شنبه 26 آبان 1397 - 09 ربيع الأول 1440 - 17 نوامبر 2018
اوقات شرعی 
 
2. سوره بقره آيه 182 و 183
کد مطلب:37217
تاریخ مطلب:جمعه 2 تير 1396
نکته ها / آثار و بركات روزه / تقوى و خدا ترسى، در ظاهر و باطن، مهم‏ترین اثر روزه است. روزه، یگانه عبادت مخفى است. نماز، حج، جهاد، زكات و خمس را مردم مى‏ بینند، امّا روزه دیدنى نیست. روزه، اراده انسان را تقویت مى ‏كند. كسى كه یك ماه نان وآب و همسر خود را كنار گذاشت، مى‏ تواند نسبت به مال و ناموس دیگران خود را كنترل كند. روزه، باعث تقویت عاطفه است. كسى كه یك ماه مزه‏ ى گرسنگى را چشید، درد آشنا مى‏ شود و رنج گرسنگان را احساس و درك مى ‏كند. رسول خدا صلى الله علیه وآله فرمودند : ....
آيه
فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ‏
يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمْ الْصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى‏ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ‏
ترجمه
پس كسى كه از انحراف وصیّت كننده (و تمایل بى‏ جاى او به بعض ورثه) یا از گناه او (به اینكه به كار خلافى وصیّت كند ،) بترسد و میان آنها را اصلاح دهد ، گناهى بر او نیست (و مشمول قانون مجازات تبدیل وصیّت نمى ‏شود،) همانا خداوند آمرزنده و مهربان است.
اى كسانى كه ایمان آورده ‏اید ! روزه بر شما مقرّر گردید ، همانگونه كه بر كسانى كه پیش از شما بودند مقرّر شده بود ، باشد كه پرهیزگار شوید.
نکته ها
صاحب تفسیر مجمع ‏البیان كلمه ‏ى «جنف» را به معناى تمایل به انحرافِ نا آگاهانه و كلمه ‏ى «اثم» را به معناى گناه آگاهانه گرفته است.
آنچه در اسلام ممنوع شده ، تغییر وتبدیل وصیّت ‏هاى صحیح است ، ولى اگر وصیّت سبب فتنه مى ‏شود و یا خلاف موازین شرع بود ، تغییر آن اشكال ندارد. چنانكه اگر وصیّت كننده بیش از یك سوم اموالش را وصیّت كند، مى ‏توان آن مقدار را كم نمود، اگر سفارش به گناه كرد، مى ‏توان وصیّت را تغییر داد، یا اگر عمل به وصیّت ایجاد فتنه و فساد مى ‏كند، مى ‏توان زیر نظر حاكم اسلامى در وصیّت تغییراتى داد. به هر حال در اسلام بن‏بست وجود ندارد و چون مسیر تمام اعمال رسیدن به تقواست، مى ‏توان براساس تقوا تمام موارد ضد تقوا را اصلاح كرد.
تقوى، به معناى خویشتن دارى از گناه است. بیشتر گناهان، از دو ریشه غضب و شهوت سرچشمه مى ‏گیرند. و روزه، جلوى تندى‏ هاى این دو غریزه را مى ‏گیرد و لذا سبب كاهش فساد و افزایش تقواست. [538]
به نظر مفسّران و دانشمندان علوم قرآنى، آیاتى كه با خطاب «یا ایّها الّذین آمنوا» شروع شده ‏اند، در مدینه نازل شده و جزء آیات مدنى مى‏ باشند. فرمان روزه نیز همچون دستور جهاد و پرداخت زكات در سال دوّم هجرى صادر گردیده است.
