سه شنبه 3 مهر 1397 - 15 محرم 1440 - 25 سپتامبر 2018
اوقات شرعی 
 
2. سوره بقره آيه 180
کد مطلب:37065
تاریخ مطلب:جمعه 29 ارديبهشت 1396
پيام ها / 1- گرچه با مرگ ، انسان از دنیا مى ‏رود، امّا پرونده ‏ى عمل او با كارهایى نظیر وصیّت باز مى ‏ماند . «اذا حضر احدكم الموت .... الوصیة» 2- مال و ثروت ، اگر در راه درست مصرف شود خیر است . «ان ترك خیر الوصیّة» 3- در وصیّت باید علاوه بر ارث ، براى والدین و نزدیكان سهمى قرار داد . «الوصیّة للوالدین و الاقربین» 4- وصیّت باید بر اساس عرف پسندیده‏ ى جامعه باشد. «الوصیّة ... بالمعروف» 5 - ترك وصیّت ، نوعى بى ‏تقوایى نسبت به حقوق دیگران است . «الوصیّة ... حقّاً على المتّقین» ...
آيه
كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوَلِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقّاً عَلَى الْمُتَّقِينَ‏
ترجمه
بر شما مقرّر شده كه چون یكى از شما را (نشانه‏ هاى) مرگ فرا رسد، اگر مالى از خود به جاى گذارده، براى پدر ومادر ونزدیكان به طور شایسته وصیّت كند، این كار حقّ و شایسته پرهیزكاران است.
نکته ها
بعضى ‏ها فكر مى ‏كنند وصیّت كردن، زمینه‏ ى زود مردن است، در حالى كه یك نوع دوراندیشى است واینكه مى‏ فرماید: هنگام مرگ وصیّت كنید. چون آن لحظه، آخرین فرصت است و گرنه مى ‏تواند سالها قبل از فرا رسیدن مرگ، وصیّت كند.
بعضى وصیّت كردن را واجب دانسته ‏اند، امّا از جمله‏ ى «حقّاً على المتّقین» استفاده مى‏ شود كه این عمل مستحبّ است وگرنه مى‏ فرمود: «حقّاً على المؤمنین»
در آیه ‏ى شریفه به جاى كلمه «مال» از كلمه «خیر» استفاده شده تا روشن شود كه مال و ثروت، مایه ‏ى خیر و نیكى است و آنچه در اسلام مورد انتقاد قرار گرفته، مال حرام یا علاقه‏ ى زیاد به مال یا ترجیح دادن مال بر كمالات فردى و نیازهاى اجتماعى و یا استثمار مردم براى تحصیل آن است.
وصیّت باید بر اساس «معروف» یعنى عقل ‏پسند باشد، نه از روى كینه و انتقام و یا مهرورزى‏ هاى بى‏ جا و بى‏ رویه. چون از ارث، تنها بعضى از بستگان بهره‏مند مى ‏شوند آن هم به مقدار معیّن، لذا اسلام سفارش مى‏ كند اگر در میان فامیل كسانى هستند كه از ارث محرومند و یا سهم ارث آنان اندك است با وصیّت، در مورد توسعه‏ ى سهمیّه آنان اقدام نماید، ولى اگر كسى در این وصیّت رعایت عدالت نكند و یا ظلمى را روا دارد، گناه كبیره انجام داده است. [532]
در لابلاى متون روائى آمده است: شخصى با داشتن كودكانى صغیر، تمام اموال خود را در راه خدا بخشید. چون پیامبر صلى الله علیه وآله متوجّه شدند، پرسیدند با این مرده چه كردید؟ گفتند: او را دفن كردیم. فرمود: اگر قبلاً به من خبر داده بودید، اجازه نمى ‏دادم او را در قبرستان مسلمانان دفن كنید، چرا كه او با داشتن این همه فرزند، براى آنان هیچ مالى نگذاشته و همه را در راه خدا داده است. [533]
وصیّت، كار دقیقى است كه اگر خداى ناكرده با بى ‏توجّهى انجام شود و بعداً عامل فتنه و ناراحتى‏ هایى گردد، تمام كارهاى خیر محو مى‏شود. از پیامبر صلى الله علیه وآله روایت شده است كه فرمودند: گاهى انسان شصت سال عبادت مى ‏كند، ولى چون وصیّت نامه ‏ى خود را عادلانه تنظیم نمى‏ كند، به دوزخ مى‏ رود. [534]
وصیّت، نشانه ‏ى آن است كه مالكیّت انسان حتّى بعد از مرگ در مورد قسمتى از دارایى ‏هایش ادامه دارد.
