سه شنبه 28 دي 1395 - 19 ربيع الثاني 1438 - 17 ژانویه 2017
اوقات شرعی 
 
آیت الله هاشمی رفسنجانی در گذر زمان
کد مطلب:36222
تاریخ مطلب:پنجشنبه 23 دي 1395
اکبر هاشمی رفسنجانی در سوم شهریور ماه سال ۱۳۱۳ه.ش (برابر با ۴ آگوست ۱۹۳۴) در روستای بهرمان شهرستان رفسنجان و در خانواده‌ای نسبتاً ثروتمند به دنیا آمد. او یکی از ۹ فرزند میرزاعلی هاشمی بهرمانی و ماه‌ بی‌بی صفریان است. ایشان تحصیل را، از سن ۵ سالگی در مکتب خانه ای در نوق آغاز نمود. در سن ۱۴ سالگی به قم رفت و به تحصیل علوم دینی پرداخت و به درجه اجتهاد نائل شد. اساتید وی در حوزه علمیه قم آیات عظام سید حسین طباطبایی بروجردی، امام خمینی (ره) ، سید محمد محقق داماد، ...
آیت الله هاشمی رفسنجانی در گذر زمان
اکبر هاشمی رفسنجانی در سوم شهریور ماه سال ۱۳۱۳ه.ش (برابر با ۴ آگوست ۱۹۳۴) در روستای بهرمان شهرستان رفسنجان و در خانواده‌ای نسبتاً ثروتمند به دنیا آمد. او یکی از ۹ فرزند میرزاعلی هاشمی بهرمانی و ماه‌ بی‌بی صفریان است.
ایشان تحصیل را، از سن ۵ سالگی در مکتب خانه ای در نوق آغاز نمود. در سن ۱۴ سالگی به قم رفت و به تحصیل علوم دینی پرداخت و به درجه اجتهاد نائل شد. اساتید وی در حوزه علمیه قم آیات عظام سید حسین طباطبایی بروجردی، امام خمینی (ره)، سید محمد محقق داماد، محمدرضا گلپایگانی، سید محمد کاظم شریعتمداری، عبدالکریم حائری یزدی، شهاب ‌الدین نجفی مرعشی، محمد حسین طباطبائی و حسینعلی منتظری بوده‌ اند.

حجه الاسلام هاشمی در سال ۱۳۳۷ با عفت مرعشی که دختری از خانواده روحانی و از نوادگان سید محمد کاظم طباطبایی یزدی است، ازدواج نمود. ثمره این ازدواج ۵ فرزند به ترتیب و به نامهای فاطمه، محسن، فائزه، مهدی و یاسر است.
مبارزی انقلابی بر علیه رژیم پهلوی
وی در قم تحت تاثیر تعلیمات امام خمینی (ره) به سیاست روی آورد و به مخالفت با حکومت محمد رضا شاه پهلوی و انقلاب سفید او پرداخت. با تبعید امام، نقش حجه الاسلام هاشمی در مبارزه با شاه و نمایندگی امام در داخل کشور پررنگ ‌تر شد. با وجود نگرش ضد غربی انقلابیون، او سفرهای زیادی از ژاپن در شرق تا ۲۰ ایالت از ایالات متحده در غرب کرد.
حجه الاسلام هاشمی رفسنجانی در دوران پیش از انقلاب و در طول نهضت امام خمینی(ره) به‌صورت یک عضو فعال در صحنه حضور داشت که یکی از نمونه‌های بارز آن حرکتی بود که به‌همراه دیگر علما در اعتراض به زندانی شدن امام انجام داد. وی در همین مقطع همراه آیت الله ربانی شیرازی، دستگیر و روانه زندان شد. پس از ترور منصور هم توسط گروه مؤتلفه، در اواخر سال ۱۳۴۳ و نیز سال ۱۳۴۶ دستگیر شد. حجه الاسلام هاشمی در مجموع ۷ بار و به‌مدت ۴ سال و ۵ ماه در زندان‌های رژیم پهلوی شکنجه و زندانی شد.
تشکیل جامعه روحانیت مبارز
از جمله فعالیت های سیاسی وی در دوران پهلوی، حرکت هدفمند وی در راه نهضت بود. یکی از این حرکت ها که دارای آثار بسیار مثبت بود، تشکیل شبکه ای از روحانیون وفادار به اندیشه های امام بود به نام «روحانیت مبارز». این تشکل که در اواسط سال ۱۳۵۶ تشکیل شد از اعضایی همچون شهید بهشتی، استاد مطهری، شهید مفتح، شهید باهنر، حجه الاسلام هاشمی رفسنجانی، آیت الله مهدوی کنی، آیت الله خسروشاهی، عبدالمجید ایروانی، حجت الاسلام ناطق نوری، معادی خواه، شجونی، مهدی کروبی، هادی غفاری و... در آن حضور داشتند.
فعالیت های سیاسی حجه الاسلام هاشمی رفسنجانی در دوران نهضت باعث شده بود تا امام خمینی (ره) وی را به عنوان یکی از افراد مورد اعتماد خود قرار دهد و از وی به عنوان یکی از اعضای شورای انقلاب در کنار بزرگان دیگری همچون شهیدبهشتی، شهیدمطهری، شهید باهنر و رهبر معظم انقلاب استفاده کند. اگرچه در بعد فردی عمده فعالیت مبارزاتی وی پیش از انقلاب را سخنرانی‌های مختلف و کارهای انتشاراتی تشکیل می‌دادند ولی امام در دوران تبعید، نقش مدیر مالی مبارزات انقلاب و نیز ارتباط با سایر گروه‌های انقلابی را نیز بر عهده وی گذاشته بود.