آثار و بركات روزه
تقوى و خدا ترسى، در ظاهر و باطن، مهم‏ترین اثر روزه است. روزه، یگانه عبادت مخفى است. نماز، حج، جهاد، زكات و خمس را مردم مى‏ بینند، امّا روزه دیدنى نیست. روزه، اراده انسان را تقویت مى ‏كند. كسى كه یك ماه نان وآب و همسر خود را كنار گذاشت، مى‏ تواند نسبت به مال و ناموس دیگران خود را كنترل كند. روزه، باعث تقویت عاطفه است. كسى كه یك ماه مزه‏ ى گرسنگى را چشید، درد آشنا مى‏ شود و رنج گرسنگان را احساس و درك مى ‏كند. رسول خدا صلى الله علیه وآله فرمودند : روزه، نصف صبر است. [539] روزه‏ ى مردمان عادّى، همان خوددارى از نان و آب و همسر است، امّا در روزه خواص علاوه بر اجتناب از مفطرات، اجتناب از گناهان نیز لازم است، و روزه‏ ى خاصّ ‏الخاص علاوه بر اجتناب از مفطرات و پرهیز از گناهان، خالى بودن دل از غیر خداست. [540] روزه، انسان را شبیه فرشتگان مى ‏كند، فرشتگانى كه از خوردن و آشامیدن و شهوت دورند. [541]
رسول خدا صلى الله علیه وآله فرمودند : هركس ماه رمضان را براى خدا روزه بدارد، تمام گناهانش بخشیده مى‏ شود. [542] چنانكه در حدیث قدسى نیز آمده است كه خداوند مى ‏فرماید: «الصوم لى و اَنَا اَجزى به» روزه براى من است و من آن را پاداش مى‏ دهم. [543]
اهمیّت روزه به قدرى است كه در روایات پاداش بسیارى از عبادات را همچون پاداش روزه دانسته ‏اند. [544] هرچند كه روزه بر امّت‏ هاى پیشین نیز واجب بوده، ولى روزه‏ى ماه رمضان، مخصوص انبیا بوده است و در امّت اسلامى ، روزه رمضان بر همه واجب شده است. [545] از رسول خدا صلى الله علیه وآله نقل شده است كه فرمود : براى هر چیز زكاتى است و زكات بدنها، روزه است. [546]
538) كافى، ج‏2، ص‏18.
539) تفسیر المنار، ذیل آیه.
540) تفسیر روح ‏البیان.
541) صاحب جواهر، نقل از آیة اللَّه جوادى.
542) و 4. تفسیر مراغى، ج‏2، ص‏69.
543)
544) كافى، ج‏2، ص‏100.
545) تفسیر نورالثقلین، ج‏1، ص‏136.
546) بحار، ج‏69، ص‏380 .
پيام ها
1- اصل اهمّ و مهمّ را باید مراعات كرد. احترام به وصیّت مهمّ است، ولى رفع فتنه و اصلاح امور مسلمین مهمّ‏تر است. «فمن خاف... فاصلح بینهم فلا اثم علیه»
2- تغییر وصیّت باید براساس فتنه ‏زدایى و اصلاح باشد. «فمن خاف... فاصلح»
3- خطابِ زیبا ، گامى براى تأثیر گذارى پیام است. «یا ایّها الّذین آمنوا»
در حدیثى از تفسیر مجمع ‏البیان مى ‏خوانیم : لذّت خطاب «یا ایّها الّذین آمنوا» سختى روزه را آسان مى ‏كند. اگر والدین بخواهند كه فرزندشان به سخنانشان گوش دهند، باید آنان را زیبا صدا زنند.
4- از شیوه‏ هاى تبلیغ آن است كه دستورات مشكل ، آسان جلوه داده شود . این آیه مى ‏فرماید : فرمان روزه مختص شما مسلمانان نیست، در امّت‏ هاى پیشین نیز این قانون بوده است. و عمل به دستورى كه براى همه امّت‏ ها بوده ، آسان ‏تر از دستورى است كه تنها براى یك گروه باشد. «كما كُتب على الّذین من قبلكم»
5- قرآن ، فلسفه بعضى احكام همچون روزه را بیان داشته است . زیرا اگر مردم نتیجه‏ ى كارى را بدانند ، در انجام آن نشاط بیشترى از خود نشان مى ‏دهند . «لعلّكم تتّقون»
برای مشاهده سایر مطالب مرتبط ،مطلب مورد نظر خود را از لیست کشویی زیر انتخاب نموده و دکمه مشاهده را کلیک نمایید
نوشته شده در   جمعه 2 تير 1396  ساعت  11   توسط   حسین شاهد خطیبی
PDF چاپ ارسال برای دوستان بازگشت
نظرات شما :
نام :
نام خانوادگی :
  ایمیل :
 
لطفا کد نمایش داده شده در تصویر را وارد نمایید
نظر خود را درباره این مطلب بیان بفرمائید