يکشنبه 28 مرداد 1397 - 08 ذو الحجة 1439 - 19 اوت 2018
اوقات شرعی 
 
حقوق فرزندان ؛ فصل هشتم : دوران بلوغ و جوانى / 3- آينده فرزندان
کد مطلب:33002
تاریخ مطلب:جمعه 17 مهر 1394
آينده فرزندان از مسائل مهمى است كه گاهى اوقات سخت فكر پدر و مادر را بخود مشغول مى سازد، كه سرنوشت آينده اين كودكان از نظر تحصيل ، كادر و زندگى به كجا خواهد انجاميد؟ البته اين از مسؤ وليتهاى خطير پدر و مادر است كه درباره آينده فرزند خود بينديشد و با برنامه ريزى ، و درايت ، با توجه به ارزشهاى والاى اسلامى ، زمينه آينده روشن و موفقيت آميزى براى فرزندانشان فراهم سازند. و اگر آگاهيها و تجاربى كه دارند حلال همه مسائل نبود از فكر و تجربه ديگران استفاده كنند ، و از اين وظيفه مهم غفلت نورزند ، چرا كه ...
حقوق فرزندان ؛ فصل هشتم : دوران بلوغ و جوانى / 3- آينده فرزندان
3- آينده فرزندان
آينده فرزندان از مسائل مهمى است كه گاهى اوقات سخت فكر پدر و مادر را بخود مشغول مى سازد، كه سرنوشت آينده اين كودكان از نظر تحصيل ، كادر و زندگى به كجا خواهد انجاميد؟ البته اين از مسؤ وليتهاى خطير پدر و مادر است كه درباره آينده فرزند خود بينديشد و با برنامه ريزى ، و درايت ، با توجه به ارزشهاى والاى اسلامى ، زمينه آينده روشن و موفقيت آميزى براى فرزندانشان فراهم سازند. و اگر آگاهيها و تجاربى كه دارند حلال همه مسائل نبود از فكر و تجربه ديگران استفاده كنند، و از اين وظيفه مهم غفلت نورزند، چرا كه غالبا آينده فرزندان ، بدست والدين رقم مى خورد.
پدر و مادر بايد درباره همه امور مربوط به فرزند خود كه در آينده با آنها سروكار خواهد داشت مطالعه كنند اين چيزى نيست كه به زمان آينده موكول شود، بلكه بايد از هم اكنون در انديشه آن باشند، كه فردا دير است .
وظيفه والدين تنها رفع نيازهاى غذايى فرزندان وتاءمين لباس و مسكن و نيازهاى مادى آنان نيست اين امور چه بخواهيم و چه نخواهيم بر اساس ‍ عاطفه طبيعى انجام مى گيرد، زيرا پدر و مادر نمى تواند بچه اش را گرسنه يا برهنه ببيند. بلكه آينده نگرى و هشيارى والدين و حساسيت آنها به سرنوشت فرداى فرزند ايجاب مى كند كه به شغل آينده فرزند و اخلاق و رفتار و ساختار شخصيت او بيش از پيش عنايت داشته باشند.
بدين معنى كه جوان ما در آينده ، بى كار و سربار جامعه نباشد، تن پرور و خوشگذران و بى خاصيت ، رشد نكند، فقير و محتاج ديگران نباشد، بلكه شغلى مناسب داشته باشد. و كفايت لازم را براى مديريت زندگى خود به دست آورد.
الف - انتخاب شغل
مساءله انتخاب شغل و تآمين آينده شغلى فرزند نيز يكى از مشكلاتى كه هر پدر و مادرى با آن روبرو است ، و از طرفى مى توان گفت اين پدر و مادر هستند كه بهتر از هر شخص ديگرى مى توانند به كار مورد علاقه فرزند خود پى ببرند و او را در تقويت استعدادهاى خدادادى و به ظهور رساندن آنها كمك مؤ ثرى بنمايند.
