دوشنبه 30 مهر 1397 - 13 صفر 1440 - 22 اکتبر 2018
اوقات شرعی 
 
2. سوره بقره آيه 189
کد مطلب:37776
تاریخ مطلب:جمعه 31 شهريور 1396
پيام ها / 1- حركت كرات و ماه ، داراى برنامه و زمان ‏بندى دقیقى است كه مى ‏تواند در برنامه عبادت و نظم امور زندگى مردم مؤثر باشد. «قل هى مواقیت‏للناس» 2- اگر جمادات وكرات آسمانى نظم دارند و براى انتظام امور انسان‏ ها جهت‏گیرى شده ‏اند ، شرط انصاف نیست كه ما موجوداتى بى ‏نظم و بى‏حساب و رها باشیم. «قل هى مواقیت للناس» 3- در پاسخ به سؤالات، جوابى دهید كه سؤال كننده بفهمد و مورد نیازش باشد. «قل هى مواقیت للناس» 4- اسلام، با آداب و رسوم جاهلى و خرافى مبارزه مى ‏كند. ...
آيه
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِىَ مَوَقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُواْ الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقَى‏ وَأْتُواْ الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوَبِهَا وَاتَّقُواْ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ‏
ترجمه
درباره (حكمت) هلال‏ هاى ماه از تو سؤال مى‏ كنند ، بگو : براى آن است كه مردم اوقات (كارهاى خویش) و زمان حج را بشناسند. (اى پیامبر به آنان بگو :) نیكى آن نیست كه (در حال احرام حج ،) از پشت خانه‏ ها وارد شوید، بلكه نیكى آن است كه تقوى پیشه كنید و از درها وارد خانه‏ ها شوید، از خداى بترسید، باشد كه رستگار شوید.
نکته ها
كلمه «مواقیت» جمع «میقات» به زمان یا مكانى معیّن گفته مى ‏شود كه براى انجام كارى مشخّص شده باشد.
در این آیه ضمن پاسخگویى به سؤال گروهى از مردم كه از پیامبر صلى الله علیه و آله در باره هلال ماه مى ‏پرسیدند، به مواردى اشاره دارد كه با هم آن را بررسى مى ‏كنیم: اى پیامبر ! به آنها كه از فایده‏ ى جلوه‏ هاى مختلف ماه مى ‏پرسند، بگو: آن تغییراتى كه در ماه پدید مى‏ آید، براى مردم وسیله‏ ى وقت شناسى و تقویم همگانى و طبیعى است. یكى از امتیازات اسلام این است كه برنامه‏ هاى خود را با مقیاس ‏هاى طبیعى، عمومى و مجانى طرح مى‏ كند، مثلاً براى تعیین مقدار آب كُر، وَجب را مقیاس قرار مى‏ دهد و یا براى تشخیص وقت نماز، طلوع و غروب و زوال خورشید را مطرح مى‏ كند. و براى آغاز و انتهاى ماه رمضان و یا ایام حج، هلال ماه را ملاك قرار داده است. اشكال مختلف ماه نیز، حكم یك نوع تقویم عمومى را دارد كه در اختیار همه است. نیاز به تقویم و تاریخ، لازمه ‏ى زندگى اجتماعى است و بهترین وسیله عمومى براى این تقویم همین است كه افراد اعمّ از باسواد و بى ‏سواد در هر كجاى عالم با یك نگاه و در یك لحظه بتوانند روزهاى ماه را تشخیص دهند. سپس مى ‏فرماید: نیكى در آن نیست كه در حال احرام، به جاى استفاده از دَر براى ورود به خانه، از پشت خانه و بیراهه وارد شوید واین عقیده، خرافه‏ اى بیش نیست كه در حال احرام باید از پشت خانه‏ ها وارد شد.
هر كارى راهى دارد و باید از مجراى طبیعى و راهش وارد شد. براى انجام هركار زمان مناسب، شیوه مناسب و رهبر مناسب لازم است. همانگونه كه زمان از طرف خداوند به وسیله ماه و هلال معیّن مى ‏شود، رهبرى نیز باید از طرف خداوند تعیین شود. بنابراین معناى آیه چنین است : از هلال براى وقت شناسى استفاده كنید و در روش انجام امور ، به دستورات آسمانى و رهبران مراجعه كنید و بیراهه نروید. سعادت و خوشبختى ، راهى دارد كه باید از راهش وارد شد و در انتخاب زمان، روش و رهبر از خدا بترسید تا شاید رستگار شوید. امام صادق علیه السلام فرمود: مراد از آیه «واتوا البیوت من ابوابها» آن است كه هر كارى را از راهش وارد شود. [571]و امامان معصوم علیهم السلام فرمودند: ما آل‏ محمّد باب خداوند هستیم. و پیامبر صلى الله علیه وآله فرمودند: من شهر علمم و على درب آن است. [572]
در این آیه جمله «واتوا البیوت من ابوابها» میان دو «تقوى» قرار گرفته است، شاید این رمز آن باشد كه شناخت راه كار و ورود و خروج در امور، نیاز به تقواى فوق‏العاده دارد و كسانى كه تقواى كمى داشته باشند بازهم بى ‏راهه مى ‏روند.