مقدار وصیّت ، یك سوم مال است و اگر شخصى در مورد بیش از این مقدار وصیّت كند، اجازه‏ ى وارثان شرط است. براى اینكه یاد بگیریم چگونه وصیّت كنیم، بهتر است وصیّت نامه ‏هاى اولیاى خدا، شهدا و علما را بخوانیم.
رسول خدا صلى الله علیه وآله فرمود: هركس ابتدا به عهده بگیرد كه وصیّت شخصى را انجام دهد، ولى سپس بدون عذر آنرا رها كند، هیچ عملى از او قبول نمى‏شود و تمام فرشتگانِ میان آسمان و زمین او را لعنت مى‏ كنند و دائماً در غضب خداوند است ودر برابر هر كلمه ‏ى »یا ربّ« كه مى ‏گوید، یك لعنت بر او نثار مى ‏شود و پاداش تمام كارهاى قبلى او به پاى وصیّت كننده ثبت مى‏ گردد. [535]
آثار و بركات وصیّت
1- وصیّت، نشانه ‏ى دقّت و اهل حساب بودن است.
2- وصیّت، نشانه ‏ى احترام به حقوق دیگران است.
3- وصیّت ، انجام امور خیرى است كه از آن غفلت شده و تداوم عمل صالح، پس از مرگ است.
4- وصیّت، راهى براى پركردن خلأهاى اقتصادى و تعدیل ثروت است.
رسول اكرم صلى الله علیه وآله فرموده ‏اند: هركس با وصیّت از دنیا برود، گویا شهید مرده است [536]
وصیّت براى والدین وبستگان، عامل تجدید محبّت ویك نوع قدرشناسى است. لذا در آغاز آیه وصیّت، والدین مطرح شده ‏اند تا علاوه بر سهم ارث ، وصیّت به نوعى تنظیم شود كه نفعش به آنان نیز برسد كه این خود از مصادیق احسان است.
اقسام وصیّت
1- واجب : مثل وصیّت به حقّ اللّه ، حقّ‏ الناس ، قضاى نماز و عبادات دیگر، پرداخت حقوق واجبه مانند خمس ، زكات ، دیون ، بدهكارى ‏هاى مردم.
2- مستحبّ : مثل وصیّت به امور خیریّه.
3- مباح: مثل وصیّت فرزندان به نوع شغل ، حرفه، لباس، طعام.
4- مكروه: مثل وصیّت به مقبره سازى.
5 - حرام: مثل وصیّت به ایجاد مراكز فساد، انتشار كتب ضالّه.
532) سفینة البحار، واژه »وصى«.
533) سفینة البحار، واژه »وصى«.
534) نهج ‏الفصاحة، جمله‏626.
535) تفسیر اطیب ‏البیان.
536) وسائل، ج‏13، ص‏352.
پيام ها
1- گرچه با مرگ ، انسان از دنیا مى ‏رود، امّا پرونده ‏ى عمل او با كارهایى نظیر وصیّت باز مى ‏ماند. «اذا حضر احدكم الموت.... الوصیة»
2- مال و ثروت ، اگر در راه درست مصرف شود خیر است. «ان ترك خیر الوصیّة»
3- در وصیّت باید علاوه بر ارث ، براى والدین و نزدیكان سهمى قرار داد . «الوصیّة للوالدین و الاقربین»
4- وصیّت باید بر اساس عرف پسندیده‏ ى جامعه باشد. «الوصیّة ... بالمعروف»
5 - ترك وصیّت ، نوعى بى ‏تقوایى نسبت به حقوق دیگران است . «الوصیّة ... حقّاً على المتّقین»
برای مشاهده سایر مطالب مرتبط ،مطلب مورد نظر خود را از لیست کشویی زیر انتخاب نموده و دکمه مشاهده را کلیک نمایید
نوشته شده در   جمعه 29 ارديبهشت 1396  ساعت  22   توسط   حسین شاهد خطیبی
PDF چاپ ارسال برای دوستان بازگشت
نظرات شما :
نام :
نام خانوادگی :
  ایمیل :
 
لطفا کد نمایش داده شده در تصویر را وارد نمایید
نظر خود را درباره این مطلب بیان بفرمائید