در صورتيكه فرزندشان به شغلى متناسب با شاءن آن خانواده علاقه مند است هرگز او را مورد تمسخر و استهزا قرار ندهند بلكه با مشورت معلمان و مربيان بگذارند، استعدادش در همان زمينه اى كه علاقه دارد رشد كند، هرگز فرزندشان را مجبور نكنند كه لزوما شغل پدر و مادر است و يا شخص ‍ مورد علاقه خانواده و... و يا صرفا شغلى را كه مطلوب پدر و مادر است و يا پول و مزاياى مادى و اجتماعى بيشترى دارد، برگزيند. زيرا اگر در رشته و شغلى كه به اجبار انتخاب كرده موفقيتى كسب نكند و شكست بخورد اميد و اعتماد به نفس خود را از دست خواهد داد و به مشاغل ديگر هم علاقه نشان نخواهد داد.
پدر و مادر بايد توجه داشته باشند همينكه فرزندشان شغلى را كه از نظر شرع حرمت و يا كراهت نداشت انتخاب كرد يا به آن اظهار علاقه كرد، او را تشويق و يارى كنند تا در آن جهت رشد بكند و پيش برود.
اسحاق بن عمار گويد: به محضر امام صادق (عليه السلام ) شرفياب شدم و به آن حضرت اطلاع دادم كه صاحب فرزندى شده ام ... به امام عرض كردم - اگر بزرگ شد - چه شغلى را برايش انتخاب كنم ؟
حضرت فرمود: اذا عدلته (عزلته ) عن خمسه اءشياء فضعه حيث شئت ، لاتسلمه صيرفيا فان الصيرفى لايسلم من الربا، ولاتسلمه بياع اكفان ، فان صاحب الاءكفان يسره الوباء اذا كان ، و لاتسلمه بياع الطعام فانه لايسلم من الاحتكار، و لاتسلمه جزارا فان الجزار تسلب منه الرحمه و لاتسلمه نخاسا فان رسول الله قال : شر الناس من باع الناس .(567)
فرزندت را از پنج شغل برحذر بدار و بهر شغل ديگرى كه خواستى بگمار.
او را پيش صراف مفرست ، زيرا صراف از ربا در امان نيست ، نزد كفن فروش ‍ مفرست زيرا كفن فروش بسيار خرسند مى شود كه وبا (و بيماريها) بيشتر شود (تا مرگ و مير زياد شود و كفنهاى بيشترى به فروش برساند.) پيش ‍ فروشنده مواد غذايى مفرست زيرا فروشنده مواد غذايى از احتكار ايمن نخواهد بود.
همچنين پيش قصاب مفرست زيرا (در اثر سر بريدن مكرر حيوانات ) رحم و عاطفه از او رخت بر بسته است و نيز نزد برده فروش مگذار زيرا پيامبر فرمود: پست ترين مردم كسى است كه انسانها را خريد و فروش كند.
و در حديثى كه از حضرت امام موسى بن جعفر(568) از پيامبر نقل شده : بجاى صراف ، زرگر(صائغ ) و به جاى فروشنده مواد غذايى ، فروشنده گندم (حناط) آمده است .
به هر روى تمام اين مشاغلى كه مورد نهى كراهتى معصومين - عليهم السلام - قرار گرفته ، يقينا داراى آثار وضعى است و به نوعى بر انسان اثر منفى مى گذارد، گر چه اشتغال به اين مشاغل حرمت و منع شرعى ندارد، مگر اينكه خود شخص نسبت به برخى از مشاغل مانند صرافى و... يقين كند كه به دام ربا خوارى خواهد افتاد كه در اين صورت انتخاب آن شغل حرام خواهد بود چون مقدمه تجارت حرام و رباخوارى است .
ب - انتقال تجربيات زندگى به فرزندان
نسلهاى بشرى بر پايه انتقال تجارب و اطلاعات به يكديگر فرهنگ و تمدن را پيش مى برند و شكوفا مى سازند.
قسمت عمده اى از اين امر بر دوش خانواده ها و پدران و مادران است كه مى بايست تجارب فراوان زندگى خود را به فرزندان خويش منتقل سازند.
امير مؤ منان (عليه السلام ) در نامه خويش به امام حسن مجتبى (عليه السلام ) مى نويسد: هر آينه قلب نوجوان چون زمين آماده و خالى از زراعت است و هر آنچه كه در آن افكنده شود بپذيرد از اين رو من به پرورش تو پيشى جستم پيش از آنكه دلت سخت و انديشه ات مشغول گردد. تا تو در كار خود كوشا شوى و از تجارب آموخته شده امورى را كه در پى آزمايش آن هستى دريابى و در رنج جستجو نيفتى و از تجربه آموزى (دوباره ) معاف گردى و به تو آن رسد كه ما بدان رسيديم و براى تو روشن شود آنچه گاهى تاريكش مى ديديم .