شاید معناى آیه چنین باشد: مردم كه درباره هلال از تو مى ‏پرسند ، جوابى درخور فهم آنان بگو كه این هلال راهى است براى شناخت زمان و نظم امور دینى. امّا اگر مى ‏خواهید چگونگى تغییرات ماه را بفهمید ، باید از راهش وارد شوید و مطالعه كنید و درس بخوانید . این مطلب را قرآن در این قالب بیان فرمود كه برّ و نیكى، بیراهه رفتن نیست، بلكه باید هركارى را از راهش وارد شد و راه شناخت تغییرات جوّى، تحصیلات در این باره است.
571) تفسیر برهان، ج‏1، ص 190.
572) تفسیر مجمع ‏البیان، ج‏2، ص‏509.
پيام ها
1- حركت كرات و ماه ، داراى برنامه و زمان ‏بندى دقیقى است كه مى ‏تواند در برنامه عبادت و نظم امور زندگى مردم مؤثر باشد. [573] «قل هى مواقیت‏للناس»
2- اگر جمادات وكرات آسمانى نظم دارند و براى انتظام امور انسان‏ ها جهت‏گیرى شده ‏اند ، شرط انصاف نیست كه ما موجوداتى بى ‏نظم و بى‏حساب و رها باشیم. «قل هى مواقیت للناس»
3- در پاسخ به سؤالات، جوابى دهید كه سؤال كننده بفهمد و مورد نیازش باشد. «قل هى مواقیت للناس»
4- اسلام، با آداب و رسوم جاهلى و خرافى مبارزه مى ‏كند. «لیس البر بان تأتوا البیوت من ظهورها»
5 - برّ و نیكى را نباید از خرافات ، عادات و سیره نیاكان بدست آورد، بلكه راه شناخت برّ ، در چارچوب فرمان وحى و رهبران معصوم علیهم‏السلام و شیوه‏ هاى منطقى است. «لیس البرّ... و لكن البرّ»
6- هرگاه راهى را بستید ، راه صحیحى را نشان بدهید. «لیس البر... ولكن البر»
7- ارزش مفاهیم دینى ، زمانى است كه در افراد جلوه كند . بجاى اینكه بگوید : نیكى تقواست ، فرمود: نیكى، متّقى است. «ولكن البر من اتقى»
8 - بیراهه رفتن تقوا نیست . اگر از سیره عقلا و اولیاى خدا سرپیچى كنیم ونام آنرا تقوى و خود سازى بگذاریم منحرف شده‏ ایم. «اتوا البیوت من‏ابوابهاواتقوا اللّه»
9- بكارگیرى روشهاى نادرست و غیر منطقى براى انجام امور ، خلاف تقواست . «واتوا البیوت من ابوابها واتقوا اللَّه»
10- حفظ وقت و مراعات نظم در كارها و عبادات ، یكى از مصادیق تقوى و فلاح است . «مواقیت للناس... لعلّكم تفلحون»
11- رستگارى ، نهایت تكامل است . بسیارى از دستورات ، براى رسیدن به تقواست ، ولى در این آیه ، تقوى مقدّمه‏ ى رستگارى است. «اتقوا اللّه لعلّكم تفلحون»
573) امام صادق علیه السلام در تفسیر این آیه فرمودند : هرگاه هلال ماه رمضان را دیدید ، روزه بگیرید و در پایان ، همین كه هلال ماه شوال را دیدید ، عید فطر بگیرید . تفسیر نورالثقلین، ج‏1، ص‏176.
برای مشاهده سایر مطالب مرتبط ،مطلب مورد نظر خود را از لیست کشویی زیر انتخاب نموده و دکمه مشاهده را کلیک نمایید
نوشته شده در   جمعه 31 شهريور 1396  ساعت  08   توسط   حسین شاهد خطیبی
PDF چاپ ارسال برای دوستان بازگشت
نظرات شما :
نام :
نام خانوادگی :
  ایمیل :
 
لطفا کد نمایش داده شده در تصویر را وارد نمایید
نظر خود را درباره این مطلب بیان بفرمائید