آیت الله هاشمی رفسنجانی در گذر زمان
مجاهدی صبور در دوران پس از پیروزی انقلاب
با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۵۷ هاشمی رفسنجانی نقش بسیار مهمتری در حرکت انقلابی مردم ایفا کرد. عضویت در حزب جمهوری اسلامی، سرپرستی وزارت کشور، ریاست مجلس شورای اسلامی،امام جمعه موقت تهران و جانشینی فرماندهی کل قوا از مهمترین مسئولیت های وی در دوران حیات حضرت امام خمینی(ره) بود. نقش آیت الله رفسنجانی در همه حوادث این دوران از جمله تأسیس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، جنگ تحمیلی، عزل بنی صدر، حکم عزل منتظری از قائم مقامی رهبری و ... نقشی برجسته و شاخص است.
رحلت حضرت امام خمینی (ره)، انقلاب را وارد یک مرحله تازه ای کرد. اولین مسأله و بحران، موضوع جانشینی حضرت امام(ره) بود. در این مقطع آیت الله هاشمی رفسنجانی با اشارات و نقل قول های مستندی که از حضرت امام (ره) نقل کردند نقشی ویژه در عبور از این مرحله تاریخی ایفا کردند.
ریاست جمهوری،ریاست شورای عالی انقلاب فرهنگی، نیابت ریاست مجلس خبرگان،ریاست مجلس خبرگان، ریاست مجمع تشخیص مصلحت از دیگر مسئولیت های آیت الله هاشمی رفسنجانی در دوران زعامت حضرت آیت الله خامنه ای است. وی در دوران سازندگی با بسیج امکانات، دوران پر افتخاری را در عرصه سازندگی کشور ایفا کرد که به سردار سازندگی شهرت یافت. در پایان این دوران بود که مقام معظم رهبری فرمودند: "هیچ کس برای من هاشمی نمی شود".
اگرچه آیت الله هاشمی رفسنجانی بعد از ریاست جمهوری تلاش ناموفقی در ادامه خدمت به عنوان نماینده مجلس و رئیس جمهوری داشت، ولیکن همواره به عنوان رئیس مجمع تشخیص مصلحت و عضو مجلس خبرگان رهبری حضوری فعال در عرصه مدیریت کشور داشت.
رابطه صمیمی و عاشقانه این دو یار دیرین علیرغم شیطنت خناسان هیچگاه خدشه دار نشد؛ به گونه ای که مقام معظم رهبری نیز در پیام تسلیتشان به آن اشاره کردند: " اختلاف نظرها و اجتهادهای متفاوت در برهه‌هائی از این دوران طولانی هرگز نتوانست پیوند رفاقتی را که سرآغاز آن در بین‌الحرمین کربلای معلّی بود به کلی بگسلد و وسوسه‌ی خناسانی که در سالهای اخیر با شدّت و جدیت در پی بهره‌برداری از این تفاوتهای نظری بودند، نتوانست در محبت شخصی عمیق او نسبت به این حقیر خلل وارد آورد".
نقش آیت الله هاشمی در همبستگی دنیای اسلام
آیت الله هاشمی رفسنجانی در تحکیم وحدت اسلامی نیز نقش بسیار پرنگی را ایفا کرد و سعی زیادی داشت تا مقامات کشورهای مختلف اسلامی را از اختلافات و تفاوت های دینی به سمت وحدت اسلامی ترغیب نماید. این مهم در پیام برخی مقامات دولتی کشورهای اسلامی که به مناسبت رحلت ایشان صادر کردنده اند، نیز اشاره شده است.
نواز شریف، نخست وزیر پاکستان با ارسال پیامی ضمن تسلیت درگذشت ایشان اظهار داشت: "آیت الله رفسنجانی نه تنها یک چهره تاثیر گذار و ارزشمند در ایران بود، بلکه به عنوان نمادی از تلاش های صلح جویانه در سطح بین المللی نیز شناخته شده بود."
«عبدالعزیز بوتفلیقه» رئیس جمهور الجزایر بعد از تسلیت درگذشت مرحوم رفسنجانی اعلام کرد: تاریخ بر مواضع شجاعانه و نقش چشمگیر وی در راه حفظ همبستگی امت اسلامی که موجب تقویت استحکام و جایگاه آن در نزد ملت ها و موجب رفاه و شکوفایی مسلمانان است، شهادت خواهد داد.
مسئولان و اندیشمندان افغانستانی نیز ضمن ابراز همدردی با ملت ایران اذعان داشتند که نقش هاشمی رفسنجانی در وحدت دنیای اسلام کم نظیر بوده است. استاد «محمد محقق» رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان که به مناسبت درگذشت رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ایران پیامی صادر کرده است می نویسد: بدون شک فقدان اسفبار این مرد بزرگ دین وسیاست ضایعه جبران نا پذیر و خلأ عظیم براى منطقه و جهان اسلام می‌باشد.
هاشمی رفسنجانی را می توان به حق یکی از شخصیت های تاثیر گزار در و