پسر جانم هر چند من به اندازه همه آنان كه پيش از من بوده اند نزيسته ام ولى در كردارشان نظر كردم و در اخبارشان انديشيدم و در آنچه بجا گذاشتند تفحص كردم تا چون يكى از ايشان شدم ، بلكه با آگاهى اى كه از كارهايشان به دست آورده ام گويا با اول تا آخر آنها زندگى كرده ام و نقاط روشن و تيره زندگى آنها را شناختم و سود و زيانش را دانستم و براى تو از هر چيز زبده آن را جدا ساختم و نيكوى آن را برايت جستجو كردم ...(569)
ج - كمك هاى مالى به فرزندان
فرزندان پاره تن آدمى هستند، پس كمك به آنان كمك به خويشتن است و دريغ كردن از كمك مالى به آنان عوارض ناگوار روحى و روانى را به دنبال دارد كه قابل جبران نيست و گاه موجب سرافكندگى آنان پيش دوستان و جامعه مى شود. البته در كمك مالى هم نبايد راه افراط پيمود كه ممكن است موجب فساد و تباهى فرزندان گردد.
ابو هريره از پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) روايت مى كند كه فرمود: تصدقوا فقال رجل عندى دينار؟ قال : اءنفقه او تصدق به على نفسك ، قال عندى دينار آخر قال : تصدق به على امراءتك ، قال عندى دينار آخر قال : تصدق به على ولدك . قال عندى دينار آخر، قال : تصدق به على خادمك . قال عندى دينار آخر. قال : اءنت اءبصر به .(570)
انفاق كنيد، مردى كه سخن پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) را مى شنيد گفت : من يك دينار دارم . پيامبر فرمود: آنرا براى خود صرف كن . بار ديگر گفت : دينارى ديگر دارم . فرمود: آنرا بر همسرت خرج كن . گفت : يك دينار ديگر دارم . فرمود: آنرا به فرزندت ببخش . گفت : دينار ديگرى دارم . فرمود: به مستخدم خودت صدقه بده . عرض كرد دينار ديگرى دارم . فرمود: خود به (مصرف ) آن آگاهترى .
د - حفظ فرزندان از سربارى جامعه
عامر بن سعد از پدرش نقل مى كند كه پيامبر (صلى الله عليه و آله و سلم ) به وى فرمود: انك ان تترك و رثتك اءغنياء خير من اءن تتركهم عاله .(571)
اگر وارثان و بازماندگانت را پس از خود بى نياز گردانى بهتر از آن است كه آنها را فقير و محتاج ديگران و سربار جامعه رها كنى . پيامبر بزرگوار اسلام درباره مردى از انصار كه هنگام مرگش پنج يا شش بنده خود را آزاد كرد و جز آنها چيزى نداشت و چيزى براى فرزندان خردسالش بجا نگذاشت ، فرمود: لو اعلمتمونى اءمرهم ما تركتكم تدفنونه مع المسلمين ، ترك صبيه صغارا يتكففون الناس .
اگر وضعيت او را به من اعلام كرده بوديد نمى گذاشتم او را در گورستان مسلمانان بخاك بسپاريد چند كودك خرد سال باقى گذاشته تا از مردم گدايى كنند.
منابع
567- وسائل الشيعه ، ج 12، ص 97.
568- همان ، ج 12، ص 98.
569- تحف العقول ، ص 67 - 68.
570- كتاب العيال ، ج 1، ص 141.
571- همان ، ج 1، ص 149.
برای مشاهده سایر مطالب مرتبط ،مطلب مورد نظر خود را از لیست کشویی زیر انتخاب نموده و دکمه مشاهده را کلیک نمایید
نوشته شده در   جمعه 17 مهر 1394  ساعت  23   توسط   حسین شاهد خطیبی
PDF چاپ ارسال برای دوستان بازگشت
نظرات شما :
نام :
نام خانوادگی :
  ایمیل :
 
لطفا کد نمایش داده شده در تصویر را وارد نمایید
نظر خود را درباره این مطلب بیان بفرمائید