافی نیست. ما بایستی راههایی را که به مادران کمک می‏کند تا مشکل شغل و در آمد نداشته باشند و بتوانند شیردهی مطلوب داشته باشند را به اجرا در آوریم.
دکتر والتر روگان رئیس اسبق بخش اپیدمیولوژی و عضو فعلی اپیدمیولوژی انستیتو ملی علوم بهداشت محیط در کارولینای شمالی آمریکا است. مطالعه او بر روی تأثیر مواد آلوده کننده شیمیایی روی کودکان است. مطالعه نشان داد بچه‏هایی که شیر مادر می‏خورند نه تنها از مسمومیت‏های محیط در امانند بلکه از لحاظ تکامل شناخت داری جایگاه و موقعیت بسیار برتری هستند.
سئوال: آیا اثرات و منافع شیر مادر در ارتقاء توان شناخت کودک، به علت ترکیب شیر مادر و یا وجود تعامل بین مادر و کودک است؟
جواب:
بسیار مشکل است که وجود و حضور مادر در کنار کودک را از تأثیرات شیرش جدا کنیم ولی می‏توانیم روی متغیرهای لازم و ضروری توجه کنیم. در مطالعه ما اکثر خانمها، تحصیل کرده و دارای مدارک دانشگاهی بودند و به یاد گیری فرزندانشان علاقمند بودند. آموزش مادر عامل پیشگویی قوی برای شیردهی است. تمام موضوعات مورد مطالعه بر حسب آموزش مادر و سن او تعیین می‏شوند. سؤالاتی که باقی می‏ماند این است که آیا چیز دیگری هست که در پیوند مؤثر باشد؟
در مطالعه‏ای که توسط لوکاس انجام شده بود دیده شد که حتی بچه‏های نارس که شیر مادر را از طریق لوله معده دریافت می‏کنند دارای ضریب هوشی بالاتری هستند.
سئوال: توصیه و تأکید شما برای کودکان چیست؟
جواب:
در هر نقطه جهان، بخصوص مناطقی که از لحاظ آب آشامیدنی سالم مشکل دارند شیر مادر توصیه می‏شود. در کشورهای پیشرفته مرگ و میر شیر مادر خوار کمتر مطرح است ولی نباید عوارض تغذیه مصنوعی فراموش گردد. موضوع این نیست که آیا شما باید به فرزندتان شیر مادر بدهید یا نه بلکه مسئله این است که آیا باید چیز دیگری بدهید؟ در ابتدای مطالعه ما دنبال این بودیم که آیا مواد ناسالم و آلوده کننده‏های محیط بر شیر مادر اثر می‏گذراند یا نه؟ ولی دریافتیم که شیر مادر واقعاً سالم است همچنین متوجه شدیم که تغذیه با شیر مادر اثرات مفید زیادی بر روی تکامل شناختی کودک نیز دارد.
آقای دکتر الین برک که محقق ارشد در دانشگاه تگزاس آمریکاست می‏گوید یکی از مؤثرترین روشهای بررسی تکامل مغز سنجش قدرت بینایی است. ایشان به اتفاق دکتر ریکا دو اثرات غذا و شیر مادر را بر پاسخهای بینایی بررسی کردند. آنها به این نتیجه دست یافتند که قدرت بینایی در آنها که شیر مادر خورده بودند برتر بود.
دکتر برک گفت ما می‏خواستیم ببینیم اسید چرب با زنجیره طولانی )DHA( موجود در شیر مادر چطور بر روی بینایی اثر می‏گذارد.
مطالعه بر روی شیر خواران نارس و رسیده در سن 57 هفتگی بعد از حاملگی و شیر خواران رسیده با سن 36 هفتگی انجام شد او توضیح داد که شبکیه یک قسمت قابل دسترس در مغز است. ما تصمیم گرفتیم بینایی را که یک راه اندازه‏گیری خوب تکامل مغز در نوزاد است مورد بررسی قرار دهیم چون می‏توانیم پاسخ نوزاد را به نور یک چراغ قوه مشاهده کنیم.
آنها ملاحظه کردند که بالاترین غلظت اسید چرب با زنجیره طولانی درگیرنده‏های نوری چشم و نورونهای مغزی است. این امر برای متخصصین تغذیه و مادران از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا طبیعی‏ترین و ارزانترین و سالمترین و در دسترسترین منبع DHA، شیر مادر است.
طی تحقیقی که در دانشگاه پزشکی Chrischurch نیوزیلند انجام شد رابطه تغذیه با شیر مادر در دوران شیر خوارگی را با موفقیت در مدرسه مورد بررسی قرار دادند و مقایسه‏ای با آنهایی که تغذیه مصنوعی شده بودند انجام گرفت و نتایج آن در مجله Pediatrics چاپ و ملاحظه شد:
1- در سن 8 و 9 سالگی، IQ بالاتر بود.
2- توان خواندن و حل مسئله ریاضی در سن 8 و 12 سالگی بیشتر بود.
3- در سن 13 - 10 سالگی درک بهتر و توانایی بیشتر در حل مسائل ریاضی داشتند.
4- در امتحان نهایی مدرسه در سطوح بالاتر قرار داشتند.
سخن درباره شیر مادر را با حدیثی از رسول گرامی اسلام(ص) به پایان می‏رسانیم:
اما ترضی احد کن انما اذا کانت حاملا من زوجها و هو عنها راض ان لها مثل اجر الصائم القائم فی سبیل الله فاذا وضعت لم یخرج من لبنها جرعه و لم یمص من ثدیها مصه الا کان لها بکل مصه حسنه، فان اسهرها لیله کان لها مثل اجر سبعین رقبه نعتقهم فی سبیل الله (28)
آیا خشنود نیستید که وقتی یکی از شما از شوهر خود آبستن است و شوهرش از او خشنود است ثواب کسی دارد که روزه روزه گیرد و شب برای عبادت خدا بپاخیزد و هنگامی که بار گذارد هر جرعه‏ای که از شیر او در آید و هر دفعه که پستان او مکیده شدن پستان ثوابی دارد، و اگر برای مراقبت طفل خود شبی بیدار ماند پاداش او چنانست که هفتاد بنده در راه خدا آزار کرده باشد.
برای مشاهده سایر مطالب مرتبط ،مطلب مورد نظر خود را از لیست کشویی زیر انتخاب نموده و دکمه مشاهده را کلیک نمایید
نوشته شده در   جمعه 1 خرداد 1394  ساعت  00   توسط   حسین شاهد خطیبی
PDF چاپ ارسال برای دوستان بازگشت
نظرات شما :
نام :
نام خانوادگی :
  ایمیل :
 
لطفا کد نمایش داده شده در تصویر را وارد نمایید
نظر خود را درباره این مطلب بیان بفرمائید